Edukira joan

Valdeolea

Wikipedia, Entziklopedia askea
Valdeolea
Kantabriako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Kantabria
AlkateaFernando Franco González
Izen ofizialaValdeolea
Posta kodea39418
INEk ezarritako kodea39092
HerriburuaMataporquera
Geografia
Koordenatuak42°52′40″N 4°09′44″W / 42.877777777778°N 4.1622222222222°W / 42.877777777778; -4.1622222222222
Mapa
Azalera83,72 km²
Altitudea953 m
MugakideakAguilar de Campoo, Brañosera, Hermandad de Campoo de Suso, Campoo de Enmedio eta Valdeprado del Río
Demografia
Biztanleria869 (2025)
alt_left 394 (%45,6) (%54,4) 470 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²
MatrikulaS

Valdeolea Kantabriako udalerria da. Azken erroldaren arabera 869 biztanle zituen 83,32 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aguilar de Campoo, Brañosera, Hermandad de Campoo de Suso, Campoo de Enmedio eta Valdeprado del Río.

Mapa
Valdeolea eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea800900100011001200130014001500200020052010201520202025ValdeoleaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 470 gizon, 394 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.21
 
100+
 
0.00
0.43
 
95-99
 
0.76
1.70
 
90-94
 
6.85
1.91
 
85-89
 
6.35
2.55
 
80-84
 
5.58
7.23
 
75-79
 
4.82
10.21
 
70-74
 
8.88
11.49
 
65-69
 
10.66
12.13
 
60-64
 
7.61
8.94
 
55-59
 
5.84
6.81
 
50-54
 
6.09
6.60
 
45-49
 
6.60
4.89
 
40-44
 
4.82
4.47
 
35-39
 
4.57
4.04
 
30-34
 
4.82
4.26
 
25-29
 
5.33
3.19
 
20-24
 
2.03
2.98
 
15-19
 
2.28
1.91
 
10-14
 
2.79
1.91
 
5-9
 
2.28
2.13
 
0-4
 
1.02
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 37,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 39,3) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 22,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,7 —probintzian % 12,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Kantabriako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 37,8Probintzia berean · % 32,5Beste erkidegoa · % 22,9Estatutik kanpo · % 6,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 58 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 58,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Peru, Bulgaria, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 58,6Europa · % 37,9Afrika · % 3,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
8
Peru
7
2
Bulgaria
4
3
Errumania
1
2
Kolonbia
2
0
Paraguai
4
1
Polonia
3
1
Venezuela
3
1
Alemania
2
2
Frantzia
1
0
Brasil
2
1
Ekuador
1
2
Maroko
0
0
Dominikar Errepublika
1
1
Erresuma Batua
0
0
Nikaragua
1
1
Suitza
0
1
Txile
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.178 etxebizitza zeuden: 421 (% 35,7) nagusiak eta 757 (% 64,3) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 24 plazarekin (4,8 plaza etxebizitzako).[5]

1.178etxebizitza
421etxegune
5etxebizitza turistiko (2026) Kantabriako mapa

Etxebizitza multzoa Kantabriako mapa

421
757
Etxebizitza nagusia (421)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (757)

Guztira 421 etxegune zeuden, eta horietatik 174 (% 41,3) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1174
2 pertsona124
3 pertsona71
4 pertsona33
5 edo gehiago19

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 835 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 35,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 22,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,2 zen 2021ean eta % 19,4 2024an; beraz, 1,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 26,4 izatetik % 22,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,2 ziren, eta gizonen artean % 19,6; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 27,6 eta gizonen % 17,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

835biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,4goi-mailako ikasketak+1,2 puntu 2021etik mapa
% 22,3lehen hezkuntza edo gutxiago−4,2 puntu 2021etik mapa
% 4,0ikasten ari dira, 2024
% 22,3
% 35,1
% 23,2
% 19,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 22,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 35,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 23,2Goi-mailako ikasketak · % 19,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Kantabriako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 47,5 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 52,5 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 2 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 46,9 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 53,1. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,3 ziren.[7]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 4,3
Lehen hezkuntza
% 18,0
DBH eta antzekoak
% 35,1
Batxilergoa
% 10,9
Erdi-mailako LH
% 12,3
Goi-mailako LH
% 10,2
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 4,6
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 2,9
Masterrak eta espezialitateak
% 1,6
Doktoretzak
% 0,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Valdeolea, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak162% 19,489% 19,673% 19,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa194% 23,2118% 25,976% 20,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)293% 35,1167% 36,7126% 33,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago186% 22,381% 17,8105% 27,6
Guztira835% 100,0455% 100,0380% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Valdeolea, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,2% 19,2% 36,2% 26,4881
2022% 19,2% 21,0% 35,3% 24,5858
2023% 19,5% 22,1% 35,4% 23,0834
2024% 19,4% 23,2% 35,1% 22,3835

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,0 ikasten ari zen (33 pertsona).[8] Ikasten ari zirenetatik, % 51,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 21,2 batxilergoan, % 15,2 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 9,1 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 53,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 50,0; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 16,7 eta emakumeen % 13,3. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 80,8 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 12,5 eta 25–29 urtekoen % 7,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 0,8 baino ez.[9] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 9,1 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 7,7.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 80,8
20–24 urte
% 12,5
25–29 urte
% 7,9
30–34 urte
% 2,0
35–39 urte
% 2,6
40–44 urte
% 2,2
45–49 urte
% 3,0
50–54 urte
% 2,1
55 urte edo +
% 0,0
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 3,0
Goi-mailako ikasketak
% 51,5
Erdi-mailako LH
% 15,2
Batxilergoa
% 21,2
DBH eta antzekoak
% 9,1
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 93,4 estatuan jaio zen, eta % 6,6 atzerrian.[7] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 20,0 eta % 20,0, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 28,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 23,3 eta % 23,3, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 19,5
Goi-mailakoak
% 20,0
% 25,8
Batx. / erdi LH
% 28,0
% 37,0
DBH
% 32,0
% 17,7
Lehen H. edo gutx.
% 20,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 18,9
Goi-mailakoak
% 23,3
% 18,6
Batx. / erdi LH
% 36,7
% 34,6
DBH
% 16,7
% 28,0
Lehen H. edo gutx.
% 23,3
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 3,7 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 7,3.[8] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 51,7 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 50,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Herriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mataporquera.

Hemeretzi herri dira udalerrian. Gehienetan oso biztanleria eskasa dago. Mataporquera da hiriburua eta biltzen da biztanleri nagusia. Herriak hauek dira:

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.579 euro-koa zen[10], eta etxegune bakoitzeko 32.447 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.068 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 19.412 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 40,6[11]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 40,5), beste diru-sarrerak (% 11,1), langabezia-prestazioak (% 1,9), beste prestazioak (% 5,9).

41%
41%
11%
Soldata · % 40,6Pentsioak · % 40,5Langabezia · % 1,9Beste prestazioak · % 5,9Beste sarrerak · % 11,1
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[12][oh 1]. Udalerrian indizea 26,9 da, probintziakoaren (29; Kantabriako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,4; Kantabriako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Valdeolea udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 344 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 41,4; gainerako % 58,6 inaktibo zeuden (erretiratuak % 62,0, beste inaktiboak % 33,7 eta ikasleak % 4,3).[13] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 44,1 zen eta emakumezkoena % 38,2; langabezia-tasa, aldiz, % 14,5 eta % 15,3 zen, hurrenez hurren.[13]

Okupatuen kopurua 308 zen 2023ean, 2021eko 312etik behera.[14] Emakumeek okupatuen % 38,6 osatzen dute, eta gizonek % 61,4.

308okupatu, 2023−% 1,3 2021etik
% 38,6emakumeak okupatuen artean
% 41,4jarduera-tasa, 2024
% 14,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 35,3
% 36,3
% 19,7
Okupatuak · % 35,3Langabeak · % 6,1Ikasleak · % 2,5Erretiratuak · % 36,3Beste inaktiboak · % 19,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Valdeolea, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak293% 35,3171% 37,7122% 32,4
Langabeak51% 6,129% 6,422% 5,8
Inaktiboak487% 58,6254% 55,9233% 61,8
Guztira831% 100,0454% 100,0377% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 54,9), industria (% 23,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 12,3) eta eraikuntza (% 9,4).[14] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 22,7), ondoren nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 12,3) eta administrazio publikoa (% 11,7) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Kantabriako mapa
% 12,3
% 23,4
% 9,4
% 54,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 12,3Industria · % 23,4Eraikuntza · % 9,4Zerbitzuak · % 54,9
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 22,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 12,3
Administrazio publikoa
% 11,7
Eraikuntza
% 9,4
Merkataritza
% 9,1
Ostalaritza
% 7,1
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 6,2
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 5,8
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,9
Hezkuntza
% 4,2
Beste zerbitzu batzuk
% 2,3
Jarduera profesionalak
% 1,6
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,0
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,6
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,6
Etxeetako jarduerak
% 0,3
Erauzketa-industriak
% 0,0
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Informazioa eta komunikazioak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 22,1), eta oinarrizko okupazioak % 18,8.[15] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 54,5 eta emakumeen % 57,1).

% 22,1
% 55,5
% 18,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 22,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,5Oinarrizko okupazioak · % 18,8Ez dago jasota · % 3,6
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Valdeolea, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak68% 22,143% 22,825% 21,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak171% 55,5103% 54,568% 57,1
Oinarrizko okupazioak58% 18,841% 21,717% 14,3
Ez dago jasota11% 3,62% 1,19% 7,6
Guztira308% 100,0189% 100,0119% 100,0

Okupatuen % 74,0 besteren konturako langileak dira, eta % 26,0 norberaren konturakoak.[16]

% 20,8
% 56,5
% 17,5
Norberaren kontura, langileak dituena · % 5,2Norberaren kontura, langilerik gabe · % 20,8Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 56,5Besteren kontura, aldi baterakoa · % 17,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Valdeolea, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura80% 26,047% 24,933% 27,7
Besteren kontura228% 74,0142% 75,186% 72,3
Guztira308% 100,0189% 100,0119% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 95,6 estatuan jaio zen, eta % 4,4 atzerrian.[13] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 46,3 erretiratuak dira, % 41,7 okupatuak, % 4,9 langabeak, % 4,6 bestelako inaktiboak eta % 2,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,9 okupatuak dira, % 17,6 bestelako inaktiboak, % 11,8 erretiratuak, % 11,8 langabeak eta % 5,9 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 32,3 bestelako inaktiboak dira, % 30,4 okupatuak, % 27,9 erretiratuak, % 7,0 langabeak eta % 2,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,6 okupatuak dira, % 26,3 bestelako inaktiboak, % 15,8 erretiratuak eta % 5,3 langabeak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 41,7
Okupatuak
% 52,9
% 4,9
Langabeak
% 11,8
% 2,5
Ikasleak
% 5,9
% 46,3
Erretiratuak
% 11,8
% 4,6
Beste inakt.
% 17,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 30,4
Okupatuak
% 52,6
% 7,0
Langabeak
% 5,3
% 2,5
Ikasleak
% 0,0
% 27,9
Erretiratuak
% 15,8
% 32,3
Beste inakt.
% 26,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 93,8 estatuan jaio zen, eta % 6,2 atzerrian.[15] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 22,2 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 77,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 11,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,1 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 56,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 14,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 10,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,0 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 23,3
Goi eta erdi maila
% 11,1
% 53,3
Langile kualifikatuak
% 77,8
% 22,2
Oinarrizko okup.
% 11,1
% 1,1
Ez dago jasota
% 0,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 22,0
Goi eta erdi maila
% 10,0
% 56,9
Langile kualifikatuak
% 60,0
% 14,7
Oinarrizko okup.
% 10,0
% 6,4
Ez dago jasota
% 20,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[17] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 43,3 zerbitzuetan ari dira, % 27,8 industrian, % 15,0 eraikuntzan eta % 13,9 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,6 zerbitzuetan ari dira, % 22,2 eraikuntzan, % 11,1 industrian eta % 11,1 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 73,4 zerbitzuetan ari dira, % 16,5 industrian eta % 10,1 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,0 zerbitzuetan ari dira, % 30,0 industrian eta % 10,0 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 13,9
Nekazaritza
% 11,1
% 27,8
Industria
% 11,1
% 15,0
Eraikuntza
% 22,2
% 43,3
Zerbitzuak
% 55,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 10,1
Nekazaritza
% 10,0
% 16,5
Industria
% 30,0
% 0,0
Eraikuntza
% 0,0
% 73,4
Zerbitzuak
% 60,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 65 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 6.378 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[18][oh 2]. Udalerriaren azalera 83,7 km² denez, NAE lurraldearen % 76,2 da[19]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 92,8 larre iraunkorrak (5.922 ha, 62 ustiategitan), % 7,2 lur goldagarria (456 ha, 18 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,1 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
76%
24%
NAE · 6.378 ha (% 76,2)Gainerako azalera · 1.994 ha (% 23,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
93%
Lur goldagarria · 456 ha (% 7,2)Larre iraunkorrak · 5.922 ha (% 92,8)Baratzeak · 0,1 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.608 behi, 1.657 ardi eta ahuntz eta 12 txerri zeuden[20][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 513 gidari zeuden erroldatuta: 339 gizon (% 66,1) eta 174 emakume (% 33,9)[21]. Biztanleen % 59,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.008 ibilgailuk osatzen zuten: 591 turismo, 116 furgoneta, 70 kamioi, 61 motozikleta eta 41 ziklomotor[21]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 684 turismokoa zen, probintziako (551) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 3,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 19,1k 25 urte baino gehiago[21]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 66,6 diesel zen eta % 32,6 gasolinazko; 5 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,1k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
27%
30%
41%
0 etiketa · 5 (% 0,5)ECO · 17 (% 1,8)C etiketa · 255 (% 26,6)B etiketa · 288 (% 30)Etiketarik gabe · 394 (% 41,1)
Turismoak, adinaren arabera
13%
24%
40%
19%
< 4 urte · 23 (% 3,9)4–8 urte · 79 (% 13,4)8–15 urte · 141 (% 23,9)15–25 urte · 235 (% 39,8)≥ 25 urte · 113 (% 19,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Kantabria.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Kantabria.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Kantabria.tab.
  11. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Kantabria.tab.
  12. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  13. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Kantabria.tab (Wikimedia Commons).
  19. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1603048.
  20. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Kantabria.tab (Wikimedia Commons).
  21. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Kantabria.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Kantabria
 Artikulu hau Kantabriako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.


"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Valdeolea&oldid=11784200"(e)tik eskuratuta