Pergi ke kandungan

ATR 72

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
ATR 72
Sebuah ATR 72-600 milik Firefly
Maklumat am
JenisPesawat penumpang serantau turboprop
Negara asalPerancis/Itali
PengeluarATR
StatusDalam pengeluaran; dalam perkhidmatan
Pengguna utamaWings Air
Jumlah dibina1,233[perlu rujukan]
Sejarah
Dikilangkan1988–kini
Tarikh diperkenalkan27 Oktober 1989 (Finnair)
Penerbangan sulung27 Oktober 1988
Dibangunkan dariATR 42
Dibangunkan kepadaATR 52 (tidak dibina)

ATR 72 ialah sebuah pesawat penumpang serantau jarak pendek turboprop berkembar yang dibangunkan dan dikeluarkan di Perancis dan Itali oleh pengeluar pesawat ATR. Nombor "72" pada namanya diambil daripada kapasiti tempat duduk piawai biasa pesawat ini iaitu seramai 72 orang penumpang. ATR 72 juga telah digunakan sebagai pesawat korporat, pesawat kargo, dan pesawat rondaan maritim.

Setakat ini, kesemua siri ATR telah disiapkan di talian pemasangan akhir syarikat di Toulouse, Perancis; ATR mendapat manfaat daripada berkongsi sumber dan teknologi dengan Airbus SE, yang terus memegang 50% kepentingan dalam syarikat tersebut. Model susulan ATR 72 telah dibangunkan. Kemas kini biasa merangkumi avionik baharu, seperti kokpit kaca, dan penggunaan versi enjin yang lebih baharu untuk memberikan prestasi yang dipertingkatkan, seperti peningkatan kecekapan dan kebolehpercayaan serta pengurangan kos pengendalian. Pesawat ini berkongsi tahap kesamaan yang tinggi dengan ATR 42 yang lebih kecil, yang masih dalam pengeluaran setakat tahun 2025.

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

ATR (Perancis: Avions de transport régional atau Itali: Aerei da Trasporto Regionale) ialah sebuah usaha sama yang dibentuk oleh syarikat aerangkasa Perancis Aérospatiale (kini sebahagian daripada Airbus) dan konglomerat penerbangan Itali Aeritalia (kini Leonardo S.p.A.). Semasa tahun 1980-an, syarikat aerangkasa Perancis Aérospatiale dan konglomerat penerbangan Itali Aeritalia menggabungkan kerja mereka pada generasi baharu pesawat serantau. Syarikat milik bersama yang baharu, ATR, telah ditubuhkan untuk membangunkan, mengeluarkan dan memasarkan pesawat penumpang pertama mereka, yang kemudiannya dinamakan ATR 42. Pada 16 Ogos 1984, model pertama siri ini, yang dinamakan sebagai ATR 42-300, melakukan penerbangan julung kali jenis tersebut. Semasa pertengahan tahun 1980-an, ATR 72 telah dibangunkan sebagai varian ATR 42 yang dipanjangkan. Pada 27 Oktober 1989, syarikat penerbangan Finland, Finnair menjadi syarikat penerbangan pertama yang mengendalikan jenis ini dalam perkhidmatan berpendapatan.[1]

Pembangunan

[sunting | sunting sumber]

Asal-usul

[sunting | sunting sumber]
Sebuah ATR 72 milik Finnair, pengendali pelancarannya

Semasa pertengahan tahun 1980-an, ATR berusaha untuk memperkenalkan pesawat penumpang yang lebih besar dengan kapasiti yang dipertingkatkan berbanding produk terdahulunya.[2] Pesawat penumpang serantau baharu ini, yang dinamakan sebagai ATR 72, dibangunkan secara langsung daripada ATR 42 yang terdahulu dan mempunyai banyak persamaan dengannya; perbezaan utama antara kedua-dua pesawat penumpang tersebut ialah peningkatan dalam kapasiti tempat duduk maksimum daripada 48 kepada 78 penumpang. Ini terutamanya dicapai dengan memanjangkan fiuslaj sebanyak 4.5 m (15 ka), bersama-sama dengan peningkatan rentang sayap, penggunaan enjin yang lebih berkuasa, dan peningkatan kapasiti bahan api sebanyak kira-kira 10%.

Pada 15 Januari 1986, pelancaran program ATR 72 yang dipanjangkan telah diumumkan.[2] Pada 27 Oktober 1988, prototaip melakukan penerbangan julung kalinya. Setahun kemudian, pada 25 September 1989, ATR 72 menerima sijil kelayakan udara daripada Direktorat Jeneral Penerbangan Awam Perancis. Pada bulan berikutnya, pada 27 Oktober 1989, syarikat penerbangan Finland Finnair menjadi yang pertama memperkenalkan pesawat tersebut ke dalam perkhidmatan.[2] Oleh kerana ATR 72 dipasang pada talian pengeluaran yang sama dengan ATR 42 yang lebih kecil, di samping berkongsi sebahagian besar subsistem, komponen, dan teknik pembuatan, kedua-dua jenis ini saling menyokong antara satu sama lain untuk kekal dalam pengeluaran. Faktor ini mungkin sangat penting kerana, menjelang tahun 2015, ATR 42 merupakan satu-satunya pesawat serantau 50 tempat duduk yang masih dikilangkan.[3][4]

Pada tahun 2000, armada gabungan global ATR mencapai penerbangan ke-10,000,000, di mana jarak sekitar 4 bilion km (2.5 bilion batu statut) dan kira-kira 450 juta penumpang telah terbang di atas pesawat buatan ATR.[5] Pengeluaran tahun 2007 mencipta rekod baharu bagi jualan program tersebut; sebanyak 113 pesawat ATR baharu telah dipesan dalam satu tahun sahaja.[2] Menjelang akhir tahun 2014, ATR telah menerima 1,000 pesanan untuk jenis ini dan menyerahkan 754, meninggalkan baki pesanan sebanyak 246 pesawat.[6][perlu dikemas kini]

Pelbagai perubahan organisasi telah dilaksanakan dalam syarikat ATR. Pada 10 Julai 1998, ATR melancarkan Jabatan Pengurusan Aset baharunya.[5] Pada Jun 2001, EADS dan Alenia Aeronautica, syarikat induk ATR, memutuskan untuk memperkukuh perkongsian mereka, meletakkan semula semua aktiviti perindustrian yang berkaitan dengan pesawat penumpang serantau ke dalam konsortium ATR.[2] Pada 3 Oktober 2003, ATR menjadi salah sebuah pengeluar pesawat pertama yang diiktiraf di bawah ISO 9000-2000 dan EN/AS/JISQ 9100, standard kualiti seluruh dunia untuk industri aeronautik. Semasa Julai 2004, ATR dan pengeluar pesawat Brazil Embraer mengumumkan perjanjian kerjasama di Portal AEROChain untuk memberikan perkhidmatan pelanggan yang dipertingkatkan.[2] Semasa April 2009, ATR mengumumkan pelancaran perkhidmatan 'Door-2-Door' sebagai pilihan baharu dalam julat perkhidmatan pelanggannya yang komprehensif.[2] Pada tahun 2017, kos unit 72-600 ialah US$26 juta.[7]

Pembangunan lanjut

[sunting | sunting sumber]
ATR 72-600 telah dilancarkan pada 2 Oktober 2007.

Setakat Oktober 2007, versi pengeluaran semasa ialah siri ATR 72-600. Pada 2 Oktober 2007, CEO ATR Stéphane Mayer mengumumkan pelancaran pesawat siri -600; ATR 42-600 dan ATR 72-600 menampilkan pelbagai penambahbaikan untuk meningkatkan kecekapan, kebolehpercayaan penghantaran, pembakaran bahan api yang lebih rendah, dan kos pengendalian. Walaupun secara umumnya serupa dengan model -500 terdahulu, perbezaan termasuk penggunaan enjin PW127M yang dipertingkatkan, kokpit kaca baharu, dan pelbagai penambahbaikan kecil yang lain.[8]

Sejak 2008, ATR telah menjadi peserta dalam Inisiatif Teknologi Bersama Clean Sky Eropah. Pada 8 Julai 2015, sebuah demonstrator teknologi 'hijau' ATR 72-600 melakukan penerbangan pertamanya; demonstrator tersebut digunakan untuk menguji bahan komposit baharu bagi penebatan, sistem penyaman udara, sistem pengagihan elektrik, dan pengubahsuaian penyebaran tenaga untuk menilai kesannya terhadap kecekapan keseluruhan pesawat sebagai sumbangan kepada inisiatif Clean Sky.[9] Naib presiden kanan kejuruteraan ATR Alessandro Amendola menunjukkan bahawa penghapusan semua penggunaan udara luap adalah matlamat utama dalam mereka bentuk seni bina serba elektrik serta meningkatkan kecekapan enjin; meminimumkan beban elektrik puncak juga merupakan keutamaan yang dinyatakan. Semasa Mac 2016, pusingan kedua ujian penerbangan yang dikhususkan untuk menguji seni bina sistem serba elektrik menggunakan demonstrator telah disiapkan; analisis ditetapkan untuk diteruskan.[10]

Ekoran permintaan yang kukuh untuk siri -600, ATR memutuskan untuk melabur dalam pembinaan talian pemasangan akhir kedua yang lebih moden dan pengambilalihan lebih banyak ruang hangar di tapak Toulouse, bersama-sama dengan kawasan penyiapan dan penghantaran besar yang baharu; secara keseluruhannya, operasi pembuatan berkembang kepada empat kali ganda jejak yang diliputinya pada tahun 2005.[3] Bercakap pada Oktober 2015, CEO ATR Patrick de Castelbajac menyatakan bahawa firma itu bersedia untuk mengeluarkan lebih daripada 90 pesawat pada tahun tersebut, dan kemudahan pembuatan baharu itu boleh menyokong kadar pengeluaran sehingga 120 per tahun. Pada masa itu, syarikat itu mempunyai baki pesanan untuk 300 pesawat, mencukupi untuk tiga tahun pengeluaran.[3] Semasa 2017, bahagian pembiayaan dan pajakan dalaman baharu telah ditubuhkan oleh ATR untuk menawarkan pelanggan tahap sokongan yang lebih besar dan memperluaskan julat perkhidmatan syarikat.[4]

Pada Disember 2015, EASA meluluskan susun atur tempat duduk ketumpatan tinggi baharu, meningkatkan kapasiti maksimum daripada 74 kepada 78 tempat duduk.[11] Semasa Pertunjukan Udara Dubai 2021 pada pertengahan November 2021, ATR telah memperkenalkan ATR 72-600 baharu yang dikuasakan oleh janakuasa PW127XT baharu dengan kos penyelenggaraan 20% lebih rendah dan penggunaan bahan api 3% lebih rendah berbanding janakuasa terdahulu PW127M.[12]

Sebuah ATR sebelum mengecat di Toulouse

Penekanan yang tinggi telah diberikan terhadap pembangunan berterusan model pesawat ATR.[4] Bercakap di Pertunjukan Udara Farnborough pada Julai 2016, CEO ATR Patrick de Castelbajac menyatakan bahawa syarikat itu sedang mengkaji kemungkinan untuk menggantikan enjin Pratt & Whitney Canada PW127 sedia ada dengan tawaran baharu daripada P&WC, atau derivatif GE38 daripada GE Aviation.[13] Walaupun menyatakan kepuasan dengan enjin PW127 dan pembekalnya, Castelbajac mengambil kira usia reka bentuk tersebut dan keperluan untuk kekal bersaing dengan jet serantau terkini. Untuk menjadi usaha yang berbaloi, sebarang usaha pertukaran enjin memerlukan penambahbaikan 15 peratus dalam pembakaran bahan api dan pengurangan 20-25 peratus kos penyelenggaraan langsung. Selain itu, Castelbajac melihat potensi pertukaran enjin ini sebagai "jambatan" kepada pembangunan akhirnya pesawat 100 tempat duduk yang lebih besar.[13]

Armada AirSerbia ATR 72-600

Semasa pertengahan tahun 2010-an, laporan muncul bahawa pembangunan model ATR 90 tempat duduk yang dipanjangkan lagi juga sedang dalam pertimbangan; kononnya, pemegang saham Airbus secara relatifnya kurang bersemangat untuk meneruskan pembangunan sedemikian, manakala CEO Airbus Fabrice Brégier lebih gemar memberi tumpuan kepada menyelesaikan isu-isu pembuatan.[3][14] Walau bagaimanapun, pada Januari 2018, syarikat induk ATR Leonardo mengumumkan bahawa program 100 tempat duduk itu telah ditamatkan secara rasmi.[15]

Reka bentuk

[sunting | sunting sumber]
Sebuah enjin siri Pratt & Whitney Canada PW100

ATR 72 ialah sebuah pesawat penumpang serantau dikuasakan turboprop, yang mampu memuatkan maksimum 78 penumpang. Ia dikuasakan oleh sepasang enjin turboprop Pratt & Whitney Canada PW100, yang memacu susunan bilah kipas empat atau enam bilah yang dibekalkan oleh Hamilton Standard. Model ATR 72 yang lebih awal dilengkapi dengan enjin PW124B yang lebih tua, dinilai pada 1,800 kilowatt (2,400 shp), manakala pesawat yang dibina kemudian dikuasakan oleh enjin PW127 yang lebih baharu, dinilai pada maksimum 2,050 kW (2,750 shp) untuk mencapai prestasi pelepasan "panas dan tinggi" yang dipertingkatkan. Ia boleh mendarat dan berlepas di lapangan terbang tinggi dengan landasan pendek seperti Lapangan Terbang Andorra–La Seu d'Urgell. Ia menggunakan gentian karbon sebanyak 30% daripada berat sayap, untuk pengurangan berat sebanyak 20%.[16]

Dalam konfigurasi piawai, pesawat ini tidak mempunyai unit kuasa pembantu; apabila ada, ia dipasang di dalam bahagian kargo C4. Kebanyakan pengendali ATR 72 melengkapi pesawat mereka dengan brek kipas yang menghentikan kipas pada enjin No. 2 (kanan) sambil membenarkan turbin terus berjalan, untuk menyediakan aliran udara dan kuasa elektrik kepada pesawat semasa di darat. (Susunan ini dirujuk sebagai "Mod Hotel".) [perlu rujukan]

Dalam majoriti konfigurasi, penumpang menaiki ATR 72 menggunakan pintu belakang, satu konfigurasi yang agak luar biasa untuk pesawat penumpang, manakala pintu hadapan biasanya digunakan untuk memuatkan dan memunggah kargo; pelanggan awal Finnair sengaja memesan ATR 72 miliknya dengan pintu penumpang hadapan supaya ia boleh menggunakan jambatan udara di Lapangan Terbang Helsinki, manakala pesawat pintu belakang piawai pengendali Air New Zealand boleh menggunakan jambatan udara di lapangan terbang yang mempunyai peralatan ini.[perlu rujukan] Semasa penumpang menaiki atau turun dari pesawat, tongkat ekor diletakkan di tempatnya sebagai prosedur piawai untuk mengelakkan hidung pesawat daripada terangkat dari darat.[perlu rujukan]

Sejarah operasi

[sunting | sunting sumber]

2011 merupakan tahun rekod bagi jualan di ATR.[17] Menurut Ketua Pegawai Eksekutif ATR Filippo Bagnato, jualan terus meningkat semasa Meleset Great walaupun berlaku kemerosotan yang dialami oleh kebanyakan syarikat penerbangan kerana "penggunaan bahan api yang boleh separuh daripada alternatif dan [dengan] kos penyelenggaraan yang lebih rendah". Bagnato mencatatkan kekuatan Afrika sebagai pasaran untuk jenis itu, serta pesawat syarikat itu berkeupayaan untuk melayani destinasi yang sebaliknya tidak dapat dicapai oleh pesawat lain disebabkan oleh keadaan sukar di banyak landasan terbang di rantau ini, serta keupayaan untuk beroperasi secara autonomi tanpa bergantung pada peralatan sokongan darat.[17]

Bagi tahun 2013, ATR mendakwa memegang 48 peratus syer pasaran global bagi penghantaran pesawat serantau antara 50 dan 90 tempat duduk (merangkumi kedua-dua turboprop dan jet), menjadikannya pengeluar dominan dalam segmen pasaran ini.[14] Pada tahun yang sama, di mana pesanan firma untuk 10 ATR 42-600 dan 79 ATR 72-600 dicatatkan, syarikat pajakan bertanggungjawab atas 70 peratus daripada pesanan ini; menurut CEO ATR Filippo Bagnato: "Beberapa tahun lalu, kami tidak dipertimbangkan oleh pemajak; kini mereka melihat ATR sebagai pelaburan yang baik".[14] Beberapa syarikat pajakan utama mengendalikan armada ATR mereka sendiri, seperti Dubai Aerospace Enterprise (DAE), yang membuat pesanan untuk 20 ATR 72 bersama pilihan untuk 20 lagi pada Februari 2014,[18] dan Nordic Aviation Capital (NAC), yang memesan armada 30 ATR 72 pada Jun 2013, bersama pilihan sehingga 55 lagi pesawat penumpang.[19] Membuat pesanan pertama mereka pada tahun 2011, menjelang Disember 2012, pemajak Singapura Avation mempunyai sejumlah 20 ATR 72 dalam pesanan;[20] menjelang Februari 2016, jumlah pesanan untuk Avation telah meningkat kepada 35 pesawat.[21]

Semasa Mei 1997, ATR mencapai jualan penembusan pertama mereka di China, yang dibuat oleh pengendali China Xinjiang Airlines dan Pentadbiran Penerbangan Awam China (CAAC).[5] Menjelang 2013, walaupun rantau Asia Pasifik merangkumi majoriti jualan ATR apabila dirankingkan mengikut geografi; bagaimanapun, pesanan daripada syarikat penerbangan China kekal sukar dicapai; Bagnato mengaitkan anomali ini dengan keadaan pasaran tempatan yang mendikte penggunaan biasa pesawat yang lebih besar, serta dasar kerajaan China yang mengenakan tarif tinggi ke atas pengimportan pesawat sayap kaku buatan luar negara.[14] Pada akhir 2014, ATR mendirikan pejabat baru di Beijing dan mengambil beberapa bekas kakitangan jualan Airbus dengan tujuan melancarkan jenis itu di pasaran China. ATR percaya bahawa banyak laluan yang telah diterbangkan tidak sesuai untuk pesawat 150 tempat duduk yang lebih besar; bagaimanapun, daripada kira-kira 2,600 pesawat komersial yang terbang di China pada masa itu, hanya 68 mempunyai kapasiti kurang daripada 90 tempat duduk dan daripada jumlah ini, kurang daripada 20 dikuasakan oleh enjin turboprop.[22]

Sebagai tindak balas kepada syarikat penerbangan yang sering mahu menggantikan model ATR pengeluaran awal mereka dengan siri ATR generasi terkini, serta untuk menjawab permintaan daripada pengendali kargo untuk jenis tersebut, ATR telah mengendalikan dua program penukaran kapal terbang kargo khusus yang berasingan, yang dikenali sebagai Bulk Freighter (versi tiub) dan ULD Freighter.[23] Kedua-dua penukaran melibatkan pembuangan lengkap kelengkapan dalaman bersama dengan penambahan pengukuhan lantai, palam tingkap baharu dan jaring penahan 9 g, enam trek membujur tambahan untuk fleksibiliti tambahan, dan kabin Kelas E; model ULD boleh memuatkan kargo bungkusan ULD standard, seperti bekas LD3 atau palet 2.2 kali 2.7 meter (88 kali 108 in), yang dimuatkan melalui pintu kargo besar yang terletak di bahagian hadapan sebelah kiri. Dijalankan oleh pelbagai syarikat, seperti anak syarikat Alenia Aeronavali, M7 Aerospace yang berpangkalan di Texas; syarikat Perancis Indraéro Siren dan Aeroconseil, Infinion Certification Engineering dari Kanada, dan syarikat Sepanyol Arrodisa, menjelang Oktober 2012, lebih daripada satu perlima daripada semua pesawat ATR 42 dan ATR 72 generasi pertama telah pun ditukarkan kepada kapal terbang kargo.[23]

Iran Air

[sunting | sunting sumber]

Semasa Februari 2016, ATR menandatangani perjanjian dengan syarikat penerbangan bendera Iran Air untuk sekelompok 20 ATR 72-600, bersama pilihan untuk 20 lagi pesawat dan perkhidmatan selepas pembelian, seperti penyelenggaraan enjin.[24] Didayakan oleh kelonggaran yang dirundingkan mengenai sekatan antarabangsa terhadap Iran, semasa Jun 2017, kontrak Iran bernilai €1 bilion telah dimuktamadkan untuk 20 pesawat penumpang firma dan 20 pilihan;[25][26][27] penghantaran empat pesawat pertama berlaku dalam tempoh beberapa minggu selepas perjanjian dimuktamadkan.[28] Sekatan AS terhadap Iran telah dikenakan semula pada Ogos 2018, di mana pada masa itu 13 daripada pesanan 20 pesawat telah dihantar. Pada April 2019, Pejabat Kawalan Aset Luar Negeri AS (OFAC) mengeluarkan lesen dua tahun kepada ATR untuk membolehkannya membekalkan alat ganti dan keperluan penting lain bagi memastikan armada 13 ATR 72-600 terus beroperasi. Walau bagaimanapun, baki 7 ATR 72-600 daripada pesanan 2016 kekal disekat dan dalam simpanan.[29]

Tentera Laut Turkiye

[sunting | sunting sumber]

Walaupun terutamanya digunakan sebagai pesawat awam, sesetengah ATR 72 telah diubah suai untuk menjalankan pelbagai fungsi ketenteraan, seperti pesawat utiliti dan pesawat rondaan maritim (MPA). Tentera Laut Turkiye, yang pada mulanya memutuskan untuk membeli sepuluh ATR 72-500 MPA, kemudian menukar pesanan mereka kepada lapan pesawat: Dua versi ATR 72-600 TMUA (Pesawat Utiliti Maritim Turkiye), dan enam versi ATR 72-600 TMPA (Pesawat Rondaan Maritim Turkiye untuk tugas MP/ASW/ASuW)[30].[31][32] Varian bersenjata ATR 72 TMPA telah dibangunkan dengan kerjasama Industri Angkasa Lepas Turkiye (TAI), dan menggabungkan sensor tambahan serta sistem misi untuk menjalankan peranan tempur yang dituju.[33] Pada tahun 2013, dua pesawat ATR 72-600 TMUA telah dihantar kepada Tentera Laut Turkiye.[34] ATR 72-600 TMPA pertama telah dihantar pada Disember 2020 dan yang kedua pada Mac 2021 sudah berkhidmat dengan Tentera Laut Turkiye.[30][35] Sehingga Mei 2021, 3 pesawat ATR 72-600 TMUA sedang dikendalikan oleh Tentera Laut Turkiye.[36]

Tentera Udara Itali

[sunting | sunting sumber]

Tentera Udara Itali memilih ATR 72-600 MP,[37] yang dinamakan sebagai P-72A, untuk berfungsi sebagai platform rondaan maritim pelbagai peranan, pengawasan elektronik dan C4. Keperluan asal Itali untuk penggantian Breguet Atlantic juga menuntut keupayaan ASW dan peperangan antipermukaan (ASuW), bagaimanapun, pada tahun 2014, kontrak telah dirundingkan semula kepada konfigurasi yang mengecualikan keupayaan ini.[33] Varian yang dijangkakan untuk operasi ASW dan ASuW mungkin diteruskan kemudian; sehubungan dengan itu, peruntukan telah dibuat untuk membolehkan empat P-72A yang dipesan diubah suai kepada konfigurasi ASW.[38] Pada Disember 2016, pasangan pertama pesawat P-72A telah dihantar kepada Tentera Udara Itali.[33] Pesawat terakhir telah dihantar kepada Tentera Udara Itali pada Februari 2021.[39]

Guardia di Finanza

[sunting | sunting sumber]

Satu ATR 72 MP telah dipesan oleh pasukan separar tentera Itali Guardia di Finanza (GdF) pada Julai 2019, diikuti oleh pesanan untuk tiga lagi ATR 72 pada Oktober 2019. Pesawat tersebut, yang dipanggil P-72B oleh Guardia di Finanza,[40] akan melengkapi kekuatan empat ATR-42 sedia ada GdF dalam peranan pengawasan sempadan, rondaan maritim dan cari dan menyelamat.[41]

FedEx Express

[sunting | sunting sumber]

Pada 8 November 2017, FedEx Express melancarkan varian kargo -600 dengan 30 pesanan firma ditambah 20 pilihan, dalam konfigurasi kapal terbang kargo dari kilang.[42]

Penghantaran dan harga

[sunting | sunting sumber]

Sehingga September 2018, 187 varian awal telah dikeluarkan dengan 172 dikendalikan oleh 55 syarikat penerbangan, 365 -500 telah dihantar dengan lebih daripada 350 berkhidmat di 75 pengendali, 444 -600 telah dikeluarkan dan dikendalikan oleh 74 syarikat penerbangan dengan tunggakan pesanan sebanyak 231. Pada masa itu, dengan lebih 60 -500 dan 40 -600 dalam simpanan, pajakan pesawat baharu jatuh kepada $130,000 sebulan daripada $170,000. Harga senarai -600 sebanyak $26.8M biasanya didiskaunkan sebanyak 25% untuk nilai $20.1M, pesawat tahun 2012 dinilai $13.3M dan dipajak $115,000, jatuh kepada $10.2M dan $100,000 pada tahun 2021, pemeriksaan D berharga $0.5M dan penyelenggaraan enjin berharga $0.3-1.0M.[43]

Bidaan gagal

[sunting | sunting sumber]

ATR 72 merupakan calon untuk menggantikan pesawat P-3 Tentera Laut Jerman, sekurang-kurangnya sebagai penyelesaian sementara dari 2025 hingga 2032.[44] Jerman akhirnya memilih P-8A Poseidon pada tahun 2021.[45]

Varian

[sunting | sunting sumber]
Siri awal ATR 72-200/210 mempunyai kipas empat bilah
Siri kemudian ATR 72-500/600 mempunyai kipas enam bilah
Kokpit ATR 72-600
Kabin ATR 72-600

ATR 72-100

[sunting | sunting sumber]

Dua subjenis telah dipasarkan sebagai siri 100 (-100).[perlu rujukan]

ATR 72–101
Varian pengeluaran awal dengan pintu penumpang hadapan dan belakang, dikuasakan oleh dua enjin PW124B dan diiktiraf pada September 1989.
ATR 72–102
Varian pengeluaran awal dengan pintu kargo hadapan dan pintu penumpang belakang, dikuasakan oleh dua enjin PW124B dan diiktiraf pada Disember 1989.

ATR 72-200

[sunting | sunting sumber]

Dua subjenis telah dipasarkan sebagai siri 200 (-200). -200 ialah versi pengeluaran asal, dikuasakan oleh enjin Pratt & Whitney Canada PW124B yang dinilai pada 2,400 shp (1,800 kW).[46]

ATR 72-201
Varian berat pelepasan maksimum lebih tinggi daripada -101, varian dikuasakan PW124B yang diiktiraf pada September 1989.
ATR 72-202
Varian berat pelepasan maksimum lebih tinggi daripada -102, varian dikuasakan PW124B yang diiktiraf pada Disember 1989.

ATR 72-210

[sunting | sunting sumber]

Dua subjenis telah dipasarkan sebagai siri 210 (-210): -211 (dan dengan pintu kargo yang dibesarkan, dipanggil -212) ialah -200 dengan enjin PW127 yang menghasilkan 2,750 shp (2,050 kW) setiap satu untuk prestasi yang dipertingkatkan dalam keadaan panas dan altitud tinggi. Subjenis ini berbeza pada jenis pintu dan pintu keluar kecemasan.[perlu rujukan]

ATR 72-211
Varian dikuasakan PW127 yang diiktiraf pada Disember 1992.
ATR 72-212
Varian dikuasakan PW127 yang diiktiraf pada Disember 1992.

ATR 72-212A

[sunting | sunting sumber]

Diiktiraf pada Januari 1997 dan dilengkapi dengan sama ada enjin PW127F atau PW127M, -212A ialah versi -210 yang dinaik taraf menggunakan kipas enam bilah pada enjin PW127F yang selebihnya adalah serupa. Penambahbaikan lain termasuk berat maksimum yang lebih tinggi dan prestasi unggul, serta automasi pengurusan kuasa yang lebih besar untuk meringankan beban kerja juruterbang.[perlu rujukan]

ATR 72-500
Nama pemasaran awal untuk ATR 72-212A.
ATR 72-600
Wings Air ATR 72-600 dengan corak hiasan khas sebagai pesawat ke-50 yang diserahkan
Nama pemasaran untuk ATR 72-212A dengan kelengkapan peralatan yang berbeza. Pesawat siri -600 diumumkan pada Oktober 2007; penyerahan pertama dirancang untuk separuh kedua tahun 2010.[47][48] Prototaip ATR 72-600 terbang buat kali pertama pada 24 Julai 2009; ia telah diubah suai daripada sebuah ATR 72-500.[49]
ATR 72-600 menampilkan beberapa penambahbaikan. Ia dikuasakan oleh enjin PW127M baharu, yang membolehkan peningkatan 5% dalam kuasa pelepasan melalui "fungsi dorongan" yang digunakan hanya apabila diperlukan oleh keadaan pelepasan. Dek penerbangan menampilkan lima skrin LCD lebar (menambah baik berbanding EFIS versi terdahulu). Komputer pelbagai guna (MPC) bertujuan untuk meningkatkan keselamatan penerbangan dan keupayaan operasi, dan pengkalan avionik baharu buatan Thales menyediakan keupayaan Prestasi Navigasi Diperlukan (RNP). Ia juga menampilkan tempat duduk yang lebih ringan dan tempat simpanan bagasi atas kepala yang lebih besar. Pada Disember 2015, EASA meluluskan susun atur tempat duduk ketumpatan tinggi baharu, meningkatkan kapasiti maksimum daripada 74 kepada 78 tempat duduk.[11]
Semasa Pertunjukan Udara Dubai 2021 pada pertengahan November 2021, ATR memperkenalkan enjin ATR 72-600 baharu yang dikuasakan oleh janakuasa PW127XT baharu dengan kos penyelenggaraan 20% lebih rendah dan penggunaan bahan api 3% lebih rendah berbanding janakuasa terdahulu PW127M.[12]

ATR 72-600 HighLine Editions

[sunting | sunting sumber]
Sebuah ATR HighLine sebelum penyerahan kepada Berjaya Air, pelanggan pertama pesawat tersebut

ATR 72-600 HighLine adalah sama dengan ATR 72-600 walau bagaimanapun ia menampilkan susun atur kabin eksekutif.[perlu rujukan]

ATR 72MP

[sunting | sunting sumber]
ATR 72MP milik Tentera Udara Itali

ATR 72MP ialah derivatif ATR 72-600 yang dibangunkan oleh Leonardo untuk pencarian dan penyelamatan, rondaan maritim, pemerintahan dan kawalan, komunikasi, komputer, perisikan, pengawasan dan pengintaian (C4ISR). Leonardo Electronics mereka bentuk kerangka asas Airborne Tactical Observation and Surveillance (ATOS) untuk mengurus penderianya, menggabungkan outputnya dalam situasi taktikal yang dipaparkan pada sehingga empat stesen kerja.[perlu rujukan]

Penderia utamanya ialah

Paparan taktikal ditambahkan pada kokpit kaca dan boleh diintegrasikan dengan sistem penentuan kedudukan INS/GPS dan transponder IFF. Tiga radio U/VHF, satu radio HF dan jalur lebar SATCOM digunakan untuk komunikasi. Penderia, sistem dan peralatan komunikasi lain boleh diintegrasikan, seperti sistem sokongan elektronik (ESM). Sub-sistem bantuan pertahanan (DASS) tersedia secara pilihan untuk operasi di kawasan musuh.[37]

ATR 72 ASW
ATR 72 ASW mengintegrasikan sistem misi ATR 72 MP (Rondaan Maritim) dengan peralatan dalam pesawat yang serupa, tetapi dengan keupayaan peperangan anti-kapal selam (ASW) tambahan. Varian -600[37] (sendirinya merupakan versi model rondaan maritim bagi ATR 42-600)[37] juga dalam pengeluaran.[50] Untuk misi ASW dan ASuW, ia dilengkapi dengan torpedo udara ringan.[51][30] Ia dilengkapi dengan sistem pengawasan AMASCOS (Airborne Maritime Situation and Control System) Thales serta sistem peperangan elektronik dan pengintaian, membolehkan jenis ini menjalankan tugas pencarian dan penyelamatan maritim.[52]
ATR 72-600 MAR
ATR 72-600 MAR ialah versi pengawasan maritim tidak bersenjata yang dilengkapi dengan sistem ELI-3360MPA yang direka oleh Elbit Systems untuk Tentera Udara Filipina. Keupayaannya ialah pengawasan permukaan lautan dari udara, rakaman telemetri dan geganti. Diubah suai dengan Radar Pengawasan Maritim Jalur-X Berbilang Mod AN/APS-143 dengan Penyoal IFF Bersepadu untuk mengesan objek di Laut China Selatan dan Pentas Benham, pesawat ini boleh mengesan seseorang di atas rakit penyelamat sehingga 128 km jauhnya di dalam air. Ia menghantar data telemetri ini ke pusat pengawasan berasaskan darat yang bakal diintegrasikan ke dalam sistem Pusat Pemantauan Pantai Negara. Ia mempunyai keupayaan untuk memancarkan semula empat frekuensi UHF udara melangkaui ufuk ke tapak darat. Sistem Pengurusan Misi (MMS) tambahan, sistem penderia elektro-optik L-3 Wescam MX-20HD untuk keupayaan perisikan, pengawasan, dan pengintaian (ISR) serta Perisikan Sinyal (SIGINT).
-600F
Varian kapal terbang kargo terbina khas bagi -600, dilancarkan pada 8 November 2017 dengan 30 pesanan tetap daripada FedEx ditambah 20 pilihan.[42] Penerbangan pertama varian ini berlaku pada 16 September 2020;[53] ia diiktiraf oleh EASA menjelang awal Disember.[54] Pada Disember 2020, FedEx Express menerima unit pertama daripada pesanan 30 miliknya, untuk dikendalikan oleh ASL Airlines Ireland antara Paris Charles de Gaulle dan Republik Czech.[55] FedEx sepatutnya menerima enam pesawat setahun sehingga 2025, kapal terbang kargo kemudiannya akan terbang di AS dan di Amerika Latin.[55] Berbanding dengan pesawat penumpang, tingkap telah dikeluarkan, lantai diperkukuh dan pintu kargo hadapan yang besar ditambah untuk memuatkan tujuh bekas LD3.[55] ATR meramalkan pasaran untuk 460 kapal terbang kargo turboprop yang diubah suai atau dibina baharu dalam tempoh 20 tahun.

Versi lain

[sunting | sunting sumber]
Sebuah kapal terbang kargo pukal FedEx Express dengan pintu kargo dibuka dan tongkat ekor tempat letak kereta dipasang
Kargo
Bulk Freighter (versi tiub) dan ULD Freighter (Pintu Kargo Besar). ATR memperkenalkan pengubahsuaian pintu kargo besar untuk semua ATR 72 di Farnborough 2002, diiringi dengan penukaran kargo khas. FedEx, DHL, dan UPS semuanya mengendalikan jenis ini.[56]
Penerbangan pertama ATR 72-600F Terbina Khas pada 16 September 2020
Korporat
Versi VIP bagi -500 tersedia dengan dalaman mewah untuk pengangkutan eksekutif atau korporat.[57]
ATR 82
Semasa pertengahan tahun 1980-an, syarikat ini mengkaji derivatif 78 tempat duduk bagi ATR 72. Ini sepatutnya dikuasakan oleh dua turboprop Allison AE2100 (turbofan juga dikaji untuk seketika) dan akan mempunyai kelajuan jelajah setinggi 330 knot (610 km/j; 380 mph). Projek ATR-82 (seperti yang digelarnya) telah digantung apabila AI(R) dibentuk pada awal tahun 1996.[perlu rujukan]
ATR 82 TF
ATR juga mengkaji versi turbofan bagi ATR 82 yang dicadangkan (versi dipanjangkan bagi ATR 72) pada awal tahun 1990-an. Dikuasakan oleh sama ada Allison GMA 3007 atau General Electric CF34, pesawat ini akan mempunyai jarak jangkauan kira-kira 1,000 nmi (1,900 km; 1,200 bt) dan menjelajah pada 375 kn (694 km/j; 432 mph) pada altitud 25,000 ka (7,600 m).[58]
ATR Quick Change
Versi yang dicadangkan ini mensasarkan peningkatan permintaan pasaran kargo dan mel ekspres di seluruh dunia, di mana tujuannya adalah untuk membolehkan pengendali menampung penerbangan penumpang mereka dengan penerbangan kapal terbang kargo. Dalam konfigurasi Quick Change, pengesan asap dilengkapi bersama-sama pengubahsuaian lain yang diperlukan bagi memenuhi pengiktirafan untuk operasi kargo penuh. Pesawat ini dilengkapi dengan pintu kargo yang lebih besar (1.27 m [50 in] lebar dan 1.52 m [60 in] tinggi) dan ketinggian ambang pintu yang rendah secara purata 1.2 m (4 ft), memudahkan pemuatan kargo berbekas. Ia mengambil masa 30 minit untuk mengubah suai ATR 42, dan 45 minit untuk mengubah suai ATR 72. Setiap bekas yang dioptimumkan mempunyai 2.8 m3 (99 ka3) isi padu boleh guna dan muatan maksimum ialah 435 kg (960 lb).[59]

Pengendali utama

[sunting | sunting sumber]
Sebuah ATR 72–500 milik Wings Air, pengendali terbesar jenis ini

Pengendali awam

[sunting | sunting sumber]
Pengendali syarikat penerbangan dengan lebih daripada 15 pesawat
Syarikat penerbangan100200F500600 600FJumlah
Wings Air (Lion Group)––1859–77 [60]
IndiGo–––44–44
FedEx Express–19––2443
Azul Brazilian Airlines–––40 –40[61]
Air New Zealand–––31 –31 [62]
Cebgo––713121[63]
Alliance Air–––18–18[64]
Swiftair–635418[65]
Buddha Air––151–16 [66]
Air Algérie–12–3–15[67]
UTair––15––15[68][tiada dalam ayat yang diberikan]

Pengendali tentera

[sunting | sunting sumber]
Itali
Malaysia
Pakistan
Filipina
Turki

Kemalangan dan insiden

[sunting | sunting sumber]
Sisa Penerbangan 4184 American Eagle, kemalangan maut pertama yang melibatkan ATR 72
Sisa Penerbangan 691 Yeti Airlines, kemalangan paling meragut nyawa yang melibatkan ATR 72

ATR 72 telah terlibat dalam 66 kemalangan dan insiden penerbangan,[81] termasuk 40 kerugian badan pesawat,[82] yang mengakibatkan 532 kematian.[83] Sehingga Ogos 2024, terdapat 13 kemalangan dengan sekurang-kurangnya satu kematian dilaporkan. Kemalangan maut pertama yang melibatkan pesawat ini ialah Penerbangan 4184 American Eagle pada 31 Oktober 1994, dengan 68 kematian, manakala kemalangan terbaharu berlaku pada 9 Ogos 2024 apabila Penerbangan 2283 Voepass Linhas Aéreas terhempas mengakibatkan 62 kematian.[84]

Kemalangan melibatkan pesawat[83]
Tarikh Penerbangan Varian Maut Selamat Lokasi Peristiwa
31 Okt 1994Penerbangan 4184 American Eagle-212680Amerika Syarikat, berhampiran Roselawn, IN Pembekuan atmosfera mengakibatkan kehilangan kawalan dan terhempas.[85] Dokumentasi tidak mencukupi.
30 Jan 1995Penerbangan 510A TransAsia Airways-20240Taiwan, berhampiran Taipei Terhempas ke lereng bukit, empat anak kapal terkorban.[86] Kegagalan mengekalkan kesedaran situasi dan semakan silang navigasi.
21 Dis 2002Penerbangan 791 TransAsia Airways-20220Taiwan, berhampiran Bandar Makung Terhempas akibat pembekuan, kedua-dua anak kapal terkorban.[87] Prosedur yang salah.
6 Ogo 2005Penerbangan 1153 Tuninter-2021623Itali, berhampiran Palermo Mendarat cemas di air akibat kehabisan bahan api yang disebabkan oleh penyelenggaraan memasang penunjuk yang tidak betul.[88]
4 Ogo 2009Penerbangan 266 Bangkok Airways-500171Thailand, Lapangan Terbang Koh Samui Tergelincir ke dalam menara yang tidak digunakan, kapten terkorban.
4 Nov 2010Penerbangan 883 Aero Caribbean-212680Cuba, berhampiran Guasimal Terhempas akibat pembekuan dan keputusan anak kapal yang salah.[89][90]
2 Apr 2012Penerbangan 120 UTair-2013310Rusia, Lapangan Terbang Tyumen Terhempas sejurus selepas berlepas.[91] Prosedur nyahais yang salah.
16 Okt 2013Penerbangan 301 Lao Airlines-600490Laos, berhampiran Lapangan Terbang Pakse Terhempas ke dalam Mekong semasa menghampiri mendarat.[92] Prosedur yang salah.
23 Jul 2014Penerbangan 222 TransAsia Airways-5004810Taiwan berhampiran Lapangan Terbang Magong Terhempas semasa mendarat.[93] Prosedur yang salah.
4 Feb 2015Penerbangan 235 TransAsia Airways-6004315Taiwan, Keelung berhampiran Taipei Enjin terhenti selepas berlepas, terhempas ke dalam air dalam keadaan terbalik selepas enjin yang masih berfungsi dimatikan secara tidak sengaja.
18 Feb 2018Penerbangan 3704 Iran Aseman Airlines-212660Iran, berhampiran Lapangan Terbang Yasuj Terhempas ke Gunung Dena.[94] Prosedur yang salah.
15 Jan 2023 Penerbangan 691 Yeti Airlines -500 72 0 Nepal, Pokhara Terhempas semasa mendarat selepas menyenget tajam ke kiri dengan bilah kipas dikuncupkan secara tidak sengaja.[95]
9 Ogo 2024Penerbangan 2283 Voepass Linhas Aéreas-500620Brazil, berhampiran VinhedoTerhempas selepas jatuh secara mendadak dari ketinggian jelajah, video menunjukkan pesawat berada dalam kuncupan mendatar sebelum terhempas. Kesemua 62 mayat penumpang dan anak kapal telah ditemui.[96] Laporan awal menyatakan "selepas menemui keadaan pembekuan, kawalan pesawat terlepas dan ia terhempas ke tanah".[97]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ↑ Wignall, Alec (2022-11-07). "ATR: the Franco-Italian success story". AeroTime (dalam bahasa Inggeris AS). Dicapai pada 2025-03-13.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 "Milestones". ATR. Diarkibkan daripada yang asal pada 9 December 2015. Dicapai pada 9 December 2015.
  3. 1 2 3 4 Sheppard, Ian. "ATR Continues To Drive Turboprop Revolution." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 8 November 2015.
  4. 1 2 3 Sheppard, Ian. "ATR Creates Leasing, Asset Management & Freighter Unit." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 7 June 2017.
  5. 1 2 3 "Milestones". ATR. 2006. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 October 2006.
  6. ↑ "ATR: record year in terms of sales, deliveries, turnover, and backlog" (Siaran akhbar). ATR. 21 January 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 March 2016. Dicapai pada 9 December 2015.
  7. ↑ David Kaminski-Morrow (9 May 2017). "IndiGo tentatively signs for 50 ATRs". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 July 2017. Dicapai pada 9 May 2017.
  8. ↑ "Defense & Security Intelligence & Analysis: IHS Jane's — IHS". Dicapai pada 26 December 2014.
  9. ↑ Polek, Gregory. "ATR's "Green" Demonstrator Takes Flight." Diarkibkan 26 September 2015 di Wayback Machine AIN Online, 8 July 2015.
  10. ↑ Dubois, Thierry. "ATR Studies All-Electric Architecture for Turboprops." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 22 March 2016.
  11. 1 2 Polek, Gregory. "ATe 72-600 Wins EASA Nod for High-density Cabin." Diarkibkan 22 Disember 2015 di Wayback Machine AIN Online, 8 December 2015.
  12. 1 2 Buyck, Cathy. "ATR Upgrades Turboprops with New Pratt & Whitney Engine". Aviation International News (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 22 December 2021. Dicapai pada 2022-01-06.
  13. 1 2 "Re-engining ATR could be bridge to 100-seater – CEO". Flight global. 12 July 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 July 2016. Dicapai pada 12 July 2016.
  14. 1 2 3 4 Dubois, Thierry. "ATR Wants Better Access to China Market." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 11 February 2014.
  15. ↑ "ATR parent Leonardo rules out 100-seat turboprop". Flightglobal.com (dalam bahasa Inggeris British). 2018-01-30. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 June 2018. Dicapai pada 2018-06-07.
  16. ↑ "ATR72 first with carbon-fibre wing" (PDF). Flight International. 19 March 1988. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 21 April 2017. Dicapai pada 20 April 2017.
  17. 1 2 Alcock, Charles. "ATR's Record Year Set To Get Better." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 11 November 2011.
  18. ↑ "Dubai Aerospace Enterprise Orders up to 40 ATR 72-600s." Diarkibkan 16 Ogos 2017 di Wayback Machine deagel.com, 12 February 2014. Retrieved: 15 April 2015.
  19. ↑ "ATR scores big order at Paris, delivers Avianca ATR 72-600." Diarkibkan 29 November 2014 di Wayback Machine Aviation International News. Retrieved: 26 December 2014.
  20. ↑ Francis, Leithen. "Singapore Lessor Orders More ATR 72s." Diarkibkan 31 Julai 2017 di Wayback Machine Aviation Week, 19 December 2012.
  21. ↑ "Avation places $130 million aircraft order with ATR." Diarkibkan 31 Julai 2017 di Wayback Machine Reuters, 16 February 2016.
  22. ↑ Dubois, Thierry. "ATR Sets Sights on China." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 14 February 2016.
  23. 1 2 Endres, Günter. "IN FOCUS: Recession woes continue at small end of cargo conversion market." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine Flight International, 26 October 2012.
  24. ↑ "Iran signs deal to buy 20 more airplanes." Diarkibkan 3 Februari 2016 di Wayback Machine The Washington Post, 2 February 2016.
  25. ↑ "ATR signs a major agreement with Iran Air for 40 ATR 72-600s". ATR (dalam bahasa Inggeris AS). Diarkibkan daripada yang asal pada 16 January 2023. Dicapai pada 2023-01-16.
  26. ↑ Hepher, Tim (13 April 2017). "Europe's ATR says completes deal selling 20 planes to IranAir". Reuters. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 April 2017. Dicapai pada 13 April 2017.
  27. ↑ Polek, Gregory. "ATR, Iran Air Seal $536 Million Deal for 20 ATR 72-600s." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 11 April 2017.
  28. ↑ Polek, Gregory. "Iran Air Takes Delivery Of Its First Four ATR 72-600s." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 16 May 2017.
  29. ↑ "Iran Air Receives Vital Spares". Airliner World. October 2019: 16.
  30. 1 2 3 Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama ":0"
  31. ↑ "ATR 72-600 TMPA: The new generation maritime patrol aircraft for the Turkish Navy". navyrecognition.com. 11 May 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 September 2013. Dicapai pada 15 April 2015.
  32. ↑ "Raytheon to provide torpedo integration for Turkish Navy ATR-72-600ASW maritime patrol aircraft". 17 July 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 26 July 2014. Dicapai pada 18 July 2014.
  33. 1 2 3 Pocock, Chris. "Leonardo Delivers ATR 72 Maritime Patrollers to Italy." Diarkibkan 31 Julai 2017 di Wayback Machine AIN Online, 20 December 2016.
  34. ↑ "Turkish navy receives first utility-roled ATR 72-600." Diarkibkan 3 Disember 2013 di Wayback Machine Reed Business Information Limited, Retrieved: 26 December 2014.
  35. ↑ "TAI Delivers Second Locally-Converted Leonardo ATR-72 ASW Patrol Aircraft to Navy". defenseworld.net. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 November 2021. Dicapai pada 2021-03-25.
  36. ↑ "Third Aircraft in MELTEM-3 Project Commenced Service with a Ceremony". RayHaber | RaillyNews (dalam bahasa Inggeris). 2021-05-10. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 May 2021. Dicapai pada 2021-05-10.
  37. 1 2 3 4 "Brochure ATR 72MP, sito internet Leonardo" (PDF). Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 4 September 2021.
  38. ↑ Perry, Dominic. "Alenia Aermacchi P-72A MPA tests near completion." Diarkibkan 30 Julai 2017 di Wayback Machine Flight International, 13 October 2015.
  39. ↑ "41° Stormo, Sigonella: consegnato il quarto velivolo P72A". aeronautica.difesa.it (dalam bahasa Itali). Diarkibkan daripada yang asal pada 17 April 2021. Dicapai pada 2021-03-25.
  40. ↑ "First two P-72Bs delivered to Italy's Guardia di Finanza". leonardocompany.com (dalam bahasa Inggeris AS). Diarkibkan daripada yang asal pada 5 March 2021. Dicapai pada 2021-03-25.
  41. 1 2 Pittaway, Nigel (December 2019). "Guardia di Finanza orders more ATR 72MPs". Air International. Jil. 97 no. 6. m/s. 13. ISSN 0306-5634.
  42. 1 2 "FedEx Express buys up to 50 new ATR 72-600F freighters Wednesday" (Siaran akhbar). ATR. 8 November 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 November 2017. Dicapai pada 8 November 2017.
  43. ↑ Aircraft Value News (12 November 2018). "Market for ATR72-600s Weakens with Age". Diarkibkan daripada yang asal pada 14 November 2018. Dicapai pada 14 November 2018.
  44. ↑ "Bundeswehr sucht neue Seefernaufklärer". Diarkibkan daripada yang asal pada 4 July 2023. Dicapai pada 19 April 2021.
  45. ↑ Chakraborty, Aninda (1 July 2021). "Germany signs deal to procure five Boeing P-8A Poseidon aircraft".
  46. ↑ "ATR 72-200." Diarkibkan 2 Februari 2007 di Wayback Machine atraircraft.com. Retrieved: 15 April 2015.
  47. ↑ "ATR 42/72-600." entrepreneur.com. Retrieved: 17 November 2012. Diarkibkan 25 Jun 2008 di Wayback Machine
  48. ↑ "ATR 72-600 to fly early this summer." AIN Online, Retrieved: 17 November 2012. Diarkibkan 8 Mac 2009 di Wayback Machine
  49. ↑ "ATR 72-600 startet zum Erstflug" (in German). Diarkibkan 4 Oktober 2011 di Wayback Machine Flug Revue. Retrieved: 27 July 2009.
  50. ↑ "ASW variant." Diarkibkan 2 Februari 2007 di Wayback Machine ATR, Retrieved: 17 November 2012.
  51. ↑ "Naval Air: Twins Rule The Seas." Diarkibkan 31 Disember 2008 di Wayback Machine Strategypage.com, 30 December 2008. Retrieved: 20 November 2010.
  52. ↑ "ATR 72-500ASW." Diarkibkan 20 November 2008 di Wayback Machine deagel.com. Retrieved: 17 November 2012.
  53. ↑ "First Ever Purpose-Built Regional Freighter Takes Flight" (Siaran akhbar). ATR. 16 September 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 October 2020. Dicapai pada 6 October 2020.
  54. ↑ David Kaminski-Morrow (3 December 2020). "EASA certifies ATR 72-600 freighter". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 December 2020. Dicapai pada 3 December 2020.
  55. 1 2 3 Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "Flight15dec2020"
  56. ↑ "ATR Cargo Solutions." Diarkibkan 8 April 2007 di Wayback Machine atraircraft.com. Retrieved: 17 November 2012.
  57. ↑ "ATR Corporate Version." Diarkibkan 14 November 2008 di Wayback Machine atr.fr. Retrieved: 17 November 2012.
  58. ↑ Templat:Cite newsletter
  59. ↑ "ATR Quick Change." Diarkibkan 20 November 2011 di Wayback Machine ATR, Retrieved: 17 November 2012.
  60. ↑ "Global Airline Guide 2025 – Wings Air". Airliner World. September 2025. m/s. 62.
  61. ↑ "Brazil's Azul orders three ATR72-600s". Diarkibkan daripada yang asal pada 14 December 2024. Dicapai pada 17 December 2024.
  62. ↑ "Operating fleet – About Air New Zealand". Diarkibkan daripada yang asal pada 13 December 2024. Dicapai pada 17 December 2024.
  63. ↑ "Cebu Pacific Air". Dicapai pada 17 December 2024.
  64. ↑ "Alliance Air Fleet". allianceair.in. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 December 2022. Dicapai pada 2022-08-01.
  65. ↑ "Global Airline Guide 2025 – Swiftair". Airliner World. September 2025. m/s. 75.
  66. ↑ "Buddha Air adds 19th ATR aircraft to its fleet". Diarkibkan daripada yang asal pada 14 December 2024. Dicapai pada 17 December 2024.
  67. ↑ "our fleet – Algérie". Diarkibkan daripada yang asal pada 17 March 2017. Dicapai pada 17 December 2024.
  68. ↑ "Bangkok Airways – Asia's Boutique Airline". Diarkibkan daripada yang asal pada 14 December 2024. Dicapai pada 17 December 2024.
  69. 1 2 3 4 5 "World Air Forces 2025". Flightglobal Insight. 2024. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 December 2024. Dicapai pada 10 December 2024.
  70. ↑ "Leonardo Delivers First Two P-72As to the Italian Air Force; the Future Guardian of the Mediterranean Is Ready" (Siaran akhbar). Rome: Leonardo-Finmeccanica. 13 December 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 December 2016. Dicapai pada 13 December 2016.
  71. ↑ "Leonardo signs contract with Malaysia for two ATR 72 MPA". leonardo.com (dalam bahasa Inggeris AS). Diarkibkan daripada yang asal pada 25 November 2023. Dicapai pada 2023-10-22.
  72. ↑ "Pakistan Navy acquires second-hand ATR72." AirForces Monthly (Key Publishing Stamford, Lincolnshire, England), April 2013, p. 26.
  73. ↑ "News". aerodata.de (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 20 July 2018. Dicapai pada 2018-07-20.
  74. ↑ "Pakistan Navy receives second ATR-72 MPA". Diarkibkan daripada yang asal pada 10 July 2019. Dicapai pada 10 July 2019.
  75. ↑ Web Desk (2022-09-29). "New ATR-77 plane inducted to Pakistan Navy fleet". ARY NEWS (dalam bahasa Inggeris AS). Diarkibkan daripada yang asal pada 29 September 2022. Dicapai pada 2022-09-29.
  76. ↑ Kadidal, Akhil (25 July 2023). "Philippines confirms LRPA acquisition". Janes. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 October 2023. Dicapai pada 22 October 2023.
  77. ↑ "Elbit and the Long Range Patrol Aircraft (LRPA) Project of the Philippine Air Force". Pitz Defense Analysis. 10 September 2023. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 October 2023. Dicapai pada 22 October 2023.
  78. ↑ "PAF to get Israeli-made long-range patrol aircraft". 12 August 2024. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 December 2024. Dicapai pada 10 December 2024.
  79. ↑ Hoyle, Craig. "World Air Forces Directory". Flight International, Vol. 182, No. 5370, 11–17 December 2012. ISSN 0015-3710, p. 62.
  80. ↑ "Alenia Aermacchi delivers first ATR72-600 TMUA to Turkish Navy". navyrecognition.com. 24 July 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 August 2013. Dicapai pada 15 April 2015.
  81. ↑ "Accident list: ATR 72". Flight Safety Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 January 2023. Dicapai pada 17 January 2023.
  82. ↑ "Accident list: ATR 72 (losses)". Flight Safety Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 February 2019. Dicapai pada 17 January 2023.
  83. 1 2 "occurrences in the ASN safety database". Flight Safety Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 October 2023. Dicapai pada 17 January 2023.
  84. ↑ "ATR-72 Statistics". Flight Safety Foundation. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 July 2018. Dicapai pada 2 July 2018.
  85. ↑ "Accident ATR 72-212 N401AM, Monday 31 October 1994". Diarkibkan daripada yang asal pada 11 August 2024. Dicapai pada 11 August 2024.
  86. ↑ "Accident description of TransAsia Airways incident." Diarkibkan 14 Mac 2014 di Wayback Machine Aviation Safety Network (ASN), 30 January 1995. Retrieved: 6 August 2014.
  87. ↑ "Council-Occurrence Investigations." Diarkibkan 26 Julai 2014 di Wayback Machine Aviation Safety, Retrieved: 17 November 2012.
  88. ↑ "ASN Aircraft accident ATR-72-202 TS-LBB Palermo-Punta Raisi Airport (PMO)." Diarkibkan 17 Disember 2017 di Wayback Machine Aviation-safety.net, Retrieved: 20 November 2010.
  89. ↑ "Accident description." Diarkibkan 8 November 2010 di Wayback Machine Aviation-safety.net. Retrieved: 5 November 2010.
  90. ↑ "Cuban plane crash kills all 68 aboard." Diarkibkan 6 November 2010 di Wayback Machine Cbc.ca, 5 November 2010. Retrieved: 20 November 2010.
  91. ↑ " До 33 возросло число жертв авиакатастрофы под Тюменью Increased to 33 the number of victims of the crash near Tyumen." Diarkibkan 17 Mei 2017 di Wayback Machine ITAR-TASS News Agency. Retrieved: 17 November 2012.
  92. ↑ "Laos crash: 49 dead as plane goes down in Mekong River." Diarkibkan 18 Julai 2018 di Wayback Machine BBC News, 16 October 2013.
  93. ↑ "Taiwan plane crash kills 48, injures 10." Diarkibkan 26 Julai 2014 di Wayback Machine cnn.com, 24 July 2014. Retrieved: 15 April 2015.
  94. ↑ "ASN Aircraft accident ATR 72-212 EP-ATS Yasuj Airport (YES)". aviation-safety.net. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 February 2018. Dicapai pada 25 February 2018.
  95. ↑ Sharma, Gopal (2023-01-16). "Search resumes for four people missing in Nepal after deadly air crash". The Sydney Morning Herald (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 16 January 2023. Dicapai pada 2023-01-16.
  96. ↑ "Brazil plane crash: All 62 bodies recovered after disaster". www.bbc.com (dalam bahasa Inggeris British). Diarkibkan daripada yang asal pada 12 August 2024. Dicapai pada 2024-08-12.
  97. ↑ "Preliminary Report". Informações da ocorrência aeronáutica. Centro de Investigação e Prevenção de Acidentes Aeronáuticos. Diarkibkan daripada yang asal pada 7 September 2024. Dicapai pada 17 September 2024.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]

Templat:Pesawat Alenia Aermacchi

Templat:Pesawat tentera Itali Templat:Penandaan pesawat pengangkutan Thailand

Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=ATR_72&oldid=6963897"