dam

Ayrıca bakınız: dâm

Dillerarası

Kısaltma

dam

1. (metrik sistem, ölçme) 10¹ metre (dekametre) için kullanılan metrik uzunluk birimi.

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈdam/
• Heceleme: dam

Ad

dam (belirtme hâli damı, çoğulu damlar)

Evlerin damları

1. (mimarlık) Yapıları dış etkilerden korumak amacıyla üzerlerine yapılan çoğu kiremit kaplı bölüm.
   • "Pencerenin önüne geçmiş, dalgın ve hiddetli nazarlarıyla karşıki damları seyrediyordu." - Ercüment Ekrem Talu
2. (iskân) Üzeri toprak kaplı, küçük ev.
   • "Hekim kendisine üç ay, tam üç ay damdan dışarı çıkmaya izin vermemişti." - Nabizade Nâzım
3. (argo, hapishane) cezaevi
   • Ben dam­dayken, kaçırarak evlendiğim, yavuklum, karım, beni aldatıyor­muş.

     — Oktay GÜZELOĞLU, 1997, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, s. 55, Hiç Yayınları
4. (yapılar, hayvancılık) ahır.
   • İşte bütün bunların olduğu kuzu da­mından süzülüp doğan güneşte kurudu kül.

     — Ahmet BÜKE, 2010, Kumrunun Gördüğü, s. 111, Can Sanat Yayınları
   • Bir dam ineğe bakmak, tavuklara yem vermek ve bir sepet incir toplamak için gidip geliyordu köye.

     — Salim NİZAM, 2026, “Bir Karganın Rotası”, Türk Dili, 894. sayı, s. 55

Köken 2

Osmanlı Türkçesi دام‎, o da Fransızca dam/dame.

Ad

dam (belirtme hâli damı, çoğulu damlar)

1. (dans, kadın) Dansta erkeğe eş olan kadın.
   • "Erkeklerin kimi damlarının elinden, kimi kolundan, kimi de hafifçe omzundan tutmuş, geliyorlardı." - Çetin Altan
2. (iskambil) İskambil kâğıtlarında kız.

Çekimleme

damın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	dam	damlar
belirtme	damı	damları
yönelme	dama	damlara
bulunma	damda	damlarda
ayrılma	damdan	damlardan
tamlayan	damın	damların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	damım	damlarım
belirtme	damımı	damlarımı
yönelme	damıma	damlarıma
bulunma	damımda	damlarımda
ayrılma	damımdan	damlarımdan
tamlayan	damımın	damlarımın
2. tekil (senin)
yalın	damın	damların
belirtme	damını	damlarını
yönelme	damına	damlarına
bulunma	damında	damlarında
ayrılma	damından	damlarından
tamlayan	damının	damlarının
3. tekil (onun)
yalın	damı	damları
belirtme	damını	damlarını
yönelme	damına	damlarına
bulunma	damında	damlarında
ayrılma	damından	damlarından
tamlayan	damının	damlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	damımız	damlarımız
belirtme	damımızı	damlarımızı
yönelme	damımıza	damlarımıza
bulunma	damımızda	damlarımızda
ayrılma	damımızdan	damlarımızdan
tamlayan	damımızın	damlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	damınız	damlarınız
belirtme	damınızı	damlarınızı
yönelme	damınıza	damlarınıza
bulunma	damınızda	damlarınızda
ayrılma	damınızdan	damlarınızdan
tamlayan	damınızın	damlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	damı	damları
belirtme	damını	damlarını
yönelme	damına	damlarına
bulunma	damında	damlarında
ayrılma	damından	damlarından
tamlayan	damının	damlarının

Deyimler

dama çıkmak, damdan düşer gibi

Türetilmiş kavramlar

dam aktarma, dam altı, dam koruğu, ısıdam, aş damı, domuzdamı, hayvan damı, öküz damı.

Atasözleri

dam üstünde saksağan, vur beline kazmayı, dam üstünde saksağan, vurdum beline kazmaylan

Çeviriler

dam

• Almanca: Dach (de) n
• Fince: tiilikatto (fi), karjasuoja (fi), rouva (fi)
• Fransızca: dame (fr) d
• İngilizce: roof (en)
• İsveççe: tegeltak (sv)
• Macarca: cseréptető (hu)
• Özbekçe: tom (uz)
• Rusça: крыша (ru) (krışa)
• :Kırım Tatarcası: dam (crh), töbe (crh), aran (crh)
• :Eski Türkçe: örtmen
• :Osmanlı Türkçesi: دام‎ (ota)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "dam".
  TDK Özel Sözlük'te: dam"

Ek okumalar

• Vikipedi'de dam

Azerice

Ad

dam

1. (mimarlık) çatı, örtü

İngilizce

Ad

dam (çoğulu dams)

1. baraj

Kırım Tatarcası

Ad

dam

1. (mimarlık) çatı, örtü
2. tat
3. ahır
4. binanın göğe bakan kısmı

Karşıt anlamlılar

• damsız

Alt kavramlar

• tatlı, accı, ekşi, tuzlu