Edukira joan

Crespià

Wikipedia, Entziklopedia askea
Crespià
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaGironako probintzia
EskualdeaPla de l'Estany
AlkateaFrancesc Xavier Quer Bosch (en) Itzuli
Izen ofizialaCrespià
Posta kodea17832
INEk ezarritako kodea17058
HerriburuaCrespià
Geografia
Koordenatuak42°11′23″N 2°48′01″E / 42.189722222222°N 2.8002777777778°E / 42.189722222222; 2.8002777777778
Mapa
Azalera11,4 km²
Altitudea138 m
MugakideakCabanelles, Navata, Esponellà eta Maià de Montcal
Demografia
Biztanleria254 (2025)
alt_left 117 (%46,2) (%53,8) 136 alt_right
Dentsitatea22 bizt/km²
Etxebizitzak53
MatrikulaGI
Hizkuntza ofizialakatalan
crespia.cat

Crespià Kataluniako udalerria da, Pla de l'Estany eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 11,4 km²-ko azalera du eta Azken erroldaren arabera 254 biztanle zituen 11,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cabanelles, Navata, Esponellà eta Maià de Montcal.

Mapa
Crespià eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea20030040050060070080017001750180018501900195020002050CrespiàBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 136 gizon, 117 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.85
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.71
0.74
 
85-89
 
2.56
4.41
 
80-84
 
2.56
4.41
 
75-79
 
4.27
3.68
 
70-74
 
7.69
4.41
 
65-69
 
6.84
6.62
 
60-64
 
3.42
6.62
 
55-59
 
6.84
9.56
 
50-54
 
5.13
13.24
 
45-49
 
12.82
8.09
 
40-44
 
9.40
5.15
 
35-39
 
7.69
2.94
 
30-34
 
5.13
2.21
 
25-29
 
2.56
8.09
 
20-24
 
2.56
6.62
 
15-19
 
7.69
5.15
 
10-14
 
4.27
4.41
 
5-9
 
5.13
3.68
 
0-4
 
0.85
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 22,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 30,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 17 —probintzian % 27,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gironako mapa
Udal
Prob
Erki
Esta
Udalerri berean · % 22,1Probintzia berean · % 30,4Erkidegoan · % 23,3Beste erkidegoa · % 7,1Estatutik kanpo · % 17
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 43 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 55,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Alemania, Errumania, Ameriketako Estatu Batuak dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 37,2Europa · % 55,8Afrika · % 7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
6
Alemania
1
3
Errumania
3
1
Ameriketako Estatu Batuak
3
2
Argentina
1
2
Frantzia
1
2
Kuba
1
1
Maroko
2
1
Erresuma Batua
1
0
Norvegia
2
2
Txile
0
0
Venezuela
2
1
Belgika
0
0
Herbehereak
1
0
Italia
1
0
Kolonbia
1
0
Suitza
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 149 etxebizitza zeuden: 98 (% 65,8) nagusiak eta 51 (% 34,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 10 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 62 plazarekin (6,2 plaza etxebizitzako).[5]

149etxebizitza
98etxegune
10etxebizitza turistiko (2026) Gironako mapa

Etxebizitza multzoa Gironako mapa

98
51
Etxebizitza nagusia (98)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (51)

Guztira 98 etxegune zeuden, eta horietatik 16 (% 16,3) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 116
2 pertsona38
3 pertsona18
4 pertsona16
5 edo gehiago10

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 222 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 30,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 3,6.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 35,6 zen 2021ean eta % 37,4 2024an; beraz, 1,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 5,2 izatetik % 3,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 39,0 ziren, eta gizonen artean % 35,9; 3,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 7,6 eta gizonen % 0,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

222biztanle 15 urte edo +, 2024
% 37,4goi-mailako ikasketak+1,8 puntu 2021etik mapa
% 3,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,5 puntu 2021etik mapa
% 28,8
% 30,2
% 37,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 3,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 28,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 30,2Goi-mailako ikasketak · % 37,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gironako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Crespià, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak83% 37,442% 35,941% 39,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa67% 30,234% 29,133% 31,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)64% 28,841% 35,023% 21,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago8% 3,60% 0,08% 7,6
Guztira222% 100,0117% 100,0105% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Crespià, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 35,6% 31,8% 27,5% 5,2233
2022% 35,4% 29,6% 30,4% 4,6240
2023% 35,0% 28,6% 31,8% 4,6217
2024% 37,4% 30,2% 28,8% 3,6222
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.337 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 41.460 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.986 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 21.350 euro zen. Errenta gordina 18.692 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 54,9[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 20,5), beste diru-sarrerak (% 19,2), langabezia-prestazioak (% 1,1), beste prestazioak (% 4,3).

55%
21%
19%
Soldata · % 54,9Pentsioak · % 20,5Langabezia · % 1,1Beste prestazioak · % 4,3Beste sarrerak · % 19,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 28,2 da, probintziakoaren (30,5; Gironako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,6; Gironako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Crespià udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 124 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 56,6; gainerako % 43,4 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 59,5 zen eta emakumezkoena % 53,4; langabezia-tasa, aldiz, % 7,2 eta % 5,5 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 103 zen 2023ean, 2021eko 120etik behera.[12] Emakumeek okupatuen % 46,6 osatzen dute, eta gizonek % 53,4.

103okupatu, 2023−% 14,2 2021etik
% 46,6emakumeak okupatuen artean
% 56,6jarduera-tasa, 2024
% 6,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 53,0
% 43,4
Okupatuak · % 53,0Langabeak · % 3,7Inaktiboak · % 43,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Crespià, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak116% 53,064% 55,252% 50,5
Langabeak8% 3,75% 4,33% 2,9
Inaktiboak95% 43,447% 40,548% 46,6
Guztira219% 100,0116% 100,0103% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 71,8), industria (% 13,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,8) eta eraikuntza (% 6,8).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gironako mapa
% 13,6
% 71,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 7,8Industria · % 13,6Eraikuntza · % 6,8Zerbitzuak · % 71,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 30,1), eta oinarrizko okupazioak % 10,7.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 54,5 eta emakumeen % 56,3).

% 30,1
% 55,3
% 10,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 30,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,3Oinarrizko okupazioak · % 10,7Ez dago jasota · % 3,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Crespià, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak31% 30,116% 29,115% 31,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak57% 55,330% 54,527% 56,3
Oinarrizko okupazioak11% 10,75% 9,16% 12,5
Ez dago jasota4% 3,94% 7,30% 0,0
Guztira103% 100,055% 100,048% 100,0

Okupatuen % 66,0 besteren konturako langileak dira, eta % 34,0 norberaren konturakoak.[14]

% 34,0
% 66,0
Norberaren kontura · % 34,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 66,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Crespià, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura35% 34,023% 41,812% 25,0
Besteren kontura68% 66,032% 58,236% 75,0
Guztira103% 100,055% 100,048% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 461 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 11,4 km² denez, NAE lurraldearen % 40,5 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 79,1 lur goldagarria (365 ha, 15 ustiategitan), % 20,8 arbolak (96,1 ha, 4 ustiategitan), larre iraunkorrak (0,23 ha, ustiategi batean), norberaren kontsumorako baratzeak (0,05 ha, 3 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,05 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
40%
60%
NAE · 461 ha (% 40,5)Gainerako azalera · 679 ha (% 59,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
79%
21%
Lur goldagarria · 365 ha (% 79,1)Larre iraunkorrak · 0,23 ha (< % 0,1)Arbolak · 96,1 ha (% 20,8)Baratzeak · 0,05 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,05 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 172 gidari zeuden erroldatuta: 99 gizon (% 57,6) eta 73 emakume (% 42,4)[17]. Biztanleen % 68 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 357 ibilgailuk osatzen zuten: 197 turismo, 51 motozikleta, 45 furgoneta, 34 kamioi eta 18 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 779 turismokoa zen, probintziako (523) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 11,7 urtekoa zen; turismoen % 11,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 21,3k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 49,9 gasolinazko zen eta % 47,9 diesel; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 37,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
30%
26%
37%
0 etiketa · 2 (% 0,6)ECO · 21 (% 6)C etiketa · 107 (% 30,5)B etiketa · 90 (% 25,6)Etiketarik gabe · 131 (% 37,3)
Turismoak, adinaren arabera
12%
13%
26%
28%
21%
< 4 urte · 23 (% 11,7)4–8 urte · 26 (% 13,2)8–15 urte · 51 (% 25,9)15–25 urte · 55 (% 27,9)≥ 25 urte · 42 (% 21,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Girona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Girona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Girona.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Girona.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Girona.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q13610.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Girona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Crespià&oldid=11787073"(e)tik eskuratuta