Edukira joan

Espolla

Wikipedia, Entziklopedia askea
Espolla
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
Eremu funtzionalaComarques Gironines
EskualdeaAlt Empordà
AlkateaCarles Lagresa Felip
Izen ofizialaEspolla
Posta kodea17753
INEk ezarritako kodea17064
HerriburuaEspolla
Geografia
Koordenatuak42°23′35″N 3°00′07″E / 42.393055555556°N 3.0019444444444°E / 42.393055555556; 3.0019444444444
Mapa
Azalera43,5 km²
Altitudea124 m
MugakideakRabós, Mollet de Peralada, Sant Climent Sescebes, La Jonquera, Sorède, Argelès-sur-Mer eta Banyuls-sur-Mer
Demografia
Biztanleria398 (2025)
alt_left 193 (%48,4) (%51,6) 206 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²
Etxebizitzak18
MatrikulaGI
Hizkuntza ofizialakatalan
espolla.cat

Espolla Kataluniako udalerria da, Alt Empordà+ eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. Azken erroldaren arabera 398 biztanle zituen 43,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Rabós, Mollet de Peralada, Sant Climent Sescebes, La Jonquera, Sorède, Argelès-sur-Mer eta Banyuls-sur-Mer.

Mapa
Espolla eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea02004006008001000120017001750180018501900195020002050EspollaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 206 gizon, 193 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.52
1.46
 
90-94
 
1.55
2.43
 
85-89
 
2.59
3.40
 
80-84
 
6.74
8.25
 
75-79
 
5.70
8.25
 
70-74
 
5.70
6.31
 
65-69
 
10.36
8.25
 
60-64
 
6.22
6.31
 
55-59
 
5.18
11.65
 
50-54
 
10.36
8.74
 
45-49
 
5.70
3.40
 
40-44
 
8.29
6.31
 
35-39
 
6.74
3.40
 
30-34
 
4.15
1.46
 
25-29
 
2.59
4.85
 
20-24
 
4.66
6.80
 
15-19
 
4.66
5.34
 
10-14
 
2.07
1.46
 
5-9
 
4.15
1.94
 
0-4
 
2.07
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 31,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 30,8) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 16,3 —probintzian % 27,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gironako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Esta
Udalerri berean · % 31,3Probintzia berean · % 27,3Erkidegoan · % 16,5Beste erkidegoa · % 8,5Estatutik kanpo · % 16,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 65 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 49,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Bolivia, Frantzia, Honduras dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 44,6Europa · % 49,2Afrika · % 4,6Asia · % 1,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
7
Bolivia
10
6
Frantzia
4
2
Honduras
8
4
Herbehereak
3
4
Erresuma Batua
2
2
Belgika
1
1
Errusia
2
0
Alemania
1
1
Aljeria
0
0
Errumania
1
1
Ginea
0
0
Kanada
1
1
Maroko
0
0
Suitza
1
0
Venezuela
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 296 etxebizitza zeuden: 170 (% 57,4) nagusiak eta 126 (% 42,6) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 7 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 44 plazarekin (6,29 plaza etxebizitzako).[5]

296etxebizitza
170etxegune
7etxebizitza turistiko (2026) Gironako mapa

Etxebizitza multzoa Gironako mapa

170
126
Etxebizitza nagusia (170)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (126)

Guztira 170 etxegune zeuden, eta horietatik 51 (% 30,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 151
2 pertsona47
3 pertsona32
4 pertsona29
5 edo gehiago11

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 376 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 30,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 27,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 29,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,8.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 29,9 zen 2021ean eta % 30,3 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 15,5 izatetik % 12,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 31,9 ziren, eta gizonen artean % 28,7; 3,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 12,8 eta gizonen % 12,8 ziren.

376biztanle 15 urte edo +, 2024
% 30,3goi-mailako ikasketak+0,5 puntu 2021etik mapa
% 12,8lehen hezkuntza edo gutxiago−2,7 puntu 2021etik mapa
% 12,8
% 29,8
% 27,1
% 30,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 12,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 29,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 27,1Goi-mailako ikasketak · % 30,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gironako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Espolla, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak114% 30,354% 28,760% 31,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa102% 27,153% 28,249% 26,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)112% 29,857% 30,355% 29,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago48% 12,824% 12,824% 12,8
Guztira376% 100,0188% 100,0188% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Espolla, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 29,9% 25,6% 29,1% 15,5375
2022% 29,9% 25,3% 29,9% 14,8371
2023% 29,6% 26,3% 29,8% 14,2372
2024% 30,3% 27,1% 29,8% 12,8376
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.
43,54 km²-ko azalera du.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.734 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 45.041 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.986 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 23.800 euro zen. Errenta gordina 24.522 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 23), beste diru-sarrerak (% 25), langabezia-prestazioak (% 1), beste prestazioak (% 4,3).

47%
23%
25%
Soldata · % 46,6Pentsioak · % 23Langabezia · % 1Beste prestazioak · % 4,3Beste sarrerak · % 25
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 30 da, probintziakoaren (30,5; Gironako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,6; Gironako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Espolla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 194 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,3; gainerako % 47,7 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 53,3 zen eta emakumezkoena % 51,3; langabezia-tasa, aldiz, % 4,1 eta % 3,1 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 179 zen 2023ean, 2021eko 177etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 51,4 osatzen dute, eta gizonek % 48,6.

179okupatu, 2023+% 1,1 2021etik
% 51,4emakumeak okupatuen artean
% 52,3jarduera-tasa, 2024
% 3,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 50,4
% 47,7
Okupatuak · % 50,4Langabeak · % 1,9Inaktiboak · % 47,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Espolla, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak187% 50,494% 51,193% 49,7
Langabeak7% 1,94% 2,23% 1,6
Inaktiboak177% 47,786% 46,791% 48,7
Guztira371% 100,0184% 100,0187% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 67,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 16,2), industria (% 11,7) eta eraikuntza (% 5,0).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gironako mapa
% 16,2
% 11,7
% 67,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 16,2Industria · % 11,7Eraikuntza · % 5,0Zerbitzuak · % 67,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 48,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 32,4), eta oinarrizko okupazioak % 15,1.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 54,0 eta emakumeen % 43,5).

% 32,4
% 48,6
% 15,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 32,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 48,6Oinarrizko okupazioak · % 15,1Ez dago jasota · % 3,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Espolla, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak58% 32,425% 28,733% 35,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak87% 48,647% 54,040% 43,5
Oinarrizko okupazioak27% 15,111% 12,616% 17,4
Ez dago jasota7% 3,94% 4,63% 3,3
Guztira179% 100,087% 100,092% 100,0

Okupatuen % 75,4 besteren konturako langileak dira, eta % 24,6 norberaren konturakoak.[14]

% 24,6
% 75,4
Norberaren kontura · % 24,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 75,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Espolla, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura44% 24,629% 33,315% 16,3
Besteren kontura135% 75,458% 66,777% 83,7
Guztira179% 100,087% 100,092% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 64 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.679 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 43,5 km² denez, NAE lurraldearen % 38,6 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 69,3 larre iraunkorrak (1.163 ha, 10 ustiategitan), % 18,2 arbolak (305 ha, 58 ustiategitan), % 12,5 lur goldagarria (211 ha, 31 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,49 ha, 20 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
39%
61%
NAE · 1.679 ha (% 38,6)Gainerako azalera · 2.671 ha (% 61,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
13%
69%
18%
Lur goldagarria · 211 ha (% 12,5)Larre iraunkorrak · 1.163 ha (% 69,3)Arbolak · 305 ha (% 18,2)Baratzeak · 0,49 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 822 behi eta 13.015 txerri zeuden[17].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 273 gidari zeuden erroldatuta: 145 gizon (% 53,1) eta 128 emakume (% 46,9)[18]. Biztanleen % 68,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 468 ibilgailuk osatzen zuten: 245 turismo, 70 furgoneta, 64 motozikleta, 46 kamioi eta 30 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 614 turismokoa zen, probintziako (523) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 11,6 urtekoa zen; turismoen % 15,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,5k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 51,5 gasolinazko zen eta % 47,2 diesel; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 32,8k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
37%
25%
33%
0 etiketa · 2 (% 0,4)ECO · 20 (% 4,3)C etiketa · 173 (% 37,3)B etiketa · 117 (% 25,2)Etiketarik gabe · 152 (% 32,8)
Turismoak, adinaren arabera
16%
13%
27%
31%
13%
< 4 urte · 39 (% 15,9)4–8 urte · 32 (% 13,1)8–15 urte · 66 (% 26,9)15–25 urte · 75 (% 30,6)≥ 25 urte · 33 (% 13,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Girona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Girona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Girona.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Girona.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Girona.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q7079.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Girona.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Girona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Katalunia
 Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Espolla&oldid=11785075"(e)tik eskuratuta