Gelderlandplein
| Gelderlandplein | ||
|---|---|---|
.jpg) | ||
Hoofdingang aan de Van Leijenberghlaan (2019) | ||
| Locatie | Buitenveldert, Amsterdam-Zuid | |
| Coördinaten | 52° 20′ NB, 4° 53′ OL | |
| Eigenaar | Kroonenberg Groep | |
| Openingsdatum | 1968 | |
| Architect | Frans van Gool (oorspronkelijk) Rijnboutt (herontwikkeling 2013–2016) | |
| Winkels | ||
| Oppervlakte | circa 33.500 m² winkelruimte | |
| Aantal winkels | circa 90 | |
| Detailkaart | ||
  | ||
Gelderlandplein is de naam van een plein en een overdekt winkelcentrum in de wijk Buitenveldert-West in Amsterdam-Zuid. Het complex ligt tussen de Arent Janszoon Ernststraat, de Van Leijenberghlaan, de Loowaard en de Willem van Weldammelaan. Naast winkels en horeca omvat het woningen, kantoren, een hotel en parkeervoorzieningen.[1]
Het winkelcentrum werd in 1968 geopend als buurtvoorziening voor de nieuwe tuinstad Buitenveldert. Het werd in 1997 overdekt en uitgebreid en kreeg zijn huidige vorm bij een herontwikkeling tussen 2013 en 2016. Vastgoedonderneming Kroonenberg Groep is sinds eind 2007 eigenaar.[2][3]
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Oorspronkelijk winkelcentrum
[bewerken | brontekst bewerken]Het plein kreeg bij gemeenteraadsbesluit van 30 november 1966 de naam Gelderlandplein, naar de provincie Gelderland.[4] In het stedenbouwkundige plan van Buitenveldert werden winkels en andere wijkvoorzieningen op een aantal centrale plaatsen geconcentreerd. Gelderlandplein werd het belangrijkste winkelcentrum van het westelijke deel van de wijk.[5]
Het oorspronkelijke winkelcentrum werd ontworpen door architect Frans van Gool. Het was een grotendeels open winkelgebied in het midden van het plein en had een oppervlakte van ongeveer 20.000 m².[6][7] Burgemeester Ivo Samkalden verrichtte eind november 1968 de officiële opening.[8] Van het oorspronkelijke ontwerp is door de latere verbouwingen vrijwel niets herkenbaar gebleven.[6]
Overkapping en Groot Gelderlandplein
[bewerken | brontekst bewerken]In 1997 werd het centrum ingrijpend verbouwd. De winkelgalerijen werden overdekt en aan het complex werden kantoren en woningen toegevoegd. Het winkelcentrum droeg vervolgens tot 2016 de naam Groot Gelderlandplein.[2] Tot de in deze periode toegevoegde woonbebouwing behoort de woontoren Résidence l'Étoile.
Kroonenberg Groep nam het complex eind 2007 over van het Philips Pensioenfonds.[1][2] In de daaropvolgende jaren werden afzonderlijke delen vernieuwd en werd een verdere uitbreiding voorbereid. Daarbij speelde mee dat het centrum niet langer uitsluitend een buurtfunctie had, maar ook bezoekers uit een groter deel van Amsterdam en werknemers en bewoners van de nabijgelegen Zuidas trok.[9]
Herontwikkeling 2013–2016
[bewerken | brontekst bewerken]De herontwikkeling werd uitgevoerd in opdracht van Kroonenberg Groep, in samenwerking met ontwikkelaar Multi Vastgoed en naar ontwerp van architectenbureau Rijnboutt. De werkzaamheden vonden plaats tussen 2013 en 2016 terwijl het winkelcentrum grotendeels in gebruik bleef.[10]
De winkelruimte werd met ongeveer 7.000 m² uitgebreid. De interne winkelroute werd omgevormd tot een dubbele achtstructuur, zodat de verschillende bouwdelen beter op elkaar aansloten. Er kwamen grotere en deels dubbelhoge winkelpuien, nieuwe vloeren en duidelijk herkenbare entrees. Aan de buitenzijde werden horecaruimten met terrassen toegevoegd. Grote luifels met rechthoekige openingen markeren de toegangen en filteren het daglicht.[10][11]
Het verouderde kantoorgebouw De Veldert werd grotendeels gestript en verbouwd tot een hotel met 160 kamers. Het betonnen skelet en de gevel bleven daarbij behouden.[12] Burgemeester Eberhard van der Laan heropende het vernieuwde centrum op 14 april 2016. Bij die gelegenheid werd de naam Groot Gelderlandplein weer gewijzigd in Gelderlandplein.[2][13]
De herontwikkeling ontving de NRW Jaarprijs 2016 en in 2017 een ICSC European Shopping Centre Award en een Macael Award.[14][10]
Complex en functies
[bewerken | brontekst bewerken]Gelderlandplein is een multifunctioneel complex. Rond de oplevering van de herontwikkeling telde het ongeveer negentig winkel- en horecavestigingen met samen circa 33.500 m² winkelruimte. Daarnaast omvatte het 109 woningen, een hotel met 160 kamers en circa 4.000 m² kantoorruimte.[1] Rijnboutt vermeldt voor het volledige project 45.136 m² bruto vloeroppervlak voor winkels en horeca, 11.204 m² voor het hotel en 13.346 m² voor parkeren; het verschil met het winkeloppervlak hangt samen met de gebruikte oppervlaktemaat.[10]
Het winkelaanbod bestaat uit een combinatie van dagelijkse voorzieningen, supermarkten, speciaalzaken, modewinkels, persoonlijke dienstverlening en horeca. De samenstelling verandert geregeld; daarom geeft een opsomming van afzonderlijke ondernemingen slechts een momentopname. Het hotel, de appartementen en kantoren zijn via of rond het winkelcentrum ontsloten.[15]
Noordgevel (2019)
Westelijke entree (2019)
Zuidgevel (2019)
.jpg)
.jpg)
Kunstcollectie
[bewerken | brontekst bewerken]In en rond de passages bevindt zich een permanent toegankelijke particuliere collectie hedendaagse beeldende kunst. De werken zijn door eigenaar Kroonenberg Groep in samenwerking met de Amsterdamse galerie Reflex geselecteerd.[16]
Tot de collectie behoren of behoorden onder meer Verity Walking in Dress van Julian Opie, Big Disobedience van Erwin Wurm, Better Knowing van KAWS, Forever van Ai Weiwei, Against the Run van Alicja Kwade en Wring Ring van Alex Chinneck. Omdat de collectie wordt uitgebreid en werken kunnen worden verplaatst, is dit geen volledige inventaris.[17] Sinds 2024 zijn de werken voorzien van QR-codes waarmee een audiotour kan worden gevolgd.[18]
De collectie werd bij verschillende edities betrokken bij de beeldenroute ArtZuid. De permanente beelden van Gelderlandplein maakten onder meer deel uit van de audiotour van ArtZuid 2025.[19]
Bereikbaarheid en Gelderlandpleinlijn
[bewerken | brontekst bewerken]Het winkelcentrum wordt rechtstreeks bediend door de reguliere GVB-buslijn 62. Op loopafstand liggen de halte A.J. Ernststraat van de tramlijnen 5 en 25 en, verder noordelijk, Station Amsterdam Zuid, met trein- en metroverbindingen.[20]
Nadat buslijn 62 in 2014 niet langer door het westelijke deel van Buitenveldert reed, ontstond vanuit de wijk het actiecomité Red Bus 62. Vooral oudere bewoners maakten bezwaar tegen het verdwijnen van haltes op loopafstand. Op initiatief en kosten van de eigenaar van het winkelcentrum ging op 18 december 2015 de gratis Gelderlandpleinlijn rijden. Het GVB levert de voertuigen en het personeel.[21][22]
Sinds de uitbreiding van 2017 telt de gratis verbinding drie routes. Deze reden ook in 2026 nog:[23]
- lijn 461 tussen Gelderlandplein en de Zuidas, met een halte nabij station Zuid;
- lijn 463 door het westelijke deel van Buitenveldert, via Bolestein;
- lijn 464 door de Vivaldibuurt en het oostelijke deel van Buitenveldert.
De lijnen rijden overdag, in beginsel dagelijks behalve op nationale feestdagen. De frequentie verschilt per route. Voor de Gelderlandpleinlijn bestaat een afzonderlijke app met actuele vertrektijden en de positie van de bus.[23]
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 (en) Gelderlandplein. International Council of Shopping Centers. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- 1 2 3 4 ECLI:NL:RBDHA:2024:1767. Rechtspraak.nl (14 februari 2024). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Nieuwe huurovereenkomsten winkelcentrum Gelderlandplein. Kroonenberg Groep (3 maart 2026). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Martha Bakker (1998). Stadsatlas Amsterdam: straatnamen verklaard. Stadsuitgeverij Amsterdam, p. 41. ISBN 90-5366-092-5.
- ↑ 65 jaar Buitenveldert. Gemeente Amsterdam, Monumenten en Archeologie (5 oktober 2023). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- 1 2 Amsterdamse architecten – Frans van Gool. Ons Amsterdam. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ (en) Gelderlandplein, Amsterdam. Emco. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Amsterdam – Winkelcentrum Gelderlandplein – Opening. ANP Historisch Archief / Het Geheugen (1 december 1968). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Gelderlandplein Amsterdam wordt vernieuwd. Stedebouw & Architectuur (18 juni 2014). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- 1 2 3 4 Gelderlandplein en Element Hotel Amsterdam. Rijnboutt. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Bamberger: ‘Gelderlandplein lijkt te werken zoals we bedacht hebben’. PropertyNL (4 mei 2016). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Project Element Amsterdam Hotel. J.P. van Eesteren. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ (april 2016). Creativiteit en constructie sleutel tot retail-transformatie. Vastgoedmarkt : 16–18
- ↑ NRW Jaarprijs voor winkelcentrum Gelderlandplein. Architectenweb (19 september 2016). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Ook op Gelderlandplein. Gelderlandplein. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ (en) Sculpture Project Gelderlandplein with Reflex Amsterdam. Reflex Amsterdam. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Kunst op Gelderlandplein. Gelderlandplein. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ (en) New Art Audio Tour. Kroonenberg Groep (18 juli 2024). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Amsterdam Sculptuur Biënnale. Stichting Art Zuid. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Bereikbaarheid. Gelderlandplein. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ Jaarverslag 2016. GVB Holding (2017). Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- ↑ "Buitenveldert krijgt meer gratis ov", Het Parool, 13 juli 2017. Gearchiveerd op 21 april 2019. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
- 1 2 Gelderlandpleinlijn. Gelderlandplein. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
· 
· 
