3. januara

3. januar/siječanj (3. 1.) je 3. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 362 dana (363 u prijestupnoj godini).

Događaji

1496. – Leonardo da Vinci iskušava bez uspjeha model letjelice.
1521. – Papa Leo X ekskomunicira Martina Luthera.
1795. – posle poraza ustanka Tadeuša Košćuška Pruska, Austrija i Rusija sklopile tajni ugovor o trećoj podeli Poljske.
1815. – Austrija, Britanija i Francuska stvorile vojni savez protiv Pruske i Rusije.
1868. – u Japanu ukinuta institucija šoguna i počela „prosvetiteljska era“ dinastije Meidži. Car Mucuhito uspostavio centralnu carsku vlast, sproveo reforme po evropskom uzoru i otvorio put za brzi razvoj Japana.
1924. – engleski egiptolog Hauard Karter u Dolini kraljeva u blizini Luksora u Egiptu našao sarkofag faraona Tutankamona.
1961. – SAD prekinule diplomatske odnose s Kubom.
1970. – u Brazavilu usvojen ustav kojim je Kongo-Brazavil proglašen Narodnom Republikom Kongo.
1977. – Međunarodni monetarni fond odobrio Velikoj Britaniji oko četiri milijarde dolara zajma za podršku britanskoj valuti. To je bio najveći zajam u tridesetgodišnjoj istoriji MMF-a.
1980. – predsednik Jugoslavije Josip Broz Tito primljen u Klinički centar u Ljubljani. Pošto operacija na krvnim sudovima nije uspela, 3. februara mu amputirana noga.
1990. – panamski general Manuel Antonio Norijega predao se trupama SAD posle 10 dana provedenih u Vatikanskoj ambasadi. Norijega potom deportovan na Floridu, gde mu je suđeno.
1990. – u železničkoj nesreći na jugu Pakistana poginulo 307 ljudi, kada je ekspresni voz udario u kompoziciju teretnog voza.
1993. – predsednici Rusije i SAD Boris Jeljcin i Džordž Buš potpisali sporazum o smanjenju nuklearnog oružja za dve trećine, START 2.
1994. – u Sibiru srušio ruski putnički avion „Tupoljev-154“. Poginulo svih 124 putnika i članova posade.
1996. – predstavnici međunarodnih mirovnih snaga u Bosni saopštili da je u toj zemlji, po završetku rata, ostalo četiri do pet miliona mina i da će ćišćenje minskih polja trajati oko 30 godina.
1997. – širom Srbije nastavljeni masovni građanski i studentski protesti, uprkos jakim policijskim snagama koje su 26. decembra 1996. počele da sprečavaju protestne šetnje. Protesti počeli u novembru 1996. zbog falsifikovanja rezultata na lokalnim izborima na kojima je pobedila opoziciona koalicija „Zajedno“.
2000. – na prvim parlamentarnim izborima u Hrvatskoj posle smrti predsednika Franje Tuđmana ubedljivo pobedila koalicija opozicionih stranaka, a odziv birača bio 80 odsto, najveći od 1990, kada su održani prvi višestranački izbori.
2001. – letonski supermaratonac Georg Jermolajev postavio svetski rekord u trčanju na duge staze, pretrčavši 5.000 kilometara za 888 časova i 42 minuta. To je bio prvi svetski rekord u novom milenijumu.
2002. – generalni sekretar Ujedinjenih nacija Kofi Anan odobrio osnivanje suda za ratne zločine tokom desetogodišnjeg rata u Sijera Leoneu.
2003. – u intervenciji policije na smirivanju uličnih protesta u Karakasu, u Venecueli, između grupe simpatizera i protivnika predsednika Uga Čavesa, poginule najmanje dve osobe, a 78 povređeno.

.

Rođenja

106. pne. - Marko Tulije Ciceron, rimski pisac, filozof, političar i govornik.
1793. – Lucretia Mott, američki borac za ženska prava, aktivistkinja i reformatorka († 1880.).
1823. – Robert Whitehead, britanski brodarski inženjer, poznat po tome što je konstruirao prvi torpedo na svijetu († 1905.).
1825. – Tomo Skalica, hrvatski istraživač i putopisac († 1885.).
1829. – Konrad Duden.
1850. – Sonja Kowalewska, ruska matematičarka.
1883. – Clement Attlee, premijer Ujedinjenog Kraljevstva od 1945. do 1951. († 1967.).
1887. – August Macke, njemački slikar († 1914.).
1892. – J.R.R. Tolkien, pisac i jezikoslovac († 1973.).
1897. – Pola Negri, glumica († 1987.).
1897. – Marion Davies, glumica († 1961.).
1920. – Milan Srdoč, jugoslovenski glumac († 1988.).
1929. – Sergio Leone, italijanski filmski režiser, scenarist i producent († 1989.).
1930. – Robert Loggia, američki glumac († 2015.).
1933. – Maxie Wander, glumica.
1945. – Stephen Stills, američki gitaristi rock kompozitor.
1946. – Victoria Principal, američka glumica.
1952. – Gianfranco Fini, talijanski političar i ministar vanjskih poslova.
1956. – Mel Gibson, američki glumac.
1957. – Bojan Križaj, slovenski skijaš, bivši jugoslavenski reprezentativac u alpskom skijanju.
1960. – Marla Glen, američka pjevačica bluesa.
1964. – Cheryl Miller, američka profesionalna košarkašica i trener.
1968. – Shannon Sturges, američka glumica.
1969. – Michael Schumacher, nemački vozač formule 1.
1976. – Angelos Basinas, grčki nogometaš.
1985. – Marko Tomas, hrvatski profesionalni košarkaš.
1986. – Nikola Peković, crnogorski košarkaš.
1986. – Nejc Pečnik, slovenski nogometaš.

.

Smrti

1322. – Philip V, kralj Francuske.
1784. – Baldassare Galuppi, talijanski skladatelj (* 1706.).
1875. – Pjer Atanaz Larus, francuski leksikograf i enciklopedista (r. 1817).
1896. – Miho Klaić, hrvatski političar (* 1829.).
1923. – Jaroslav Hašek, češki pisac (r. 1883).
1931. – Žozef Žak Sezar Žofr, francuski maršal.
1933. – Jack Pickford, glumac, Hollywoodski prvi "negativac".
1950. – Emil Jannings, glumac.
1967. – Jack Ruby, ubojica Lee Harvey Oswalda.
1979. – Conrad Hilton, hotelijer.
2011. – Fadil Hadžić, hrvatski režiser (* 1922.).

.

Praznici i dani sećanja

.

.

Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar