Przejdź do zawartości

Apatelodes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Apatelodes
Packard, 1864
Ilustracja
Imago Apatelodes torrefacta
Ilustracja
Gąsienica Apatelodes torrefacta
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

motyle

Podrząd

Glossata

Infrarząd

motyle różnoskrzydłe

Nadrodzina

Bombycoidea

Rodzina

Apatelodidae

Rodzaj

Apatelodes

Typ nomenklatoryczny

Phalaena torrefacta J.B. Smith, 1797

Synonimy
  • Astasia Harris, 1841
Systematyka w Wikispecies

Apatelodes – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 28 opisanych gatunków.

Morfologia

[edytuj | edytuj kod]
Rozpięty okaz Apatelodes palma

Motyle te charakteryzują się obecnością jednej lub dwóch przezroczystych kropek w okolicy wierzchołkowej przedniego skrzydła – ta występująca zawsze leży między czwartą gałęzią sektora radialnego a pierwszą gałęzią żyłki medialnej, ta opcjonalna zaś między trzecią a czwartą gałęzią sektora radialnego. Przy wewnętrznej krawędzi wierzchu przedniego skrzydła, w pobliżu jego nasady leży czarna, trójkątna plamka, która, w przeciwieństwie do podobnych rodzajów Hygrochroa i Cecile, podzielona jest wspólnym trzonkiem drugiej i trzeciej żyłki analnej, a czasem wręcz rozbita na dwie małe, czarne kropki. Samcze genitalia cechują się zawsze rozdwojonym wierzchołkiem unkusa i pozbawioną sakulusa walwą. U części gatunków występuje po grzbietowo-bocznej stronie wierzchołkowej okolicy edeagusa kolec o charakterystycznym kształcie otwieracza do butelek. Z kolei unkus u niektórych gatunków ma wierzchołek powiększony i uformowany w kształt rybiego ogona[1].

Rozprzestrzenienie

[edytuj | edytuj kod]
Rozpięty okaz Apatelodes tuisa
Apatelodes pudefacta w spoczynku
Rozpięty okaz Apatelodes turrialba
Gąsienica Apatelodes pudefacta

Rodzaj rozmieszczony w obu Amerykach. Jako jeden z dwóch rodzajów Apatelodidae występuje w krainie nearktycznej. Na północ sięga najdalej spośród przedstawicieli rodziny – do południowo-wschodniej Kanady. Stamtąd jego zasięg biegnie przez Stany Zjednoczone, Meksyk, Amerykę Centralną, Kolumbię, Wenezuelę, Gujanę Francuską, Ekwador, Peru i Boliwię aż po północną Argentynę i południową Brazylię[2].

Taksonomia i ewolucja

[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj ten wprowadzony został w 1841 roku przez Thaddeusa Williama Harrisa pod nazwą Astasia, z Phalaena torrefacta jako gatunkiem typowym[3]. Nazwa Astasia okazała się jednak młodszym homonimem, stąd za ważną uznaje się nazwę Apatelodes wprowadzoną w 1864 roku przez Alpheusa S. Packarda na łamach „Proceedings of the Entomological Society of Philadelphia”[4]. W tym przypadku wyznaczenia Phalaena torrefacta gatunkiem typowym rodzaju dokonał w 1892 roku William Forsell Kirby[5].

Współczesnej redefinicji rodzaju dokonali w 2024 roku Elton Orlandin, Mônica Piovesan i Eduardo Carneiro na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Apatelodes w nowym sensie zajął w nich pozycję siostrzaną dla rodzaju Cecile, tworząc z nim klad siostrzany dla kladu tworzonego przez rodzaje Campesina, Tupac i Hygrochroa[1].

Do rodzaju zalicza się 28 opisanych gatunków[2]:

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Elton Orlandin, Mônica Piovesan, Eduardo Carneiro. Systematics of Apatelodidae Neumoegen & Dyar, 1894 (Lepidoptera: Bombycoidea) based on molecular and morphological data. „Invertebrate Systematics”. 38, 2024. CSIRO Publishing. DOI: 10.1071/IS24041.
  2. 1 2 Apatelodes Packard, 1864. [w:] Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 2026-09-09].
  3. ↑ Thaddeus William Harris: A report on the insects of Massachusetts, injurious to vegetation. Cambridge, Massachusetts: Folsom, Wells, and Thurston, 1841, s. 317.
  4. ↑ A.S. Packard. Synopsis of the Bombycidae of the United States. „Proceedings of the Entomological Society of Philadelphia”. 3 (1), s. 331–396 (353), 1864.
  5. ↑ W.F. Kirby: A Synonymic Catalogue of Lepidoptera Heterocera. (Moths) Vol. 1. Sphinges and Bombyces. London: Gurney & Jackson, 1892.
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Apatelodes&oldid=80691578”