Edukira joan

Brech

Wikipedia, Entziklopedia askea
Brech
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
DepartamenduaMorbihan
Izen ofizialaBrech
Brec'h
Posta kodea56400
Geografia
Koordenatuak47°43′14″N 2°59′44″W / 47.7206°N 2.9956°W / 47.7206; -2.9956
Mapa
Azalera40,86 km²
Altitudea45 m, 0 m, 66 m eta 36 m
MugakideakPluvigner, Pluneret, Plumergat, Auray, Ploemel, Locoal-Mendon, Landaul eta Crac'h
Demografia
Biztanleria7.052 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.650 (%51,8) (%48,2) 3.390 alt_right
Dentsitatea173 bizt/km²
brech.fr

Brech (bretainieraz Brec'h) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da. Azken erroldaren arabera 7.052 biztanle zituen 40,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pluvigner, Pluneret, Plumergat, Auray, Ploemel, Locoal-Mendon, Landaul eta Crac'h.

Mapa
Brech eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da, 11,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 933 mm-koa da, urtarrilean 13,6 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Auray udalerrian dago, 7,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 969,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,6 °C) eta hotzena urtarrila (6,4 °C). Urteko prezipitazioa 872 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (108 mm) eta lehorrena uztaila (46 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,3 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,5 °C) eta hotzena 1963 (9,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Brech)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.4 6.6 8.6 10.6 14.0 17.0 18.6 18.4 15.9 12.9 9.2 6.9 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 99 75 63 64 58 47 46 51 65 92 102 108 872
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,6+1,0+0,9+1,3+1,1+0,7+0,9+0,3+0,5+0,6+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea20003000400050006000700080001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.390 gizon, 3.650 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.15
 
95+
 
0.55
0.44
 
90-94
 
1.10
1.92
 
85-89
 
2.47
2.21
 
80-84
 
2.47
2.95
 
75-79
 
4.52
5.75
 
70-74
 
6.30
7.23
 
65-69
 
6.03
6.78
 
60-64
 
6.58
7.82
 
55-59
 
6.71
7.67
 
50-54
 
7.53
7.67
 
45-49
 
8.08
5.16
 
40-44
 
6.30
5.75
 
35-39
 
4.79
4.57
 
30-34
 
5.62
4.28
 
25-29
 
3.97
4.87
 
20-24
 
2.88
6.93
 
15-19
 
6.30
7.08
 
10-14
 
7.40
6.05
 
5-9
 
5.07
4.72
 
0-4
 
5.34
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Brech udalerrian 6.776 biztanle zeuden eta 2.945 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,30 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

6.776biztanle
2.945elkarbizitza-unitate
2,30lagun elkarbizitza-unitateko
2.086familia
Udalerria
% 31
% 32
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.086 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (945). Guraso bakarreko 210 familietatik 155etan ama zen guraso bakarra. 1.055 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 445k seme-alaba bakarra zuten etxean, 443k bi, eta 144k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 931 bikoteetatik 95tan (% 10,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

945
931
210
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.055
Seme-alaba bat445
Bi seme-alaba443
Hiru seme-alaba129
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 5.847 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,3). 80 urte edo gehiagoko 401 biztanleetatik 330 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 71 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 11
40-54% 10
55-64% 17
65-79% 24
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 72
40-54% 80
55-64% 79
65-79% 73
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,3 izatezko bikotean eta % 8,7 PACS bidez lotuta). % 23,4 ezkongabeak ziren, % 5,2 alargunak eta % 5,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,3
Ezkongabea% 23,4
Izatezko bikotean% 10,3
PACS bidez lotuta% 8,7
Alarguna% 5,2
Dibortziatuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,6), erdi-mailako lanbideak (% 16,8), enplegatuak (% 15,7), eskulangileak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,6) Morbihan departamenduko batez bestekoaren (% 38,5) azpitik dago. 45 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,5).[9]

Udalerria
% 8
% 10
% 17
% 16
% 10
% 36
Morbihan
% 9
% 14
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.223 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.944 egoitza nagusi ziren, 129 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 149 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.890), eta apartamentuak gutxi ziren (327). Egoitza nagusietatik 2.288 beren jabearen bizilekuak ziren, 627 alokairuan zeuden, 86 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 29 doan lagata.[10]

3.223etxebizitza
2.944egoitza nagusi
2.890etxe
327apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.944
Egoitza nagusia (2.944)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (129)Hutsik (149)

Etxe mota

2.890
327
Etxea (2.890)Apartamentua (327)

Jabetza egoera

2.288
627
Jabeak (2.288)Alokairuan (627)HLM (86)Doan lagata (29)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (875).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik137
1919-1945169
1946-1970284
1971-1990692
1991-2005875
2006-2020744

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.845). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.252 etxebizitzatan). 2.644 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.235 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.577tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela22
2 gela176
3 gela309
4 gela592
5 gela edo gehiago1.845

Berogailu mota

651
379
1.252
601
Gas sarea (651)Fuel-olioa (379)Elektrizitatea (1.252)Gas botila (60)Bestelakoak (601)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.644aparkalekua
1.235ibilgailu 1
1.577ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.321 biztanleetatik 3.259 aktibo ziren (% 75,4), horietako 3.058 lanean (% 70,8) eta 201 langabezian (aktiboen % 6,2).

4.32115-64 urteko biztanle
% 75,4aktibo
% 70,8lanean
% 6,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,3
25-54 urte% 94,3
55-64 urte% 56,0
Gizonak% 75,9
Emakumeak% 75,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 6,5
BEPC, brebeta% 10,6
CAP-BEP% 6,6
Batxilergoa% 8,1
Goi-mailako +2% 4,8
Goi-mailako +3/4% 4,0
Goi-mailako +5% 6,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.062 ez-aktibotik 477 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,9), 357 erretiraturik zeuden (% 33,6) eta 227 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,4).

Ez-aktiboak

% 45
% 34
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 15
% 27
% 28
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.893 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.058 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.893enplegu udalerrian
% 81,8soldatapeko
% 18,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.820 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.820 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.250 €
% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 11,3

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Auray », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Brech&oldid=11312913"(e)tik eskuratuta