duisternis

Nederlands

het licht dat schijnt in de duisternis

Uitspraak

• Geluid:  duisternis    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈdœystərˌnɪs / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• duis·ter·nis

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘afwezigheid van licht’ voor het eerst aangetroffen in 901
• afgeleid van duister met het achtervoegsel -nis

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	duisternis	duisternissen
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

de duisternis v

1. een toestand van weinig of geen verlichting

   • Door de invallende duisternis werd het onmogelijk de zoektocht voort te zetten. 

   ▸ Even was hij twintig jaar terug, in de commandotoren van een u-boot, die geruisloos Wilhelmshaven uit voer, met gedoofde lichten, de duisternis in.

   ▸ De balustrade kraakt, en Maren trekt haastig de mantel van haar schouders en tuurt omhoog in de duisternis.

   ▸ De baardragers schuiven de nieuwe grafplaat op zijn plaats en een dienstmeid knielt bij de verdwijnende duisternis.

2. (figuurlijk) een toestand van weinig of geen geestelijke verlichting

   • Nixey begint haar boek "Eeuwen van duisternis" met de beschrijving van de onthoofding van Athena en de vernietiging van de tempel van deze godin door vroege geradicaliseerde christenen in 385 in Palmyra. U leest het goed: Palmyra!! Je kunt deze passages niet lezen zonder aan IS te denken!! 

   ▸ Hoewel deze terugkeer naar de kou en de duisternis een nuttige halte in zijn leven was geworden, stond zijn trein in het station voor onderhoud en om na te denken.

Synoniemen

• donkerte

Antoniemen

• licht

Vertalingen

    1. een toestand van weinig of geen verlichting   

Duits: Dunkelheit (de) v Engels: darkness (en) Frans: obscurité (fr) v Italiaans: oscurità (it) v

Oudnoords: myrkr o, vnjól v, njóla v Pools: ciemność (pl) v Spaans: oscuridad (es) v

Gangbaarheid

• Het woord duisternis staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "duisternis" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.