Edukira joan

Guitiriz

Wikipedia, Entziklopedia askea
Guitiriz
Galiziako udalerrien zerrenda
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Galizia
ProbintziaLugoko probintzia
AlkateaMarisol Morandeira Morandeira (en) Itzuli
Izen ofizialaGuitiriz
Trasparga
Posta kodea27300
INEk ezarritako kodea27022
HerriburuaGuitiriz (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak43°10′55″N 7°53′43″W / 43.181944444444°N 7.8952777777778°W / 43.181944444444; -7.8952777777778
Mapa
Azalera294 km²
Altitudea445 m
MugakideakAranga, Monfero, Xermade, Vilalba, Begonte, Friol, Sobrado eta Curtis
Demografia
Biztanleria5.180 (2025)
alt_left 2.565 (%49,5) (%50,5) 2.613 alt_right
Dentsitatea18 bizt/km²
MatrikulaLU
concellodeguitiriz.com

Guitiriz Lugoko probintziako Terra Cha eskualdean dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 5.180 biztanle zituen 294 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aranga, Monfero, Xermade, Vilalba, Begonte, Friol, Sobrado eta Curtis.

Mapa
Guitiriz eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko parrokiarik handienak Lagostelle, Os Vilares, Pígara, Parga eta O Buriz dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
3km
1.9milia
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
5 O Buriz (Guitiriz) (biztanleria 335)
5 O Buriz (Guitiriz) (biztanleria 335)
4
3
2
1
1
Lagostelle, Guitiriz (biztanleria 2,130)
2
Os Vilares, Guitiriz (biztanleria 528)
3
Pígara, Guitiriz (biztanleria 414)
4
Parga, Guitiriz (biztanleria 410)
5
O Buriz (Guitiriz) (biztanleria 335)
6
Labrada, Guitiriz (biztanleria 246)
7
Trasparga, Guitiriz (biztanleria 167)
8
Mariz, Guitiriz (biztanleria 165)
9
Santa Cruz de Parga, Guitiriz (biztanleria 154)
10
Pedrafita, Guitiriz (biztanleria 147)
11
Santa Mariña de Lagostelle, Guitiriz (biztanleria 141)
12
Becín, Guitiriz (biztanleria 128)
13
San Salvador de Parga, Guitiriz (biztanleria 127)
14
Santa Locaia de Parga, Guitiriz (biztanleria 122)
15
As Negradas (biztanleria 85)
16
San Breixo de Parga, Guitiriz (biztanleria 78)
17
Roca, Guitiriz (biztanleria 67)
18
Vilar, Guitiriz (biztanleria 40)

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea50005200540056005800600062006400200020052010201520202025GuitirizBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 2.613 gizon, 2.565 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.31
0.50
 
95-99
 
0.86
2.14
 
90-94
 
3.78
3.56
 
85-89
 
5.22
4.32
 
80-84
 
5.50
5.40
 
75-79
 
5.85
6.54
 
70-74
 
6.63
8.30
 
65-69
 
7.41
9.22
 
60-64
 
8.50
8.50
 
55-59
 
6.28
7.19
 
50-54
 
8.30
7.42
 
45-49
 
6.94
6.97
 
40-44
 
6.08
5.32
 
35-39
 
5.42
4.78
 
30-34
 
3.74
3.37
 
25-29
 
3.27
3.41
 
20-24
 
3.90
3.67
 
15-19
 
2.46
3.21
 
10-14
 
3.78
3.44
 
5-9
 
3.43
2.72
 
0-4
 
2.34
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 68,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 53,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,4 —probintzian % 12,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lugoko mapa
Udal
Prob
Erki
Udalerri berean · % 68,2Probintzia berean · % 11,2Erkidegoan · % 9,6Beste erkidegoa · % 4,7Estatutik kanpo · % 6,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 331 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 53,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Peru, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 53,5Europa · % 36Afrika · % 8,8Asia · % 1,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
22
Errumania
18
13
Peru
21
11
Kolonbia
19
9
Dominikar Errepublika
13
12
Maroko
8
12
Venezuela
8
13
Portugal
6
5
Brasil
11
6
Erresuma Batua
9
8
Honduras
7
8
Alemania
5
5
Kuba
7
4
Argentina
5
5
Suitza
2
1
Frantzia
5
3
Ukraina
3
3
Ameriketako Estatu Batuak
2
3
Ekuador
2
5
Senegal
0
3
Txina
2
1
Paraguai
3
3
Belgika
0
1
Bulgaria
1
2
Herbehereak
0
2
Uruguai
0
0
Filipinak
1
0
Italia
1
1
Kanada
0
0
Lituania
1
0
Mexiko
1
1
Norvegia
0
0
Suedia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 4.083 etxebizitza zeuden: 2.154 (% 52,8) nagusiak eta 1.929 (% 47,2) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 290 (% 7,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 1.580 (% 38,7) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 14 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 76 plazarekin (5,43 plaza etxebizitzako).[6]

4.083etxebizitza
2.154etxegune
1.580hutsik (% 38,7)
14etxebizitza turistiko (2026) Lugoko mapa

Etxebizitza multzoa Lugoko mapa

2.154
1.929
Etxebizitza nagusia (2.154)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.929)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Lugoko mapa

2.213
1.580
Okupatuak (2.213)Noizbehinkakoak (290)Hutsik (1.580)

Guztira 2.154 etxegune zeuden, eta horietatik 660 (% 30,6) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1660
2 pertsona559
3 pertsona449
4 pertsona289
5 edo gehiago197

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 4.668 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 29,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,2 zen 2021ean eta % 20,7 2024an; beraz, 2,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 34,1 izatetik % 29,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 24,1 ziren, eta gizonen artean % 17,3; 6,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 33,8 eta gizonen % 24,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

4.668biztanle 15 urte edo +, 2024
% 20,7goi-mailako ikasketak+2,4 puntu 2021etik mapa
% 29,2lehen hezkuntza edo gutxiago−4,9 puntu 2021etik mapa
% 6,4ikasten ari dira, 2024
% 29,2
% 33,8
% 16,4
% 20,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 29,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 33,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,4Goi-mailako ikasketak · % 20,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lugoko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 57,6 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 42,4 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 13 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 53,0 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 47,0. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 6,5 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 6,5
Lehen hezkuntza
% 22,7
DBH eta antzekoak
% 33,8
Batxilergoa
% 8,7
Erdi-mailako LH
% 7,7
Goi-mailako LH
% 8,8
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 6,1
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 3,8
Masterrak eta espezialitateak
% 1,7
Doktoretzak
% 0,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Guitiriz, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak965% 20,7407% 17,3558% 24,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa764% 16,4441% 18,8323% 13,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)1.576% 33,8920% 39,2656% 28,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago1.363% 29,2580% 24,7783% 33,8
Guztira4.668% 100,02.348% 100,02.320% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Guitiriz, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,2% 15,3% 32,4% 34,14.968
2022% 19,1% 15,5% 32,8% 32,64.845
2023% 19,7% 16,0% 33,5% 30,94.721
2024% 20,7% 16,4% 33,8% 29,24.668

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 6,4 ikasten ari zen (298 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 48,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 25,2 batxilergoan, % 21,8 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,4 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 55,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 41,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 26,8 eta emakumeen % 16,8. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 93,1 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 45,0 eta 25–29 urtekoen % 16,3; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,0 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 48,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 26,4.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 93,1
20–24 urte
% 45,0
25–29 urte
% 16,3
30–34 urte
% 4,8
35–39 urte
% 3,2
40–44 urte
% 2,0
45–49 urte
% 2,2
50–54 urte
% 0,5
55 urte edo +
% 0,2
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,7
Goi-mailako ikasketak
% 48,7
Erdi-mailako LH
% 21,8
Batxilergoa
% 25,2
DBH eta antzekoak
% 3,4
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,3
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 95,1 estatuan jaio zen, eta % 4,9 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 24,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 17,8 eta % 33,9, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 24,2 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 33,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 20,5 eta % 35,7, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 17,3
Goi-mailakoak
% 17,8
% 18,6
Batx. / erdi LH
% 22,0
% 39,9
DBH
% 26,3
% 24,2
Lehen H. edo gutx.
% 33,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 24,2
Goi-mailakoak
% 20,5
% 13,6
Batx. / erdi LH
% 19,6
% 28,5
DBH
% 24,1
% 33,7
Lehen H. edo gutx.
% 35,7
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 6,3 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 7,4.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 48,8 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 47,1 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.761 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 32.834 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.089 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 15.941 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,6[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 32,7), beste diru-sarrerak (% 14,6), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 4,5).

47%
33%
15%
Soldata · % 46,6Pentsioak · % 32,7Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 4,5Beste sarrerak · % 14,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 24 da, probintziakoaren (28,4; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,4; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Guitiriz udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 2.181 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,1; gainerako % 52,9 inaktibo zeuden (erretiratuak % 68,3, beste inaktiboak % 24,0 eta ikasleak % 7,7).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 49,2 zen eta emakumezkoena % 44,9; langabezia-tasa, aldiz, % 7,2 eta % 7,1 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 2.026 zen 2023ean, 2021eko 2.042etik behera.[15] Emakumeek okupatuen % 47,3 osatzen dute, eta gizonek % 52,7.

2.026okupatu, 2023−% 0,8 2021etik
% 47,3emakumeak okupatuen artean
% 47,1jarduera-tasa, 2024
% 7,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 43,7
% 36,1
% 12,7
Okupatuak · % 43,7Langabeak · % 3,3Ikasleak · % 4,1Erretiratuak · % 36,1Beste inaktiboak · % 12,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Guitiriz, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak2.026% 43,71.064% 45,7962% 41,7
Langabeak155% 3,382% 3,573% 3,2
Inaktiboak2.452% 52,91.182% 50,81.270% 55,1
Guztira4.633% 100,02.328% 100,02.305% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 58,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 19,6), industria (% 14,6) eta eraikuntza (% 6,9).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 19,6), ondoren merkataritza (% 16,6) eta manufaktura-industria (% 13,6) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lugoko mapa
% 19,6
% 14,6
% 58,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 19,6Industria · % 14,6Eraikuntza · % 6,9Zerbitzuak · % 58,9
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 19,6
Merkataritza
% 16,6
Manufaktura-industria
% 13,6
Ostalaritza
% 7,5
Administrazio publikoa
% 6,9
Eraikuntza
% 6,9
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,9
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 5,1
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,7
Hezkuntza
% 3,4
Jarduera profesionalak
% 3,2
Beste zerbitzu batzuk
% 1,9
Etxeetako jarduerak
% 1,6
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,4
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,9
Informazioa eta komunikazioak
% 0,8
Erauzketa-industriak
% 0,7
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,1
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 65,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 20,5), eta oinarrizko okupazioak % 10,5.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 67,9 eta emakumeen % 62,1).

% 20,5
% 65,2
% 10,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 20,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 65,2Oinarrizko okupazioak · % 10,5Ez dago jasota · % 3,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Guitiriz, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak416% 20,5204% 19,1212% 22,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak1.321% 65,2725% 67,9596% 62,1
Oinarrizko okupazioak212% 10,5105% 9,8107% 11,2
Ez dago jasota77% 3,833% 3,144% 4,6
Guztira2.026% 100,01.067% 100,0959% 100,0

Okupatuen % 67,4 besteren konturako langileak dira, eta % 32,6 norberaren konturakoak.[17]

% 27,8
% 58,8
% 8,5
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 27,8Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 58,8Besteren kontura, aldi baterakoa · % 8,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Guitiriz, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura661% 32,6348% 32,6313% 32,6
Besteren kontura1.365% 67,4719% 67,4646% 67,4
Guztira2.026% 100,01.067% 100,0959% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 95,0 estatuan jaio zen, eta % 5,0 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 45,3 okupatuak dira, % 41,0 erretiratuak, % 5,5 bestelako inaktiboak, % 4,1 langabeak eta % 4,0 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,6 okupatuak dira, % 44,0 bestelako inaktiboak, % 4,3 langabeak, % 2,6 erretiratuak eta % 2,6 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 41,4 okupatuak dira, % 33,8 erretiratuak, % 16,7 bestelako inaktiboak, % 4,3 langabeak eta % 3,9 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,3 bestelako inaktiboak dira, % 33,9 okupatuak, % 6,8 erretiratuak, % 5,9 langabeak eta % 5,1 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 45,3
Okupatuak
% 46,6
% 4,1
Langabeak
% 4,3
% 4,0
Ikasleak
% 2,6
% 41,0
Erretiratuak
% 2,6
% 5,5
Beste inakt.
% 44,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 41,4
Okupatuak
% 33,9
% 4,3
Langabeak
% 5,9
% 3,9
Ikasleak
% 5,1
% 33,8
Erretiratuak
% 6,8
% 16,7
Beste inakt.
% 48,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 95,4 estatuan jaio zen, eta % 4,6 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 68,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 19,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 24,1 oinarrizko okupazioetakoak eta % 18,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 62,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 30,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 7,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 19,2
Goi eta erdi maila
% 18,5
% 68,9
Langile kualifikatuak
% 50,0
% 9,1
Oinarrizko okup.
% 24,1
% 2,9
Ez dago jasota
% 7,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 22,7
Goi eta erdi maila
% 7,5
% 62,2
Langile kualifikatuak
% 60,0
% 10,3
Oinarrizko okup.
% 30,0
% 4,7
Ez dago jasota
% 2,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 47,0 zerbitzuetan ari dira, % 21,2 industrian, % 19,5 nekazaritzan eta % 12,2 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 44,4 zerbitzuetan ari dira, % 35,2 nekazaritzan, % 11,1 industrian eta % 9,3 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 71,5 zerbitzuetan ari dira, % 19,2 nekazaritzan eta % 8,1 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 90,0 zerbitzuetan ari dira, % 10,0 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 19,5
Nekazaritza
% 35,2
% 21,2
Industria
% 11,1
% 12,2
Eraikuntza
% 9,3
% 47,0
Zerbitzuak
% 44,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 19,2
Nekazaritza
% 10,0
% 8,1
Industria
% 0,0
% 1,1
Eraikuntza
% 0,0
% 71,5
Zerbitzuak
% 90,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 515 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 8.670 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 294 km² denez, NAE lurraldearen % 29,5 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 81 larre iraunkorrak (7.019 ha, 456 ustiategitan), % 18,7 lur goldagarria (1.621 ha, 437 ustiategitan), % 0,2 arbolak (19,9 ha, 42 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (8 ha, 269 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (2,3 ha, 12 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
29%
71%
NAE · 8.670 ha (% 29,5)Gainerako azalera · 20.730 ha (% 70,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
19%
81%
Lur goldagarria · 1.621 ha (% 18,7)Larre iraunkorrak · 7.019 ha (% 81)Arbolak · 19,9 ha (% 0,2)Baratzeak · 8 ha (% 0,1)Berotegiak · 2,3 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 16.235 behi, 1.336 ardi eta ahuntz, 11.760 txerri eta 138.198 hegazti zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 3.453 gidari zeuden erroldatuta: 1.983 gizon (% 57,4) eta 1.470 emakume (% 42,6)[22]. Biztanleen % 66,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 5.595 ibilgailuk osatzen zuten: 3.802 turismo, 528 furgoneta, 350 kamioi, 283 motozikleta eta 226 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 734 turismokoa zen, probintziako (654) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,4 urtekoa zen; turismoen % 5,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,1k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,5 diesel zen eta % 28,8 gasolinazko; 25 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,9k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
26%
32%
39%
0 etiketa · 32 (% 0,6)ECO · 126 (% 2,3)C etiketa · 1.429 (% 26,4)B etiketa · 1.726 (% 31,8)Etiketarik gabe · 2.109 (% 38,9)
Turismoak, adinaren arabera
12%
22%
43%
17%
< 4 urte · 204 (% 5,4)4–8 urte · 458 (% 12)8–15 urte · 845 (% 22,2)15–25 urte · 1.646 (% 43,3)≥ 25 urte · 649 (% 17,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Guitirizko parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Guitirizko biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:

  • Becín (San Xiao)
  • O Buriz (San Pedro)
  • Labrada (Santa María)
  • Lagostelle (San Xoán)
  • Mariz (Santa Eulalia)
  • As Negradas (San Vicenzo)
  • Parga (Santo Estevo)
  • Pedrafita (San Mamede)
  • Pígara (San Pedro)
  • Roca (San Xiao)
  • San Breixo de Parga (San Breixo)
  • San Salvador de Parga (San Salvador)
  • Santa Cruz de Parga (Santa Cruz)
  • Santa Locaia de Parga (Santa Locaia)
  • Santa Mariña de Lagostelle (Santa Mariña)
  • Trasparga (Santiago)
  • Vilar (Santa María)
  • Os Vilares (San Vicenzo)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lugo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lugo.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lugo.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lugo.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1602975.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lugo.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Guitiriz&oldid=11788758"(e)tik eskuratuta