Rufa pego
 | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Masklo en Okcidentaj Ghatoj | ||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Micropternus brachyurus (Vieillot, 1818) | ||||||||||||||
| Konserva statuso | ||||||||||||||
Sinonimoj | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Aliaj Vikimediaj projektoj | ||||||||||||||
La Rufa pego[1] (Micropternus brachyurus) estas specio de birdo de la familio de Pegedoj kaj tribo Picinae kaj nura specio de la genro Micropternus. Ĝi estas mezgranda bruna pego indiĝena de Suda kaj Sudorienta Azio. Ĝi havas mallongan bekon kaj serĉas manĝaĵon – precipe malgrandajn insektojn kiel formikojn kaj termitojn – enpare en arbustaroj kaj en ĉiamverdaj aŭ falfoliaj arbaroj; ĝi estas konata pro tio, ke ĝi konstruas sian neston ene de la kartonecaj nestoj de arbaj formikoj el la genro Crematogaster. Dum iom da tempo oni klasifikis ĝin en la alie neotropisan genron Celeus, sed oni pruvis, ke tio estas kazo de evolucia konverĝo, kaj molekulaj filogenetikaj studoj subtenas ĝian lokigon en la monotipan genron Micropternus.
Taksonomio
[redakti | redakti fonton]Ĉi tiu specio estis antaŭe klasifikita en la sudamerika genro Celeus pro ekstera simileco, sed ĝia disjunkta disvastiĝo estigis dubojn. Studoj el 2006, bazitaj sur komparoj de DNA-sekvencoj, konfirmis, ke la rufa pego ne estas proksime parenca al Celeus, sed estas frata taksono de la genro Meiglyptes kaj plej taŭge klasifikebla en la monotipa genro Micropternus.[2] La genron Micropternus starigis Edward Blyth, kiu apartigis ĝin de Meiglyptes pro la mallonga unua fingro kun reduktita ungego. Aliaj genraj karakterizaĵoj estas la mallonga beko sen naza kresto. La naztruoj estas rondaj, kaj la eksteraj vostoplumoj estas mallongaj, proksimume tiom longaj kiom la vostokovriloj.[3][4]
En la vasta teritorio de la specio oni observas diversajn diferencojn pri plumaro kaj grando inter la populacioj klasifikitaj kiel subspecioj; el tiuj, proksimume dek estas vaste agnoskitaj, inkluzive de la nomiga populacio el Javo.[5][6][7]
- M. b. brachyurus (Vieillot, 1818) – Javo.
- M. b. humei Kloss, 1918 – laŭlonge de okcidenta Himalajo, havas striecan gorĝon, grizecan kapon kaj palan vizaĝon.
- M. b. jerdonii (Malherbe, 1849)[8] [inkludas kanarae el la nordo de Okcidentaj Ghatoj notita kiel pli granda fare de Koelz[9]] – duoninsula Barato kaj Srilanko
- M. b. phaioceps (Blyth, 1845) – orienta Himalajo el centra Nepalo ĝis Birmo, Junano kaj suda Tajlando.
- M. b. fokiensis (Swinhoe, 1863) – (havas fulgokoloran ventron) sudorienta Ĉinio kaj norda Vjetnamo.
- M. b. holroydi Swinhoe, 1870 – Hainan havas tre malhelan voston.
- M. b. williamsoni Kloss, 1918 – suda Tajlando. Foje inkludita ene de badius
- M. b. annamensis Delacour & Jabouille, 1924 – Laoso, Kamboĝo kaj suda Vjetnamo.
- M. b. badius (Raffles, 1822) – [inkludas celaenephis de insulo Niaso] Malaja Duoninsulo suden ĝis Sumatro
- M. b. badiosus (Bonaparte, 1850) – Borneo kaj nordo de insuloj Natuna
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Rilatoj kun aliaj genroj.[2][10][11] |
Aspekto
[redakti | redakti fonton]
La rufa pego longas ĉirkaŭ 25 cm; ĝi estas ĝenerale malhelbruna, kun malhelaj strioj sur la flugil- kaj vostoplumoj, kio donas al ĝi aspekton kun nigraj strioj. La kapo aspektas pli hela, kaj la subaj partoj havas pli malhelan nuancon. La beko estas mallonga kaj nigra, kun iometa kurbiĝo de la supra bekobordo (kulmeno). Ĉe la naztruoj la beko estas mallarĝa. La vosto estas mallonga kaj ruĝbruna kun mallarĝaj nigraj strioj, sed ĉe la subspecio badiosus la vosto estas malhela kun mallarĝaj ruĝbrunaj strioj. La plumrandoj estas helaj ĉe squamigularis kaj annamensis. La plumoj ĉe la kolo, oreloj kaj la areo inter la beko kaj la okulo (bridoj) estas senmarkaj. Maskloj havas plumojn kun ruĝaj pintoj sub la okuloj, inter la okulo kaj la orelkovriloj, kaj en la vangoregiono, foje formantajn makulon. Inoj kaj junuloj ne havas tiujn ruĝajn plumpintojn. Ĉeestas malforta sed erektebla kresto. Junuloj aspektas striecaj ĉe la gorĝo, sed ankaŭ iuj subspecioj havas striecajn gorĝoplumojn. En la naturo, la birdoj povas aspekti malpuraj kaj odori je sekreciaĵoj de formikoj (formikoj de la genro Crematogaster estas unikaj pro tio, ke ilia pikilo havas spatelforman pinton, uzatan nur por ŝpruci likvaĵon antaŭen al entruduloj el levita abdomeno[12]) pro siaj agadoj de manĝoserĉado aŭ nestumado.[7][13]
Kutimaro kaj ekologio
[redakti | redakti fonton]
Rufaj pegoj serĉas manĝaĵon pare ĉe formiknestoj sur arboj, falintaj trunketoj, fekaĵamasoj kaj termitejoj. Oni observis, ke ili manĝas formikojn de la genroj Crematogaster kaj Oecophylla.[14] Krom insektoj, oni vidis ilin preni nektaron el floroj de Bombax kaj Erythrina kaj sukon el la bazoj de bananfolioj.
Ilia plej ofta voĉo estas akra, nazeca, trisilaba "kink-kink-kink", sed ili havas ankaŭ aliajn voĉojn, inkluzive de longa "ŭika" kaj serio de "ŭik-ŭik"-sonoj. Ili ankaŭ havas karakterizan tamburan sonon, kiu komenciĝas rapide kaj poste malrapidiĝas.[15] Tamburado okazas tutjare, sed ĝia ofteco pliiĝas vintre en suda Barato[16] kaj atingas kulminon ĉirkaŭ marto–aprilo en Nepalo. [17] Montro de nekonata funkcio inter du birdoj turnitaj unu al la alia implikis balancadon de la kapo kun la beko tenata alte kaj la vosto disetendita.[14]
La reprodukta sezono estas la seka periodo antaŭ la musono, de februaro ĝis junio. La rufa pego estas plej konata pro tio, ke ĝi konstruas sian neston ene de la nesto de akrobataj formikoj (Crematogaster).[18][19] Kaj la masklo kaj la ino partoprenas en la elfosado de la nesto. Oni diras, ke iliaj plumoj, precipe dum nestumado, estas kovritaj de malhela, malbonodora kaj glueca fluidaĵo, al kiu ofte adheras mortintaj formikoj. Ili demetas du blankajn, senbrilajn, maldikŝelajn kaj duontravideblajn ovojn. La kovoperiodo daŭras 12 ĝis 14 tagojn.[7] Ambaŭ gepatroj nutras la idojn ĉe la nesto, kvankam observanto el la 19-a jarcento raportis, ke liaj barataj kamp-helpantoj – kiuj nomis la birdon "lal sutar", signifanta "ruĝa ĉarpentisto" – kredis, ke la plenkreskuloj lasas la idojn por mem manĝi formikojn.[20]
La mudo okazas ĉefe de septembro ĝis novembro.[7] Birdlaŭsoj de la specio Penenirmus auritus estis registritaj ĉe tiu ĉi specio en Tajlando.[21]
La specio havas vastan vivejon, kaj en Malajzio oni trovis, ke ili restas eĉ en lokoj, kie marĉaj arbaroj estis forigitaj kaj anstataŭigitaj per plantejoj de olepalmoj.[22] Ilia vivejo estas ĉefe en ebenaĵoj kaj pli malaltaj montetoj, plejparte sub alteco de 3000 m.[23] Ĉi tiu birdo ne estas konsiderata minacata en la Ruĝa Listo de IUCN.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Ornitologia taksonomio.
- 1 2 (2006) “Evolutionary history of woodpeckers and allies (Aves: Picidae): Placing key taxa on the phylogenetic tree”, Molecular Phylogenetics and Evolution 40 (2), p. 389–399. doi:10.1016/j.ympev.2006.02.021. Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
- ↑ Blyth, Edward (1845). “Notices and descriptions of various new or little known species of birds”, Journal of the Asiatic Society of Bengal 14, p. 173–212.
- ↑ (1983) Handbook of the Birds of India and Pakistan. Volume 4., 2‑a eldono, Oxford University Press, p. 171–181.
- ↑ Robinson, H.C. (1919). “Note on certain recently described subspecies of woodpeckers”, Ibis 1 (2), p. 179–181.
- ↑ Peters, James Lee. (1948) Check-list of birds of the world. Volume VI.. Harvard University Press, p. 128–129.
- 1 2 3 4 Short, Lester L.. (1982) Woodpeckers of the World. Delaware Museum of Natural History, p. [htt://archive.org/details/woodckersofwor00unse/e/390 390]–393.
- ↑ Malherbe, Alfred (1849). “Description de quelques nouvelles especes de Picines (Picus, Linn.)”, Revue et magasin de zoologie pure et appliquée, p. 529–544.
- ↑ Koelz, W (1950). “New subspecies of birds from southwestern Asia.”, Am. Mus. Novit. 1452, p. 1–10.
- ↑ (2008) “Molecular support for a rapid cladogenesis of the woodpecker clade Malarpicini, with further insights into the genus Picus (Piciformes: Picinae)”, Molecular Phylogenetics and Evolution 48 (1), p. 34–46. doi:10.1016/j.ympev.2008.03.036.
- ↑ (2017) “The first complete mitogenome of Picumnus innominatus (Aves, Piciformes, Picidae) and phylogenetic inference within the Picidae”, Biochemical Systematics and Ecology 70, p. 274–282. doi:10.1016/j.bse.2016.12.003.
- ↑ (1958) “A Review of the Species of Crematogaster, Sensu Stricto, in North America (Hymenoptera: Formicidae) Part I”, Journal of the New York Entomological Society 66 (3/4), p. 119–134.
- ↑ Blanford, W.T.. (1895) The Fauna of British India including Ceylon and Burma. Birds. Volume III.. Taylor and Francis, p. [htt://archive.org/details/birdsindia03oaterich/e/54 54]–58.
- 1 2 Santharam, V. (1997). “Display behaviour in Woodpeckers”, Newsletter for Birdwatchers 37 (6), p. 98–99.
- ↑ Short, L.L. (1973). “Habits of some Asian woodpeckers (Aves, Picidae)”, Bulletin of the American Museum of Natural History 152 (5), p. 281–283.
- ↑ Santharam, V. (1998). “Drumming frequency in Woodpeckers”, Journal of the Bombay Natural History Society 95 (3), p. 506–507.
- ↑ Proud, Desiree (1958). “Woodpeckers drumming”, Journal of the Bombay Natural History Society 55, p. 350–351.
- ↑ (1936) “Bird-Insect Nesting Associations”, Ibis 78 (3), p. 460–471. doi:10.1111/j.1474-919X.1936.tb03399.x.
- ↑ Betts, F.N. (1934). “South Indian Woodpeckers”, Journal of the Bombay Natural History Society 37 (1), p. 197–203.
- ↑ Wilson, N.F.T. (1898). “The nesting of the Malabar Rufous Woodpecker Micropternus gularis”, Journal of the Bombay Natural History Society 11 (4), p. 744–745.
- ↑ (1972) “The Penenirmus (Mallophaga: Ischnocera) of the Picidae (Aves: Piciformes)”, Journal of the New York Entomological Society 80 (2), p. 83–104.
- ↑ (2016) “Depauperate Avifauna in Tropical Peat Swamp Forests Following Logging and Conversion to Oil Palm Agriculture: Evidence from Mist-netting Data”, Wetlands 36 (5), p. 899–908. doi:10.1007/s13157-016-0802-3. 23767238. Arkivigite je 2026-05-15 per la retarkivo Wayback Machine
- ↑ (2005) Birds of South Asia. The Ripley Guide. Volume 2. Smithsonian Institution and Lynx Edicions.
| ||||||||||||||||||
