Pardelkatten
| Pardelkatten | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| Margay (Leopardus wiedii) in Costa Rica | ||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Geslacht | ||||||||||||
| Leopardus (Gray, 1842)[1] | ||||||||||||
| Typesoort | ||||||||||||
| Leopardus griseus (Gray, 1842) = Felis pardalis (Linnaeus, 1758) | ||||||||||||
 | ||||||||||||
| Verspreidingsgebied van verschillende soorten | ||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||
Pardelkatten op  Wikispecies | ||||||||||||
| ||||||||||||
De pardelkatten (Leopardus) zijn een geslacht van de familie van de katachtigen (Felidae).[2] Deze kattensoorten komen voor in Zuid-Amerika.
Verspreiding en leefgebied
[bewerken | brontekst bewerken]De pardelkatten komen van nature voor in Centraal- en Zuid-Amerika. Het leefgebied bestaat uit het neotropisch gebied, de Andes en Pampa; in het regenwoud, nevelwoud, moeras, grasland, savanne, steppe en woestijn. Bij de katten die zuidelijker leven komt vaker melanisme voor.
Soorten
[bewerken | brontekst bewerken]DNA-onderzoek heeft uitgewezen dat de katachtigen uit de geslachten Oncifelis en Oreailurus eveneens als ondergeslachten tot het geslacht Leopardus gerekend dienen te worden.[3][4][5] Genetisch verwantschap tussen de soorten van de pardelkatten verschilt per regio vanwege introgressieve hybridisatie tussen soorten in overlappende leefgebieden. Om deze zustersoortrelaties zijn er ook soortencomplexen binnen het geslacht voorgesteld.[3][5][6][7][8]
Volgens de Mammal Diversity Database van de American Society of Mammalogists omvat het geslacht de volgende ondergeslachten en soorten:[9][10]
- Pardelkatten (Leopardus)
- Lynchailurus (Severtzov, 1858) – graskatten
- Leopardus braccatus – Pantanalkat
- Leopardus colocola (Molina, 1782) – Colocolo(kat) of graskat
- Leopardus fasciatus (Larrañaga, 1923)
- Leopardus garleppi (Matschie, 1912)
- Leopardus pajeros – Pampakat
- Oncifelis (Severtzov, 1858)
- Leopardus geoffroyi (d’Orbigny & Gervais, 1844) – Geoffroykat
- Leopardus guigna (Molina, 1782) – Nachtkat of kodkod
- Margay – Tijgerkatten
- Leopardus guttulus (Hensel, 1872) – Zuidelijke tijgerkat
- Leopardus pardinoides (Gray, 1867) – Neveltijgerkat
- Leopardus tigrinus (Schreber, 1775) – Tijgerkat of oncilla
- Oreailurus
- Leopardus jacobita – Bergkat of Andeskat
- Leopardus (Gray, 1842)
- Leopardus pardalis (Linnaeus, 1758) – Ocelot
- Leopardus wiedii – Margay
Fylogenie
[bewerken | brontekst bewerken]Op fylogenetische basis is voorgesteld het geslacht Leopardus op te delen in 3 monofyletische ondergeslachten met bijbehorende soorten(complexen):[3][5]
- Pardelkatten (Leopardus)
- Lynchailurus (Severtzov, 1858)
- Graskat-soortencomplex
- Leopardus braccatus – Pantanalkat
- Leopardus colocola (Molina, 1782) – Colocolo(kat) of graskat
- Leopardus fasciatus (Larrañaga, 1923)
- Leopardus garleppi (Matschie, 1912)
- Leopardus pajeros – Pampakat
- Graskat-soortencomplex
- Oncifelis (Severtzov, 1858)
- Leopardus geoffroyi (d’Orbigny & Gervais, 1844) – Geoffroykat
- Leopardus guigna (Molina, 1782) – Nachtkat of kodkod
- Tijgerkat-soortencomplex
- Leopardus guttulus (Hensel, 1872) – Zuidelijke tijgerkat
- Leopardus pardinoides (Gray, 1867) – Neveltijgerkat
- Leopardus tigrinus (Schreber, 1775) – Tijgerkat of oncilla
- Leopardus (Gray, 1842)
- Leopardus pardalis (Linnaeus, 1758) – Ocelot
- Leopardus wiedii – Margay
- Leopardus jacobita – Bergkat of Andeskat
Verwantschap
[bewerken | brontekst bewerken]Onderstaande cladogram geeft de verwantschap tussen de soorten aan:[3][5][11][12]
| Leopardus |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Beeldgalerij
[bewerken | brontekst bewerken]
Afbeelding van een pardelkat in Zuid-Amerika (Meyer, 1756)
Pampakat (L. pajeros)
Geoffroykat (L. geoffroyi)
Nachtkat (L. guigna)
(Chili)
Neveltijgerkat (L. pardinoides)
Melanistische neveltijgerkat (L. pardinoides)
(Costa Rica)
Ocelot (L. pardalis)
(Brazilië)
Margay (L. wiedii)
,_Geoffroy's_Cat,_Kleinfleckkatze,_Ostrava_zoo,_13.11.2011.jpg)
.jpg)
-8.jpg)
,_Amazona_Zoo.JPG)
- ↑ Gray, John E. (1842-12). XXXVII.— Descriptions of some new Genera and fifty unrecorded Species of Mammalia. Annals and Magazine of Natural History 10 (65): 255–267. ISSN:0374-5481. DOI:10.1080/03745484209445232.
- ↑ (en) Leopardus Gray, 1842. catalogueoflife.org. Catalogue of Life. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.
- 1 2 3 4 (en) Lescroart, Jonas, Bonilla-Sánchez, Alejandra, Napolitano, Constanza, Buitrago-Torres, Diana L, Ramírez-Chaves, Héctor E (1 december 2023). Extensive Phylogenomic Discordance and the Complex Evolutionary History of the Neotropical Cat Genus Leopardus. Molecular Biology and Evolution 40 (12). ISSN:0737-4038. PMID: 37987559. PMC: 10701098. DOI:10.1093/molbev/msad255.
- ↑ (1 februari 2024). Correction to: Extensive Phylogenomic Discordance and the Complex Evolutionary History of the Neotropical Cat Genus Leopardus. Molecular Biology and Evolution 41 (2): msae005. ISSN:1537-1719. PMID: 38307495. PMC: 10837007. DOI:10.1093/molbev/msae005.
- 1 2 3 4 Doctoraten 2026 - Genomische strategieën om de complexe evolutionaire geschiedenis van neotropische kleine katachtigen te reconstrueren - Jonas Lescroart - Departement Biologie (30/03/2026). uantwerpen.be. Universiteit Antwerpen. Geraadpleegd op 30 juli 2026.
- ↑ Distel, Augusto, Di Bitetti, Mario S., Cirignoli, Sebastián, Di Blanco, Yamil E., Pereira, Javier A. (1 augustus 2023). The last stronghold of Muñoa’s Pampas cat (Leopardus munoai) in Argentina?. Journal for Nature Conservation 74: 126449. ISSN:1617-1381. DOI:10.1016/j.jnc.2023.126449.
- ↑ (en) Pampas Cat. Pampas Cat Working Group. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.
- ↑ Astorquiza, J. Milena, Noguera-Urbano, Elkin A., Cabrera-Ojeda, Christian, Cepeda-Quilindo, Belisario, González-Maya, José F. (31 augustus 2023). Distribution of the northern pampas cat, Leopardus garleppi, in northern South America, confirmation of its presence in Colombia and genetic analysis of a controversial record from the country. Mammalia 87 (6): 606–614. ISSN:0025-1461. DOI:10.1515/mammalia-2022-0114.
- ↑ Mammal Diversity Database (2025). Mammal Diversity Database (Version 2.3) [Data set]. Zenodo. DOI: 10.5281/zenodo.17033774. Geraadpleegd op 03-09-2025.
- ↑ Felidae Family. mammaldiversity.org. Mammal Diversity Database. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.
- ↑ (en) Living Species. catsg.org. IUCN/SSC Cat Specialist Group. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.
- ↑ (en) Li, Gang, Davis, Brian W., Eizirik, Eduardo, Murphy, William J. (2016-01). Phylogenomic evidence for ancient hybridization in the genomes of living cats (Felidae). Genome Research 26 (1): 1–11. ISSN:1088-9051. PMID: 26518481. PMC: 4691742. DOI:10.1101/gr.186668.114.
· 
· 
