Edukira joan

Lizio

Wikipedia, Entziklopedia askea
Lizio
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
DepartamenduaMorbihan
Izen ofizialaLizio
Posta kodea56460
HerriburuaLizio (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak47°51′47″N 2°31′34″W / 47.8631°N 2.5261°W / 47.8631; -2.5261
Mapa
Azalera16,96 km²
Altitudea42 m, 163 m eta 121 m
MugakideakSaint-Servant, Sérent, Plumelec, Cruguel eta Val-d'Oust
Demografia
Biztanleria840 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 406 (%49,9) (%50,1) 408 alt_right
Dentsitatea50 bizt/km²
lizio.fr

Lizio (bretainieraz Lizioù) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da. Azken erroldaren arabera 840 biztanle zituen 17 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Servant, Sérent, Plumelec, Cruguel eta Val-d'Oust.

Mapa
Lizio eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 12,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 936 mm-koa da, urtarrilean 13,4 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ploërmel udalerrian dago, 13,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 767,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,4 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,7 °C) eta hotzena urtarrila (6,0 °C). Urteko prezipitazioa 1083 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (140 mm) eta lehorrena uztaila (55 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1963 (9,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Lizio)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.0 6.1 7.9 9.8 13.1 16.0 17.7 17.5 15.1 12.1 8.8 6.5 11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 134 96 76 78 69 60 55 62 74 116 123 140 1083
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,8+1,0+0,9+1,1+1,0+0,7+0,9+0,3+0,5+0,9+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea60070080090010001100120013001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 408 gizon, 406 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.23
 
90-94
 
3.69
1.23
 
85-89
 
2.46
5.88
 
80-84
 
4.68
4.66
 
75-79
 
7.14
7.11
 
70-74
 
8.37
9.56
 
65-69
 
8.37
9.56
 
60-64
 
8.37
8.33
 
55-59
 
5.91
4.66
 
50-54
 
4.68
9.31
 
45-49
 
7.14
1.23
 
40-44
 
5.91
5.88
 
35-39
 
4.68
7.11
 
30-34
 
5.91
1.23
 
25-29
 
2.46
4.66
 
20-24
 
2.46
5.88
 
15-19
 
4.68
2.21
 
10-14
 
5.91
2.21
 
5-9
 
5.91
8.09
 
0-4
 
1.23
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lizio udalerrian 838 biztanle zeuden eta 399 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

838biztanle
399elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
239familia
Udalerria
% 23
% 31
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 239 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (125). Guraso bakarreko 25 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 145 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 35k seme-alaba bakarra zuten etxean, 40k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[9]

125
90
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean145
Seme-alaba bat35
Bi seme-alaba40
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 700 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 16
40-54% 18
55-64% 24
65-79% 26
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 69
40-54% 67
55-64% 65
65-79% 72
80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,6 izatezko bikotean eta % 10,7 PACS bidez lotuta). % 24,9 ezkongabeak ziren, % 6,0 alargunak eta % 5,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,4
Ezkongabea% 24,9
PACS bidez lotuta% 10,7
Izatezko bikotean% 9,6
Alarguna% 6,0
Dibortziatuta% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,9), eskulangileak (% 18,8), enplegatuak (% 7,5), goi-mailako langileak (% 6,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,9) Morbihan departamenduko batez bestekoaren (% 38,5) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,8).[9]

Udalerria
% 19
% 49
Morbihan
% 9
% 14
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 521 etxebizitza zeuden. Horietatik 399 egoitza nagusi ziren, 78 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 44 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (508), eta apartamentuak gutxi ziren (9). Egoitza nagusietatik 312 beren jabearen bizilekuak ziren, 78 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[10]

521etxebizitza
399egoitza nagusi
508etxe
9apartamentu

Etxebizitza multzoa

399
78
44
Egoitza nagusia (399)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (78)Hutsik (44)

Etxe mota

508
Etxea (508)Apartamentua (9)

Jabetza egoera

312
78
Jabeak (312)Alokairuan (78)HLM (6)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (90).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik90
1919-194558
1946-197050
1971-199079
1991-200541
2006-202071

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (225). 174 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 317 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 190 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 182tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela19
3 gela71
4 gela81
5 gela edo gehiago225

Berogailu mota

58
136
174
Gas sarea (15)Fuel-olioa (58)Elektrizitatea (136)Gas botila (16)Bestelakoak (174)

Aparkalekua eta ibilgailuak

317aparkalekua
190ibilgailu 1
182ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 485 biztanleetatik 375 aktibo ziren (% 77,3), horietako 342 lanean (% 70,5) eta 33 langabezian (aktiboen % 8,8).

48515-64 urteko biztanle
% 77,3aktibo
% 70,5lanean
% 8,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,7
25-54 urte% 92,5
55-64 urte% 51,6
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 75,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,6
BEPC, brebeta% 30,8
CAP-BEP% 13,0
Batxilergoa% 3,7
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 8,1
Goi-mailako +5% 2,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

110 ez-aktibotik 26 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,6), 42 erretiraturik zeuden (% 38,2) eta 42 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,2).

Ez-aktiboak

% 24
% 38
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 12
% 22
% 15
% 35
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 99 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 342 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

99enplegu udalerrian
% 54,5soldatapeko
% 46,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.750 eurokoa zen.

24.750 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.250 €

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1951ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ploërmel », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Lizio&oldid=11313001"(e)tik eskuratuta