Edukira joan

Quemada

Wikipedia, Entziklopedia askea
Quemada
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaFrancisco Javier Núñez Martínez
Izen ofizialaQuemada
Posta kodea09454
INEk ezarritako kodea09279
HerriburuaQuemada
Geografia
Koordenatuak41°42′01″N 3°34′29″W / 41.700277777778°N 3.5747222222222°W / 41.700277777778; -3.5747222222222
Mapa
Azalera20,835 km²
Altitudea839 m
MugakideakBaños de Valdearados, Hontoria de Valdearados, Zazuar, Aranda de Duero eta Villanueva de Gumiel
Demografia
Biztanleria242 (2025)
alt_left 100 (%40,5) (%59,5) 147 alt_right
Dentsitatea12 bizt/km²
MatrikulaBU
quemada.es

Quemada Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 260 biztanle zituen 20,84 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Baños de Valdearados, Hontoria de Valdearados, Zazuar, Aranda de Duero eta Villanueva de Gumiel.

Mapa
Quemada eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea230240250260270280200020052010201520202025QuemadaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 147 gizon, 100 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
1.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.68
 
90-94
 
4.00
1.36
 
85-89
 
4.00
3.40
 
80-84
 
6.00
5.44
 
75-79
 
8.00
8.16
 
70-74
 
5.00
6.80
 
65-69
 
11.00
10.20
 
60-64
 
3.00
8.84
 
55-59
 
5.00
12.93
 
50-54
 
7.00
6.12
 
45-49
 
9.00
6.12
 
40-44
 
5.00
4.08
 
35-39
 
6.00
4.08
 
30-34
 
3.00
2.04
 
25-29
 
4.00
8.16
 
20-24
 
2.00
2.72
 
15-19
 
6.00
3.40
 
10-14
 
4.00
3.40
 
5-9
 
4.00
2.04
 
0-4
 
3.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 33,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 10,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 23,5 —probintzian % 14,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Burgosko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 33,6Probintzia berean · % 28,7Erkidegoan · % 3,6Beste erkidegoa · % 10,5Estatutik kanpo · % 23,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 58 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 60,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Maroko, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 10,3Europa · % 60,3Afrika · % 29,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
15
Errumania
16
11
Maroko
3
4
Bulgaria
0
1
Ekuador
3
0
Ginea Ekuatoriala
3
0
Bolivia
1
0
Honduras
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 336 etxebizitza zeuden: 104 (% 31,0) nagusiak eta 232 (% 69,0) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 12 plazarekin (12 plaza etxebizitzako).[5]

336etxebizitza
104etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Burgosko mapa

Etxebizitza multzoa Burgosko mapa

104
232
Etxebizitza nagusia (104)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (232)

Guztira 104 etxegune zeuden, eta horietatik 30 (% 28,8) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 130
2 pertsona38
3 pertsona13
4 pertsona18
5 edo gehiago5

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 217 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,2.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,9 zen 2021ean eta % 18,0 2024an; beraz, 1,0 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 30,8 izatetik % 27,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,8 ziren, eta gizonen artean % 16,8; 3,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 32,6 eta gizonen % 23,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

217biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,0goi-mailako ikasketak−1,0 puntu 2021etik mapa
% 27,2lehen hezkuntza edo gutxiago−3,6 puntu 2021etik mapa
% 27,2
% 36,9
% 18,0
% 18,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 27,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,0Goi-mailako ikasketak · % 18,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Burgosko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Quemada, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak39% 18,022% 16,817% 19,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa39% 18,024% 18,315% 17,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)80% 36,954% 41,226% 30,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago59% 27,231% 23,728% 32,6
Guztira217% 100,0131% 100,086% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Quemada, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,9% 15,4% 34,8% 30,8227
2022% 18,0% 16,7% 35,6% 29,7239
2023% 18,9% 16,2% 36,4% 28,5228
2024% 18,0% 18,0% 36,9% 27,2217
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.764 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 33.848 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.879 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 16.022 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,1[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,4), beste diru-sarrerak (% 16,9), langabezia-prestazioak (% 2,5), beste prestazioak (% 3,1).

48%
29%
17%
Soldata · % 48,1Pentsioak · % 29,4Langabezia · % 2,5Beste prestazioak · % 3,1Beste sarrerak · % 16,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 28,4 da, probintziakoaren (28,3; Burgosko mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,4; Burgosko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) parean.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Quemada udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 94 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 43,5; gainerako % 56,5 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,5 zen eta emakumezkoena % 31,4; langabezia-tasa, aldiz, % 4,5 eta % 11,1 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 95 zen 2023ean, 2021eko 96etik behera.[12] Emakumeek okupatuen % 30,5 osatzen dute, eta gizonek % 69,5.

95okupatu, 2023−% 1,0 2021etik
% 30,5emakumeak okupatuen artean
% 43,5jarduera-tasa, 2024
% 6,4langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,7
% 56,5
Okupatuak · % 40,7Langabeak · % 2,8Inaktiboak · % 56,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Quemada, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak88% 40,764% 49,224% 27,9
Langabeak6% 2,83% 2,33% 3,5
Inaktiboak122% 56,563% 48,559% 68,6
Guztira216% 100,0130% 100,086% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 41,1), industria (% 30,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 23,2) eta eraikuntza (% 4,2).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Burgosko mapa
% 23,2
% 30,5
% 41,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 23,2Industria · % 30,5Eraikuntza · % 4,2Zerbitzuak · % 41,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,7; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 18,9), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 16,8.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,6 eta emakumeen % 44,8).

% 16,8
% 53,7
% 18,9
% 10,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 16,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,7Oinarrizko okupazioak · % 18,9Ez dago jasota · % 10,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Quemada, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak16% 16,812% 18,24% 13,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak51% 53,738% 57,613% 44,8
Oinarrizko okupazioak18% 18,911% 16,77% 24,1
Ez dago jasota10% 10,55% 7,65% 17,2
Guztira95% 100,066% 100,029% 100,0

Okupatuen % 64,2 besteren konturako langileak dira, eta % 35,8 norberaren konturakoak.[14]

% 35,8
% 64,2
Norberaren kontura · % 35,8Besteren kontura eta beste egoera bat · % 64,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Quemada, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura34% 35,823% 34,811% 37,9
Besteren kontura61% 64,243% 65,218% 62,1
Guztira95% 100,066% 100,029% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 87 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.480 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 20,8 km² denez, NAE lurraldearen % 71 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 82,5 lur goldagarria (1.220 ha, 45 ustiategitan), % 17,2 arbolak (255 ha, 79 ustiategitan), % 0,3 larre iraunkorrak (4,5 ha, 7 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,17 ha, 8 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
71%
29%
NAE · 1.480 ha (% 71)Gainerako azalera · 604 ha (% 29)
NAE, lur-erabileraren arabera
82%
17%
Lur goldagarria · 1.220 ha (% 82,5)Larre iraunkorrak · 4,5 ha (% 0,3)Arbolak · 255 ha (% 17,2)Baratzeak · 0,17 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 29.396 txerri (probintziako kopururik handiena) zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 110 gidari zeuden erroldatuta: 74 gizon (% 67,3) eta 36 emakume (% 32,7)[18]. Biztanleen % 44,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 287 ibilgailuk osatzen zuten: 180 turismo, 41 kamioi, 32 furgoneta, 14 motozikleta eta 12 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 729 turismokoa zen, probintziako (555) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,6 urtekoa zen; turismoen % 3,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 68,8 diesel zen eta % 30,5 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 48,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
22%
28%
48%
0 etiketa · 1 (% 0,4)ECO · 4 (% 1,4)C etiketa · 62 (% 22)B etiketa · 79 (% 28)Etiketarik gabe · 136 (% 48,2)
Turismoak, adinaren arabera
8%
24%
43%
20%
< 4 urte · 7 (% 3,9)4–8 urte · 15 (% 8,3)8–15 urte · 44 (% 24,4)15–25 urte · 78 (% 43,3)≥ 25 urte · 36 (% 20)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1630677.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Quemada&oldid=11788948"(e)tik eskuratuta