Natriumchloride

Zie het artikel Keukenzout voor de toepassingen van natriumchloride in de keuken.

Natriumchloride
Structuurformule en molecuulmodel
NaCl-kristallen (~1mm)
Kristalstructuur NaCl
Algemeen
Chemische formule	NaCl
IUPAC-naam	natriumchloride
Andere namen	zout, keukenzout, tafelzout, zeezout, steenzout, haliet
Molaire massa	58,44 g/mol
CAS-nummer	7647-14-5
PubChem	5234
Wikidata	Q2314
Beschrijving	Vaste stof met een kenmerkende smaak
Vergelijkbaar met	Kaliumchloride, natriumbromide, natriumacetaat
Waarschuwingen en veiligheids­maatregelen
Omgang	Contact met de ogen vermijden
Opslag	Vochtvrij, in een afgesloten pot
LD50 (ratten)	3000 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatie­toestand	vast
Kleur	wit of kleurloos
Dichtheid	2,17 g/cm³
Smeltpunt	801 °C
Kookpunt	1465 °C
Oplosbaarheid in water	in water: 360 g/L
Goed oplosbaar in	water
Slecht oplosbaar in	Alcoholen
Onoplosbaar in	alkanen
Geometrie en kristal­structuur
Kristal­structuur	Kubisch vlakgecentreerd
Thermodynamische eigenschappen
ΔfHog	−181,42 kJ/mol
ΔfHol	−385,92 kJ/mol
ΔfHos	−411,12 kJ/mol
Sog, 1 bar	229,79 J/mol·K
Sol, 1 bar	95,06 J/mol·K
Nutritionele eigenschappen
Type nutriënt	mineraal
Essentieel?	ja
Komt voor in	zeewater, bodem (mineraal haliet)
Type additief	smaakversterker, conserveermiddel
Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal    Scheikunde

Natriumchloride is een zout met als verhoudingsformule NaCl. Dit zout wordt in het dagelijks gebruik (keuken)zout genoemd omdat het bij de bereiding van voedsel vaak gebruikt wordt als smaakmaker en conserveermiddel.

Kristalstructuur

De kristallen van dit zout zijn kubisch-vlakgecentreerd van vorm. Dat wil dus duidelijk zeggen dat de ionen gestapeld zijn als denkbeeldige dobbelstenen; ieder chloride-ion is omgeven door zes natriumionen en ieder natriumion is omgeven door zes chloride-ionen.

Productie

Natriumchloride wordt voornamelijk op drie manieren gewonnen: door het indampen van pekel, door het indampen van zeewater en door mijnbouw in zoutmijnen.

In Nederland wordt zout gewonnen door het indampen van pekel. De pekel wordt gemaakt door water in de grond te pompen op plaatsen waar veel zout in de grond zit. Dit is onder andere het geval bij Boekelo, Heiligerlee en Zuidwending. Het zout is achtergelaten door een oude zee, de Zechsteinzee, die ongeveer 260 miljoen jaar geleden verdampte. De Zechsteinzee strekte zich uit van Engeland tot Polen.

Toepassing

Behalve als smaakmaker in de keuken wordt natriumchloride ook voor andere doeleinden gebruikt:

• De productie van chloor, natrium, natriumhydroxide en waterstof.
• Bestrijding van gladheid op wegen (strooizout)
• Cuvetten voor het opnemen van infrarood-spectra worden gemaakt van natriumchloride omdat het een breder doorlaatbereik heeft in het infrarood dan bijvoorbeeld glas en kwarts.
• Conserveringsmiddel voor voedsel, zoals in zoute haring

De biologische rol van natriumchloride

Natriumchloride is essentieel voor alle organismen op aarde. Natriumchloride is onder andere noodzakelijk voor een gezonde vochthuishouding in het lichaam omdat het mede de osmotische waarde van de intracellulaire en extracellulaire vloeistoffen bepaalt.

Impact op de mens

De door de mens geconsumeerde vormen van natriumchloride zijn met name zeezout, tafelzout, Keltisch zout en Himalayazout; deze verschillen weinig van elkaar wat betreft chemische basis en gezondheidsimpact. Genoemde zoutsoorten bevatten sporen van andere mineralen, zoals kalium en magnesium. De mens kan niet zonder zout, maar een teveel kan bijdragen aan verhoogde bloeddruk, met mogelijke schade aan bloedvaten en een verhoogd risico op onder meer hartfalen, nierschade, beroertes en Alzheimer.

Qua smaak zijn de zouten nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Culinaire presentatie en marketing, die inspelen op herkomst, winningswijze en korrelstructuur van zouten, bepalen hierdoor in belangrijke mate de keuze van welk zout gebruikt wordt.

Bronnen, noten en/of referenties

· ·

Alkalihalogeniden