Edukira joan

Ribadeo

Ribadeo
Galiziako udalerrien zerrenda
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Galizia
ProbintziaLugoko probintzia
AlkateaDaniel Vega Pérez (en) Itzuli
Izen ofizialaRibadeo
Rivadeo
Posta kodea27700
INEk ezarritako kodea27051
HerriburuaRibadeo (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak43°32′14″N 7°02′35″W / 43.537222°N 7.043056°W / 43.537222; -7.043056
Mapa
Azalera109,14 km²
Altitudea47 m
MugakideakBarreiros, Trabada, A Veiga eta Castropol
Demografia
Biztanleria10.022 (2025)
alt_left 5.293 (%53) (%47) 4.703 alt_right
Dentsitatea92 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakLoctudy
MatrikulaLU
ribadeo.gal

Ribadeo Galiziako kostaldeko udalerri mugakidea da, Lugoko probintziaren ipar-ekialdearen muturrean dagoena eta bertako zortzigarren herririk populatuena dena. Halaber, A Mariña Oriental eskualdeko herri nagusia da.

Azken erroldaren arabera 10.022 biztanle zituen 109,1 km²-ko azaleran.

Eo ibaia muga naturala da bestaldean dagoen Castropol herriarekin (Asturias).

A Mariña Oriental eskualdean dago, Lugotik 103 kilometrora. Udalerria Kantauriko Autobiak (A-8), N-634 (Done Jakue), N-640 (Castropol-Villagarcía de Arosa) eta N-642 (Ribadeo-Vegadeo) zeharkatzen dute, baita parrokien arteko komunikazioa ahalbidetzen duten tokiko errepideek ere.

Ribadeo udalerriak gutxi gorabehera 10x10 km-ko karratu baten forma du. Iparraldean Kantauri itsasoa du, ekialdean Ribadeo itsasadarra (beste aldean Castropol dago, Asturiasen), mendebaldean Barreiros udalerria eta hegoaldean Trabada, eta beste hirigune bat ere badu, Rinlo, beste herrixka batzuez gain. Herriko hiriburua Ribadeo herria da.

Udalerriaren erliebea Kantauriko kostaldeak definitzen du. Bertan, Katedralen hondartza, Eoren itsasadarra, Eo ibaia (Vegadeorekiko muga) eta barneko mendiak nabarmentzen dira. Garaiera 568 metrotik (Monte do Mondigo) itsas mailara bitartekoa da. Herria itsasoaren mailatik 25 metrora dago.

  • Cereixido (308 m)
  • A Coroa (367 m)
  • Acebedo (314 m)
  • Canoíños (335 m)
  • Pico de Pastoriza (204 m)
  • Fontes do Lobo (186 m)
  • Santa Cruz (192 m; 150 m begiralekuan)[1]
  • Montes Vequeixo (378 m)
  • Penalonga (509 m)
  • Mondigo (571 m)
  • Foxas (198 m)
  • A Capela (182 m)
  • Vilar (205 m)
  • Penedo Corvo (435 m)
  • As Grandas (418 m)
  • Val das Eguas (438 m)

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Barreiros, Trabada, A Veiga eta Castropol.

Udalerriko parrokiarik handienak Ribadeo, A Devesa, Vilaselán, Ove eta Vilaframil dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
3km
1.9milia
11
11 Couxela (Ribadeo) (biztanleria 99)
11 Couxela (Ribadeo) (biztanleria 99)
10
10 Santalla de Vilausende (Ribadeo) (biztanleria 156)
10 Santalla de Vilausende (Ribadeo) (biztanleria 156)
9
9 Arante (Ribadeo) (biztanleria 185)
9 Arante (Ribadeo) (biztanleria 185)
8
8 Rinlo (Ribadeo) (biztanleria 225)
8 Rinlo (Ribadeo) (biztanleria 225)
7
7 Covelas (Ribadeo) (biztanleria 330)
7 Covelas (Ribadeo) (biztanleria 330)
6
6 Piñeira (Ribadeo) (biztanleria 337)
6 Piñeira (Ribadeo) (biztanleria 337)
5
5 Vilaframil (Ribadeo) (biztanleria 349)
5 Vilaframil (Ribadeo) (biztanleria 349)
4
4 Ove (Ribadeo) (biztanleria 363)
4 Ove (Ribadeo) (biztanleria 363)
3
3 Vilaselán (Ribadeo) (biztanleria 391)
3 Vilaselán (Ribadeo) (biztanleria 391)
2
2 A Devesa (Ribadeo) (biztanleria 471)
2 A Devesa (Ribadeo) (biztanleria 471)
1
1 Ribadeo (Ribadeo) (biztanleria 6,816)
1 Ribadeo (Ribadeo) (biztanleria 6,816)
1
Ribadeo (Ribadeo) (biztanleria 6,816)
2
A Devesa (Ribadeo) (biztanleria 471)
3
Vilaselán (Ribadeo) (biztanleria 391)
4
Ove (Ribadeo) (biztanleria 363)
5
Vilaframil (Ribadeo) (biztanleria 349)
6
Piñeira (Ribadeo) (biztanleria 337)
7
Covelas (Ribadeo) (biztanleria 330)
8
Rinlo (Ribadeo) (biztanleria 225)
9
Arante (Ribadeo) (biztanleria 185)
10
Santalla de Vilausende (Ribadeo) (biztanleria 156)
11
Couxela (Ribadeo) (biztanleria 99)

Parrokiako hiri-populazioa 6.900 biztanletik gorakoa da; hala ere, hiri-aglomerazioak inguruko parrokietako herrixkak eta auzoak hartzen ditu, eta 8.000 biztanlera iristen da. Ribadeo, Santa Maria parrokiak (erdialdean), 6.922 biztanle zituen 2021ean (INE).

Datu horiek guztiak desfasatuta daude, Ribadeko populazioa urtarokoa baita; izan ere, badakigu, gaur egun, erroldak 10.000 biztanle baino gehiago baditu ere, 13 000 biztanle baino gehiago bizi direla, eta kopuru hori bikoiztu egin da udan, 25.000 biztanle izatera irits baitaiteke.

Lugoko probintzian azken urteotan errolda handitu duten lau udalerrietako bat da Ribadeo. Kasu horretan, 2000 eta 2010 bitartean 860 biztanle erroldatu zituen (%9,3ko igoera), eta Burela eta hiriburuaren ondoren gehien hazi zen probintziako hirugarrena izan zen.

Biztanleriaren tamainaUrtea9000920094009600980010.00010.200200020052010201520202025RibadeoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 4.703 gizon, 5.293 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.08
0.30
 
95-99
 
0.62
1.70
 
90-94
 
2.04
1.89
 
85-89
 
3.23
3.30
 
80-84
 
5.06
4.49
 
75-79
 
5.29
5.66
 
70-74
 
5.65
7.04
 
65-69
 
7.07
7.89
 
60-64
 
7.76
8.19
 
55-59
 
7.88
8.42
 
50-54
 
8.18
8.95
 
45-49
 
8.31
7.04
 
40-44
 
7.41
5.51
 
35-39
 
4.99
4.13
 
30-34
 
4.23
3.59
 
25-29
 
3.61
4.74
 
20-24
 
4.40
5.34
 
15-19
 
4.38
4.78
 
10-14
 
3.80
4.06
 
5-9
 
3.51
3.00
 
0-4
 
2.49
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 46,3 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 53,9) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 21,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 12 —probintzian % 12,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lugoko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 46,3Probintzia berean · % 16,8Erkidegoan · % 3,5Beste erkidegoa · % 21,5Estatutik kanpo · % 12
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1.199 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 69,6)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Brasil, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 69,6Europa · % 23,9Afrika · % 3,9Asia · % 2,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 7.986 etxebizitza zeuden: 4.274 (% 53,5) nagusiak eta 3.712 (% 46,5) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 1.040 (% 13,0) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 1.738 (% 21,8) hutsik zeuden.[6] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 160 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 767 plazarekin (4,79 plaza etxebizitzako).[7]

7.986etxebizitza
4.274etxegune
1.738hutsik (% 21,8)
160etxebizitza turistiko (2026) Lugoko mapa

Etxebizitza multzoa Lugoko mapa

4.274
3.712
Etxebizitza nagusia (4.274)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (3.712)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Lugoko mapa

5.208
1.040
1.738
Okupatuak (5.208)Noizbehinkakoak (1.040)Hutsik (1.738)

Guztira 4.274 etxegune zeuden, eta horietatik 1.400 (% 32,8) pertsona bakarrekoak ziren.[8]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 11.400
2 pertsona1.212
3 pertsona908
4 pertsona557
5 edo gehiago197

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 8.841 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 33,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,3.[9] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 31,2 zen 2021ean eta % 33,1 2024an; beraz, 1,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,1 izatetik % 17,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 35,1 ziren, eta gizonen artean % 30,8; 4,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,8 eta gizonen % 14,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

8.841biztanle 15 urte edo +, 2024
% 33,1goi-mailako ikasketak+1,9 puntu 2021etik mapa
% 17,3lehen hezkuntza edo gutxiago−2,8 puntu 2021etik mapa
% 10,0ikasten ari dira, 2024
% 17,3
% 28,1
% 21,5
% 33,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 28,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,5Goi-mailako ikasketak · % 33,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lugoko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 63,9 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 36,1 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 52 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 59,5 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 40,5. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,1 ziren.[9]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 4,1
DBH eta antzekoak
% 28,1
Erdi-mailako LH
% 8,7
Goi-mailako LH
% 12,0
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 10,1
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 7,3
Masterrak eta espezialitateak
% 3,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Ribadeo, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak2.928% 33,11.267% 30,81.661% 35,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa1.901% 21,5928% 22,6973% 20,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)2.483% 28,11.324% 32,21.159% 24,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago1.529% 17,3594% 14,4935% 19,8
Guztira8.841% 100,04.113% 100,04.728% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Ribadeo, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 31,2% 20,5% 28,2% 20,18.759
2022% 31,8% 20,8% 28,4% 18,98.704
2023% 32,6% 21,1% 28,4% 17,98.738
2024% 33,1% 21,5% 28,1% 17,38.841

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 10,0 ikasten ari zen (884 pertsona).[10] Ikasten ari zirenetatik, % 43,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,4 batxilergoan, % 23,1 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 6,3 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 42,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 43,4; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 19,4 eta emakumeen % 26,3. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 88,8 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 46,3 eta 25–29 urtekoen % 16,1; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,9 baino ez.[11] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 41,6 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 35,9.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 88,8
20–24 urte
% 46,3
25–29 urte
% 16,1
30–34 urte
% 10,7
35–39 urte
% 10,2
40–44 urte
% 4,3
45–49 urte
% 3,5
50–54 urte
% 2,9
55 urte edo +
% 0,7
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,6
Goi-mailako ikasketak
% 43,1
Erdi-mailako LH
% 23,1
Batxilergoa
% 26,4
DBH eta antzekoak
% 6,3
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,6
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 88,5 estatuan jaio zen, eta % 11,5 atzerrian.[9] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 26,0 eta % 16,6, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 36,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 26,2 eta % 18,3, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 31,4
Goi-mailakoak
% 26,0
% 21,9
Batx. / erdi LH
% 28,0
% 32,5
DBH
% 29,4
% 14,2
Lehen H. edo gutx.
% 16,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 36,4
Goi-mailakoak
% 26,2
% 18,3
Batx. / erdi LH
% 37,1
% 25,4
DBH
% 18,4
% 20,0
Lehen H. edo gutx.
% 18,3
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,2 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,7.[10] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 44,5 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 30,3 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Udalerriko sektore ekonomiko nagusiak merkataritza eta ostalaritza dira. Zerbitzuen sektorea da, oro har, jarduera nagusia, eta azken urteetan hazten ari da. Azken urteotan, eraikuntzak ere garrantzi handia izan du biztanleen ekonomian, eta bigarren etxebizitza erosteko eskaera handia izan du, ingurunearen edertasunagatik, lasaitasunagatik eta bizi-kalitateagatik.

Horrek, kokapen geografiko pribilegiatuarekin batera, Ribadeo eremu astur-galaiko zabal baten merkataritza-gune bihurtzen du, eta 60 000 biztanletik gorako zuzeneko merkatua du, besteak beste, Tapia de Casariego, Foz eta abar. Gaur egun, merkataritza-gune ireki bat eta hainbat merkataritza-gune ditu herriak, amaituta eta proiektuan. Merkataritza-egitura oso garrantzitsua da probintzian; izan ere, eskualde bateko hiri batekoa baino berezkoagoa da, Asturias eta Galizia inguruko udalerrietan duen eragina ikusita.

Arrantza-portu bat eta merkataritza-portu bat ditu (handitzen ari da), Ferrol eta Gijónen arteko portu garrantzitsu bakarra, eta merkantzia-bolumena handitzen ari da urtetik urtera.

Sektore turistikoari dagokionez, Ribadeok azken hamarkadetan handitu egin du bere eskaintza, kalitatezko turismoari begira, eta inbertsio handiak egiten ditu udalerrian, nahiz eta uda sasoiari oso lotua egon.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.673 euro-koa zen[12], eta etxegune bakoitzeko 35.574 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.089 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 18.941 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 51,7[13]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27), beste diru-sarrerak (% 15,4), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 4,5).

52%
27%
15%
Soldata · % 51,7Pentsioak · % 27Langabezia · % 1,4Beste prestazioak · % 4,5Beste sarrerak · % 15,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[14][oh 1]. Udalerrian indizea 28,9 da, probintziakoaren (28,4; Lugoko mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4; Lugoko mapa) parean eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Ribadeo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 4.478 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,2; gainerako % 48,8 inaktibo zeuden (erretiratuak % 56,4, beste inaktiboak % 31,8 eta ikasleak % 11,8).[15] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 53,5 zen eta emakumezkoena % 49,3; langabezia-tasa, aldiz, % 6,5 eta % 10,7 zen, hurrenez hurren.[15]

Okupatuen kopurua 4.094 zen 2023ean, 2021eko 3.917etik gora.[16] Emakumeek okupatuen % 50,9 osatzen dute, eta gizonek % 49,1.

4.094okupatu, 2023+% 4,5 2021etik
% 50,9emakumeak okupatuen artean
% 51,2jarduera-tasa, 2024
% 8,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 46,8
% 27,5
% 15,5
Okupatuak · % 46,8Langabeak · % 4,4Ikasleak · % 5,8Erretiratuak · % 27,5Beste inaktiboak · % 15,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Ribadeo, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak4.090% 46,82.028% 50,02.062% 44,0
Langabeak388% 4,4140% 3,5248% 5,3
Inaktiboak4.262% 48,81.886% 46,52.376% 50,7
Guztira8.740% 100,04.054% 100,04.686% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 77,6), industria (% 10,0), eraikuntza (% 6,8) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 5,7).[16] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 18,0), ondoren ostalaritza (% 14,2) eta manufaktura-industria (% 9,3) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lugoko mapa
% 10,0
% 77,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 5,7Industria · % 10,0Eraikuntza · % 6,8Zerbitzuak · % 77,6
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 18,0
Ostalaritza
% 14,2
Manufaktura-industria
% 9,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 8,6
Administrazio publikoa
% 7,7
Hezkuntza
% 7,5
Eraikuntza
% 6,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 5,7
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 4,6
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,1
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,0
Beste zerbitzu batzuk
% 2,5
Etxeetako jarduerak
% 2,1
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,8
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,7
Informazioa eta komunikazioak
% 1,3
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,5
Higiezinen jarduerak
% 0,4
Erauzketa-industriak
% 0,1
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 56,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 30,5), eta oinarrizko okupazioak % 9,4.[17] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 63,3 eta emakumeen % 50,5).

% 30,5
% 56,8
% 9,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 30,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 56,8Oinarrizko okupazioak · % 9,4Ez dago jasota · % 3,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Ribadeo, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak1.248% 30,5536% 26,7712% 34,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak2.325% 56,81.272% 63,31.053% 50,5
Oinarrizko okupazioak385% 9,4128% 6,4257% 12,3
Ez dago jasota136% 3,374% 3,762% 3,0
Guztira4.094% 100,02.010% 100,02.084% 100,0

Okupatuen % 76,0 besteren konturako langileak dira, eta % 24,0 norberaren konturakoak.[18]

% 19,3
% 66,1
% 9,8
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,7Norberaren kontura, langilerik gabe · % 19,3Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 66,1Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Ribadeo, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura984% 24,0554% 27,6430% 20,6
Besteren kontura3.110% 76,01.456% 72,41.654% 79,4
Guztira4.094% 100,02.010% 100,02.084% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 89,8 estatuan jaio zen, eta % 10,2 atzerrian.[15] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,1 okupatuak dira, % 33,7 erretiratuak, % 6,1 ikasleak, % 6,0 bestelako inaktiboak eta % 4,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,3 okupatuak dira, % 26,2 bestelako inaktiboak, % 10,4 erretiratuak, % 8,5 langabeak eta % 4,6 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,5 okupatuak dira, % 26,1 erretiratuak, % 18,5 bestelako inaktiboak, % 5,7 ikasleak eta % 5,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,0 okupatuak dira, % 31,3 bestelako inaktiboak, % 11,2 langabeak, % 6,4 ikasleak eta % 3,1 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 50,1
Okupatuak
% 50,3
% 4,1
Langabeak
% 8,5
% 6,1
Ikasleak
% 4,6
% 33,7
Erretiratuak
% 10,4
% 6,0
Beste inakt.
% 26,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 44,5
Okupatuak
% 48,0
% 5,1
Langabeak
% 11,2
% 5,7
Ikasleak
% 6,4
% 26,1
Erretiratuak
% 3,1
% 18,5
Beste inakt.
% 31,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 89,4 estatuan jaio zen, eta % 10,6 atzerrian.[17] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 62,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 28,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 5,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 72,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 13,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 12,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 49,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 37,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,4 oinarrizko okupazioetakoak eta % 12,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 28,1
Goi eta erdi maila
% 12,5
% 62,4
Langile kualifikatuak
% 72,3
% 5,7
Oinarrizko okup.
% 13,0
% 3,8
Ez dago jasota
% 2,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 37,0
Goi eta erdi maila
% 12,9
% 49,3
Langile kualifikatuak
% 59,7
% 10,8
Oinarrizko okup.
% 23,4
% 2,8
Ez dago jasota
% 4,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[19] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 63,9 zerbitzuetan ari dira, % 16,3 industrian, % 13,0 eraikuntzan eta % 6,8 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 58,7 zerbitzuetan ari dira, % 15,8 industrian, % 14,7 nekazaritzan eta % 10,9 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 90,7 zerbitzuetan ari dira, % 4,2 nekazaritzan eta % 4,1 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 94,8 zerbitzuetan ari dira, % 3,2 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 6,8
Nekazaritza
% 14,7
% 16,3
Industria
% 15,8
% 13,0
Eraikuntza
% 10,9
% 63,9
Zerbitzuak
% 58,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 4,2
Nekazaritza
% 1,6
% 4,1
Industria
% 3,2
% 1,0
Eraikuntza
% 0,4
% 90,7
Zerbitzuak
% 94,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 402 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.983 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[20][oh 2]. Udalerriaren azalera 109,1 km² denez, NAE lurraldearen % 36,5 da[21]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 72,5 larre iraunkorrak (2.886 ha, 390 ustiategitan), % 27,3 lur goldagarria (1.089 ha, 143 ustiategitan), % 0,2 arbolak (6,1 ha, 16 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (1,6 ha, 60 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,5 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
36%
64%
NAE · 3.983 ha (% 36,5)Gainerako azalera · 6.931 ha (% 63,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
27%
72%
Lur goldagarria · 1.089 ha (% 27,3)Larre iraunkorrak · 2.886 ha (% 72,5)Arbolak · 6,1 ha (% 0,2)Baratzeak · 1,6 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,5 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 6.501 behi, 1.019 ardi eta ahuntz, 539 txerri eta 157 hegazti zeuden[22].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 6.752 gidari zeuden erroldatuta: 3.510 gizon (% 52) eta 3.242 emakume (% 48)[23]. Biztanleen % 67,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 8.454 ibilgailuk osatzen zuten: 5.826 turismo, 842 motozikleta, 555 furgoneta, 456 ziklomotor eta 429 kamioi[23]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 583 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (654) azpitik eta Espainiakoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14 urtekoa zen; turismoen % 7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,5k 25 urte baino gehiago[23]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,7 diesel zen eta % 40,6 gasolinazko; 29 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
30%
31%
35%
0 etiketa · 68 (% 0,8)ECO · 305 (% 3,7)C etiketa · 2.450 (% 29,5)B etiketa · 2.611 (% 31,4)Etiketarik gabe · 2.871 (% 34,6)
Turismoak, adinaren arabera
13%
22%
43%
15%
< 4 urte · 405 (% 7)4–8 urte · 747 (% 12,8)8–15 urte · 1.282 (% 22)15–25 urte · 2.491 (% 42,8)≥ 25 urte · 901 (% 15,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «VisorSigPac» web.archive.org 2010-09-29 (kontsulta data: 2023-07-15).
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lugo.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lugo.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lugo.tab.
  13. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lugo.tab.
  14. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  15. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  21. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q824076.
  22. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  23. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lugo.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]