Unendlich - Stoiker: Seneca, Epikur, Lucrez

Nach den Stoikern ist der Raum unendlich, die Welt hingegen begrenzt ((hena ton kosmon einai kai touton peperasmenon - to kenon apeiron, Diog. L. VII 1, 140). Auf eine subjektive Erscheinung, auf das Ermden der Seele im Progre fhrt den Unendlichkeitsbegriff SENECA zurck: Ubi aliquid animus diu protulit et magnitudinem eius sequendo lassatus est, infinitum coepit vocari... eodem modo aliquid difficulter secari cogitavimus. novissime crescente hac difficultate insecabile inventum est (Ep. 118, 17). Nach EPIKUR ist (gegen die Stoa) die Unendlichkeit des Raumes mit der Endlichkeit der Dinge (der Welt) nicht vereinbar, da diese letzteren auseinandergestreut wrden. wre aber der Raum endlich, so htten die unendlichen Dinge keinen Ort. Unendlich ist das All der Dinge, unendlich der Raum, unendliche Welten gibt es: alla mn kai to pan apeiron esti. to gar peperasmenon akron echei. to d' akron par' heteron ti thereitai. hste ouk echon akron peras ouk echei, peras d' ouk echon apeiron an ei kai ou peperasmenon. kai mn kai t plthei tn smatn apeiron esti to pan kai t megethei tou kenou. eite gar n to kenon apeiron, ta de smata hrismena, oudamou an emene ta smata, all' ephereto kata to apeiron kenon diesparmena, ouk echonta ta hypereidonta kai stellonta kata tas anakopas. eite to kenon n hrismenon, ouk an eiche ta apeira smata hopou an esti ... kai kath' hekastn de schmatsin hapls apeiroi eisin atomoi, tais de diaphorais ouch hapls apeiron, alla monon anerilptoi (Diog. L. X, 41 squ.). alla mn kai kosmoi apeiroi eisin, eith' homoioi tout eit' anomoioi. hai te gar atomoi apeiroi ousai, hs arti apedeichth, pherontai kai porrhtat. ou gar katnalntai hai toiautai atomoi ex hn an genoito kosmos hyph' h an poithei, out' eis hena out' eis peperasmenous, outh' hosoi toioutoi, outh' hosoi diaphoroi tout. hst' ouden to empodizon. esti pros tn apeirian tn kosmn (Diog. L. X, 45). pan de megethos hyparchon oute chrsimon esti pros tas tn poiottn diaphoras. aphichthai te mellei kai pros hmas horat atomos. ho ou thereitai ginomenon outh' hops an ginoito horat atomos estin epinosai. pros de toutois ou dei nomizein en t horismen smati apeirous onkous einai oud' hoplikousoun. hst' ou monon tn eis apeiron tomn epi toulatton anaireteon, hina m pant' asthen poimen kai hs en tais perilpsesi tn athron eis to m on anankazmetha ta onta thlibontes katanaliskein. alla kai tn metabasin m nomisteon ginesthai en tois hrismenois eis apeiron epi toulatton (Diog. L. X, 56 squ.). LUCREZ erklrt: Omne quod est igitur nulla regione viarum finitumst. Praeterea si iam finitum constituatur omne quod est spatium, si quis procurrat ad oras ultimus extremas iaciatque volatile telum, id validis utrum contortum viribus ire quo fuerit missum mavis longeque volare, an prohibere aliquid censes obstareque posse... (De rer. nat. I, 958 squ.). Praeterea spatium summai totius omne undique si inclusum certis consisteret oris finitumque foret, iam copia materiai undique ponderibus solidis confluxet ad imum, nec res ulla geri sub caeli tegmine posset, nec foret omnino caelum neque lumina solis. quippe ubi materies omnis cumulata iaceret ex infinito iam tempore subsidendo (l. c. I, 984 squ.. vgl. I, 990 squ.. 1035 squ.. II, 80 squ.). Der Raum ist ohne Grenze (l. c. II, 92 squ.). Betreffs der Neupythagoreer s. Dyas. PHILO bestimmt Gott (s. d.) als unendlich, vollkommen (vgl. auch von den Psalmen: 90, 102). PLOTIN das gttliche Eine (hen), welches an Kraft unbegreiflich ist (Enn. VI 9, 6. vgl. VI, 6, 2 squ.). Zum Begriffe des Unendlichen gehrt die Abwesenheit jedes Mangels. das Intelligible (s. d.) ist (dynamisch) unendlich, weil es nichts von sich aufbraucht (l. c. III, 7, 5. s. Emanation). Der Krper ist ins unendliche hin teilbar (l. c. II, 4, 7). Die Materie (s. d.) ist apeiron (l. c. II, 4, 15).


 © textlog.de 2004 06.09.2026 15:15:48
Seite zuletzt aktualisiert: 24.04.2005 
bibliothek
text
  Home  Impressum  Copyright  A  B  C  D  E  F  G  H  I  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  Z