Hipotermia
| Hipotermia | |||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||
| Características | |||||||||||||||||||||||||||
|
Especialidade médica
| |||||||||||||||||||||||||||
|
Síntomas
| |||||||||||||||||||||||||||
|
Tratamentos posibles
| |||||||||||||||||||||||||||
|
Exames médicos
| |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| Wikidata C:Commons | |||||||||||||||||||||||||||
A hipotermia defínese como unha temperatura corporal central inferior a 35,0 °C (95,0 °F) no ser humano.[1] Os síntomas dependen da temperatura. Na hipotermia leve hai tremor e confusión mental. Na hipotermia moderada o tremor cesa e a confusión aumenta.[2] Na hipotermia grave poden aparecer alucinacións e esvestimento paradoxal, no que a vítima se quita a súa propia roupa, así como un maior risco de paro cardíaco.[1]
A hipotermia ten dous tipos principais de causas. Prodúcese clasicamente pola exposición ao frío e á inmersión en auga fría, mais tamén pode ocorrer por calquera condición que diminúa a produción de calor ou aumente a súa perda.[3] A miúdo isto inclúe a intoxicación etílica, mais tamén pode incluír a hipoglucemia, a anorexia nerviosa e a idade avanzada.[1][3] A temperatura corporal mantense habitualmente preto dun nivel constante de 36,5–37,5 °C (97,7–99,5 °F) grazas á termorregulación.[1] Os esforzos para aumentar a temperatura corporal inclúen o tremor, o aumento da actividade voluntaria e pór roupa máis quente.[1][4] A hipotermia pódese diagnosticar polos síntomas da persoa en presenza de factores de risco ou medindo a súa temperatura central.[1]
O tratamento da hipotermia leve consiste en bebidas quentes, roupa quente e actividade física voluntaria.[1] Nas persoas con hipotermia moderada recoméndanse as mantas térmicas e os líquidos intravenosos quentes.[1] As persoas con hipotermia moderada ou grave deben moverse con suavidade. Na hipotermia grave, a oxixenación por membrana extracorpórea (ECMO) ou a circulación extracorpórea poden ser útiles.[1] Nas persoas sen pulso, está indicada a reanimación cardiopulmonar (RCP) xunto coas medidas anteriores.[1] O recalentamento continúa normalmente ata que a temperatura da vítima supera os 32 °C (89,6 °F).[1] Se nese punto non hai mellora ou o nivel de potasio no sangue supera os 12 milimoles por litro nalgún momento, a reanimación pódese interromper.[1]
A hipotermia é a causa de polo menos 1 500 mortes ao ano só nos Estados Unidos.[1] É máis frecuente en persoas maiores e en homes.[5] Unha das temperaturas corporais máis baixas documentadas que sobreviviu unha persoa con hipotermia accidental é de 12,7 °C (54,9 °F) nun neno polaco de 2 anos chamado Adam.[6] As mortes por hipotermia tiveron un papel importante en moitas guerras.[3]
O termo procede do grego ὑπό (hypo), que significa «debaixo», e θέρμη (thérmē), que significa «calor».[7] O contrario da hipotermia é a hipertermia, unha temperatura corporal aumentada por fallo da termorregulación.[8]
Clasificación
[editar | editar a fonte]| Sistema suízo[1] | Síntomas | Por grao[9] | Temperatura |
|---|---|---|---|
| Estadio 1 | Esperta e tremendo | Leve | 32–35 °C (89,6–95 °F) |
| Estadio 2 | Adormecida e sen tremor | Moderada | 28–32 °C (82,4–89,6 °F) |
| Estadio 3 | Inconsciente, sen tremor | Grave | 20–28 °C (68–82,4 °F) |
| Estadio 4 | Sen sinais vitais | Profunda | <20 °C (68 °F) |
A hipotermia adóitase definir como calquera temperatura corporal inferior a 35,0 °C (95,0 °F). Con este método divídese en graos de gravidade en función da temperatura central.[9]
Outro sistema de clasificación, o sistema de estadiamento suízo, divide a hipotermia en función dos síntomas que presenta a persoa, o que se prefire cando non é posible determinar unha temperatura central precisa.[1]
Outras lesións relacionadas co frío que poden presentarse soas ou en combinación coa hipotermia son:
- Sabadillos: condición causada pola exposición repetida da pel a temperaturas xusto por riba do punto de conxelación. O frío danxa os pequenos vasos sanguíneos da pel. Este dano é permanente e o arroitamento e a coceira reaparecen con cada nova exposición. O arroitamento e a coceira prodúcense tipicamente nas meixelas, as orellas e os dedos das mans e dos pés.[10]
- Conxelación: o conxelamento e a destrución do tecido,[11] que ocorre por debaixo do punto de conxelación da auga.
- Frostnip: un arrefriamento superficial dos tecidos sen destrución celular.[12]
- Pé de trincheira ou pé de inmersión: condición causada pola exposición repetitiva a auga fría a temperaturas sen conxelar.[11]
A temperatura corporal normal adóitase indicar como 36,5–37,5 °C (97,7–99,5 °F).[13] A hipertermia e as febres defínense como unha temperatura por riba dese rango, polo xeral de 38,0 °C (100,4 °F) ou superior.[8]
Sinais e síntomas
[editar | editar a fonte]Os sinais e síntomas varían en función do grao de hipotermia e pódense dividir polos tres estadios de gravidade. As persoas con hipotermia poden parecer pálidas e estar frías ao tacto. Os lactantes con hipotermia poden estar fríos ao tacto, coa pel vermella brillante e unha falta de enerxía pouco habitual.[14]
Nas persoas con hipotermia pódense observar cambios de comportamento como o deterioro do xuízo, a alteración do sentido do tempo e do lugar, unha agresividade infrecuente e o entorpecimento; tamén poden negar o seu estado e rexeitar calquera axuda. Unha persoa hipotérmica pode estar eufórica e ter alucinacións.
O estrés por frío refírese a unha temperatura corporal case normal con temperatura baixa da pel; os sinais inclúen o tremor. O estrés por frío é causado pola exposición ao frío e pode levar á hipotermia e á conxelación se non se trata.
Leve
[editar | editar a fonte]Os síntomas da hipotermia leve poden ser vagos,[15] con excitación do sistema nervioso simpático (tremor, tensión arterial alta, taquicardia, taquipnea e vasoconstrición). Todas estas son respostas fisiolóxicas para conservar a calor.[16] Tamén pode haber aumento da produción de urina polo frío, confusión mental e disfunción hepática.[17] Pode aparecer hiperglicemia, xa que o consumo de glicosa polas células e a secreción de insulina diminúen, e a sensibilidade dos tecidos á insulina pode verse reducida.[18] A activación simpática tamén libera glicosa do fígado, mais en moitos casos isto semella deberse máis ben a unha hipoglucemia, especialmente en persoas con intoxicación alcohólica.[18] A hipoglucemia tamén se atopa en moitas persoas con hipotermia, xa que a hipotermia pode ser resultado da hipoglucemia,[19] que desregula a temperatura corporal ao diminuír a demanda de enerxía e altera o xuízo.[20]
Moderada
[editar | editar a fonte]A medida que a hipotermia avanza, os síntomas inclúen amnesia, confusión, fala arrastrada, reflexos diminuídos e perda de habilidades motoras finas.[21]
Grave
[editar | editar a fonte]A medida que a temperatura diminúe, outros sistemas fisiolóxicos fallan e a frecuencia cardíaca, a frecuencia respiratoria e a tensión arterial diminúen. Isto produce unha frecuencia cardíaca esperada de entre 30 e 39 lpm a unha temperatura de 28 °C (82,4 °F).[17]
Adoita haber pel fría e inflamada, alucinacións, falta de reflexos, pupilas dilatadas e fixas, tensión arterial baixa e edema pulmonar, e o tremor adoita estar ausente.[21] O pulso e a frecuencia respiratoria adoitan diminuír significativamente, mais tamén poden ocorrer frecuencias cardíacas rápidas (taquicardia ventricular, fibrilación auricular). A fibrilación auricular non adoita ser preocupante por si mesma.[1]
Esvestimento paradoxal
[editar | editar a fonte]Entre o 20 e o 50% das mortes por hipotermia están asociadas ao esvestimento paradoxal. Isto ocorre tipicamente durante a hipotermia moderada e grave, cando a vítima se desorienta, confúndese e vólvese combativa. Pode comezar a despirse da súa roupa, o que aumenta a taxa de perda de calor.[22][23]
Os socorristas adestrados en técnicas de supervivencia na montaña aprenden a esperar isto; con todo, as persoas que morren de hipotermia en ambientes urbanos e son atopadas espidas ás veces asúmese incorrectamente que sufriron unha agresión sexual.[24]
Unha explicación do efecto é un mal funcionamento inducido polo frío do hipotálamo, a parte do cerebro que regula a temperatura corporal. Outra explicación é que os músculos que contraen os vasos sanguíneos periféricos se esgotan (o que se coñece como perda do ton vasomotor) e relaxan, o que produce unha chegada brusca de sangue (e de calor) ás extremidades e fai que a vítima se sinta sofocada.[24][25]
Escavación terminal
[editar | editar a fonte]Un comportamento aparentemente autoprotector, coñecido como «escavación terminal» ou «síndrome de agocharse e morrer»,[26] ocorre nas etapas finais da hipotermia. As persoas afectadas entran en espazos pequenos e pechados, como debaixo das camas ou detrás dos armarios. A miúdo está asociado ao esvestimento paradoxal.[27] Investigadores de Alemaña afirman que se trata «obviamente dun proceso autónomo do tronco cerebral, que se activa no estado final da hipotermia e produce un comportamento primitivo de protección semellante ao da escavación, como se observa nos mamíferos que hibernan».[28] Isto ocorre sobre todo nos casos nos que a temperatura descende lentamente.[25]
Causas
[editar | editar a fonte]
A hipotermia ocorre normalmente pola exposición a temperaturas baixas e complícase frecuentemente polo consumo de alcohol. Con todo, calquera condición que diminúa a produción de calor, aumente a perda de calor ou altere a termorregulación pode contribuír.[3] Así, os factores de risco da hipotermia inclúen: os trastornos por uso de substancias (incluído o trastorno por uso de alcohol), a falta de teito, calquera condición que afecte ao xuízo (como a hipoglucemia), as idades extremas, a roupa inadecuada, as enfermidades crónicas (como o hipotiroidismo e a sepsis) e vivir nun ambiente frío.[29] A hipotermia prodúcese frecuentemente nos traumatismos graves, e tamén se observa en casos graves de anorexia nerviosa. A hipotermia tamén se asocia a peores resultados en persoas con sepsis: mentres a maioría das persoas con sepsis desenvolven febres (temperatura corporal elevada), algunhas desenvolven hipotermia.[30]
Nas zonas urbanas, a hipotermia ocorre frecuentemente coa exposición crónica ao frío, como nos casos de persoas sen teito, así como en accidentes de inmersión que implican alcohol, outras drogas ou enfermidade mental.[31] Aínda que os estudos demostraron que as persoas sen teito corren risco de morte prematura por hipotermia, a verdadeira incidencia das mortes relacionadas coa hipotermia nesta poboación é difícil de determinar.[32] En ambientes máis rurais, a incidencia da hipotermia é maior entre persoas con comorbilidades significativas e menor capacidade de movemento independente.[31] Co crecente interese pola exploración da natureza salvaxe e polos deportes ao aire libre e acuáticos, a incidencia da hipotermia secundaria á exposición accidental ao frío pode facerse máis frecuente na poboación xeral.[31]
Alcohol
[editar | editar a fonte]O consumo de alcohol aumenta o risco de hipotermia de dúas maneiras: pola vasodilatación e pola desregulación dos sistemas de control da temperatura no cerebro.[30][33][34] A vasodilatación aumenta o fluxo de sangue á pel, co que se perde calor ao ambiente.[33] Isto produce a sensación de quentura cando en realidade se está perdendo calor.[34] O alcohol tamén afecta ao sistema de regulación da temperatura no cerebro, diminuíndo a capacidade do corpo para tremer e para usar a enerxía que normalmente axudaría a xerar calor.[33] Os efectos xerais do alcohol levan a unha diminución tanto da temperatura corporal como da capacidade de xerar calor corporal en resposta a ambientes fríos.[34] O alcohol é un factor de risco común de morte por hipotermia.[33] Entre o 33 e o 73% dos casos de hipotermia complícanse polo alcohol.[30]
Inmersión en auga
[editar | editar a fonte]
A hipotermia segue sendo unha limitación importante para nadar ou mergullar en auga fría.[35] A redución da destreza dos dedos debido á dor ou ao entorpecimento diminúe a seguridade xeral e a capacidade de traballo, o que consecuentemente aumenta o risco doutras lesións.[35][36]
Outros factores que predispoñen á hipotermia por inmersión son a deshidratación, o recalentamento inadecuado entre mergullos repetitivos, comezar un mergullo coa roupa interior dun traxe seco fría e mollada, o suor co traballo, o illamento térmico inadecuado e a mala condición física.[35] A calor perde moito máis rápido na auga[35] ca no aire. Así, unhas temperaturas da auga que serían bastante razoables como temperaturas do aire ao aire libre poden levar á hipotermia, aínda que esta non adoita ser a causa clínica directa de morte das persoas non rescatadas tras unha inmersión accidental en auga fría. Unha temperatura da auga de 10 °C (50 °F) pode matar un adulto en tan só unha hora, e unhas temperaturas da auga próximas ao punto de conxelación poden matar en tan só 15 minutos.[37] Durante o naufraxio do Titanic, a maioría das persoas que caeron á auga a −2 °C (28,4 °F) morreron en 15–30 minutos.[38]
A causa real de morte na auga fría adoitan ser as reaccións corporais á perda de calor e á auga xeadas, máis ca a hipotermia (perda da temperatura central) en si mesma. Por exemplo, ao caer en mares xeados, ao redor do 20% das vítimas morren nos dous primeiros minutos por choque por frío (respiración rápida incontrolada e xadeos, que causan inhalación de auga; aumento masivo da tensión arterial e do esforzo cardíaco, que leva ao paro cardíaco; e pánico, que causa un axitamento ineficaz dos membros); outro 50% morre en 15–30 minutos por incapacitación polo frío (incapacidade de usar ou controlar os membros e as mans para nadar ou agarrarse, xa que o corpo apaga «protectoramente» os músculos periféricos dos membros para protexer o seu núcleo).[39] O esgotamento e a inconsciencia causan o afogamento, que cobra o resto nun tempo semellante.[37]
Fisiopatoloxía
[editar | editar a fonte]A calor xérase principalmente no tecido muscular, incluído o corazón, e no fígado, mentres que se perde a través da pel (90%) e os pulmóns (10%). A produción de calor pódese aumentar (ata máis de 1200 W en atletas de resistencia adestrados)[40] mediante as contraccións musculares (é dicir, o exercicio e o tremor). A taxa de perda de calor está determinada, como en calquera obxecto, pola convección, a condución e a radiación.[15] Estas taxas pódense ver afectadas pola inercia térmica, é dicir, polo índice de masa corporal, a proporción entre a superficie corporal e o volume, a roupa e outras condicións ambientais.[41]
Prodúcense moitos cambios na fisioloxía a medida que a temperatura corporal diminúe. Estes ocorren no sistema cardiovascular, dando lugar á onda J de Osborn e outras disritmias, diminución da actividade eléctrica do sistema nervioso central, diurese por frío e edema pulmonar non cardióxeno.[42]
A investigación demostrou que a taxa de filtración glomerular (TFG) diminúe como resultado da hipotermia.[43] En esencia, a hipotermia aumenta a vasoconstrición preglomerular, diminuíndo así tanto o fluxo sanguíneo renal (FSR) como a TFG.[44]
Diagnose
[editar | editar a fonte]
A determinación precisa da temperatura central require a miúdo un termómetro especial para temperaturas baixas, xa que a maioría dos termómetros clínicos non miden con precisión por debaixo de 34,4 °C (94 °F).[16] Un termómetro de baixa temperatura pódese colocar no recto, no esófago ou na vexiga. As medicións esofáxicas son as máis precisas e están recomendadas unha vez que a persoa está intubada.[1] Outros métodos de medición, como na boca, baixo o brazo ou usando un termómetro de ouvido por infravermellos, adoitan non ser precisos.[1]
Como a frecuencia cardíaca dunha persoa hipotérmica pode ser moi lenta, pode ser necesaria unha palpación prolongada do pulso antes de detectalo. En 2005, a American Heart Association recomendou polo menos 30–45 segundos para verificar a ausencia de pulso antes de iniciar a RCP.[45] Outros recomendan unha comprobación de 60 segundos.[1]
O achado clásico no ECG da hipotermia é a onda J de Osborn. Ademais, a fibrilación ventricular ocorre frecuentemente por debaixo de 28 °C (82,4 °F) e a asistolia por debaixo de 20 °C (68 °F).[15] A onda J de Osborn pode parecerse moito á dun infarto de miocardio agudo con elevación do ST.[17] A trombólise como reacción á presenza de ondas J de Osborn non está indicada, xa que só empeoraría a coagulopatía subxacente causada pola hipotermia.
Prevención
[editar | editar a fonte]Manterse seco e levar roupa axeitada axuda a previr a hipotermia. Os tecidos sintéticos e de la son superiores ao algodón, xa que proporcionan mellor illamento tanto en mollado coma en seco. Algúns tecidos sintéticos, como o polipropileno e o poliéster, úsanse en roupa deseñada para expulsar o suor do corpo, como os calcetíns interiores e a roupa interior que evacúa a humidade. A roupa debe ser frouxa, xa que a roupa axustada reduce a circulación do sangue quente.[46] Ao planificar actividades ao aire libre, hai que prepararse axeitadamente para o posible frío. As persoas que beban alcohol antes ou durante a actividade ao aire libre deben asegurarse de que haxa polo menos unha persoa sobria responsable da seguridade.
Cubrir a cabeza é efectivo, mais non máis efectivo que cubrir calquera outra parte do corpo. Aínda que a crenza popular di que as persoas perden a maior parte da calor pola cabeza, a perda de calor pola cabeza non é máis significativa ca a doutras partes descubertas do corpo.[47][48] Con todo, a perda de calor pola cabeza é significativa nos lactantes, nos que a cabeza é maior en relación co resto do corpo ca nos adultos. Varios estudos demostraron que, nos lactantes destapados, os gorros forrados reducen significativamente a perda de calor e o estrés térmico.[49][50][51] Os nenos teñen unha superficie maior por unidade de masa e, se todo o demais é igual, deberían levar unha capa máis de roupa ca os adultos en condicións similares, e o tempo que pasan en ambientes fríos debería ser limitado. Con todo, os nenos adoitan ser máis activos ca os adultos e poden xerar máis calor. Tanto en adultos como en nenos, o esforzo excesivo causa suor e, polo tanto, aumenta a perda de calor.[52]
Construír un refuxio pode axudar á supervivencia onde haxa perigo de morte por exposición. Os refuxios pódense construír cunha variedade de materiais. O metal pode conducir a calor lonxe dos ocupantes e ás veces é mellor evitalo. O refuxio non debe ser demasiado grande para que a calor corporal quede preto dos ocupantes. Unha boa ventilación é esencial, especialmente se se vai acender un lume no refuxio. Os lumes deben apagarse antes de que os ocupantes durman para previr a intoxicación por monóxido de carbono. As persoas atrapadas en condicións moi frías e nevadas poden construír un iglú ou unha cova de neve para se refuxiar.[53][54]
A Garda Costeira dos Estados Unidos promove o uso de chalecos salvavidas para protexer contra a hipotermia mediante a regra 50/50/50: se alguén está en auga a 10 °C (50 °F) durante 50 minutos, ten un 50 por cento máis de probabilidades de sobrevivir se leva un chaleco salvavidas.[55] Pódese usar a posición HELP (heat escape lessening position) para aumentar a supervivencia en auga fría.
Os bebés deben durmir a 16–20 °C (60,8–68 °F) e as persoas que non saen da casa deben ser controladas regularmente para asegurarse de que a temperatura do fogar é de polo menos 18 °C (64,4 °F).[28][52][56][57]
Tratamento
[editar | editar a fonte]| Grao[1][45] | Técnica de recalentamento |
|---|---|
| Leve (estadio 1) | Recalentamento pasivo |
| Moderada (estadio 2) | Recalentamento externo activo |
| Grave (estadios 3 e 4) | Recalentamento interno activo |
A agresividade do tratamento axústase ao grao de hipotermia.[1] O tratamento vai desde o recalentamento externo pasivo e non invasivo ata o recalentamento externo activo e o recalentamento interno activo.[16] Nos casos graves, a reanimación comeza coa retirada simultánea do ambiente frío e a xestión das vías aéreas, a respiración e a circulación. A continuación comeza o recalentamento rápido. Recoméndase mover a persoa o menos e coa maior suavidade posible, xa que unha manipulación brusca pode aumentar os riscos dunha disritmia.[45]
A hipoglucemia é unha complicación frecuente e debe ser comprobada e tratada. Adóitase recomendar tiamina e glicosa intravenosas, xa que moitas causas de hipotermia complícanse coa encefalopatía de Wernicke.[58]
O National Health Service do Reino Unido desaconsella meter a persoa nun baño quente, masaxearlle os brazos e as pernas, usar unha almofada térmica ou darlle alcohol. Estas medidas poden causar unha caída rápida da tensión arterial e un potencial paro cardíaco.[59]
Recalentamento
[editar | editar a fonte]O recalentamento pódese facer cunha serie de métodos, incluídos o recalentamento externo pasivo, o recalentamento externo activo e o recalentamento interno activo.[60] O recalentamento externo pasivo consiste no uso da propia capacidade da persoa para xerar calor, proporcionándolle roupa seca debidamente illada e movéndoa a un ambiente quente.[61] O recalentamento externo pasivo está recomendado para as persoas con hipotermia leve.[61]
O recalentamento externo activo consiste en aplicar dispositivos de quentamento externamente, como unha manta térmica.[1] Estes poden funcionar por aire quente forzado (Bair Hugger é un dispositivo de uso común), reaccións químicas ou electricidade.[1][61] En ambientes de natureza salvaxe, a hipotermia pódese axudar colocando bolsas de auga quente en ambas as axilas e na ingua.[62] O recalentamento externo activo está recomendado para a hipotermia moderada.[61] O recalentamento interno activo consiste no uso de líquidos intravenosos quentes, a irrigación das cavidades corporais con líquidos quentes (o tórax ou o abdome), o uso de aire inhalado quente e humidificado ou o uso de recalentamento extracorpóreo, como mediante unha máquina corazón-pulmón ou a oxixenación por membrana extracorpórea (ECMO).[60] O recalentamento extracorpóreo é o método máis rápido para as persoas con hipotermia grave.[61] Cando a hipotermia grave leva ao paro cardíaco, un recalentamento extracorpóreo efectivo produce supervivencia con función mental normal ao redor do 50% das veces. A irrigación torácica está recomendada se a circulación extracorpórea ou a ECMO non son posibles.[1]
O choque de recalentamento (ou colapso de recalentamento) é unha caída brusca da tensión arterial combinada cun baixo gasto cardíaco que pode ocorrer durante o tratamento activo dunha persoa con hipotermia grave.[63][64] Houbo unha preocupación teórica de que o recalentamento externo, no canto do interno, podería aumentar o risco.[1] Estas preocupacións críanse debidas en parte ao afterdrop, unha situación detectada durante experimentos de laboratorio na que hai un descenso continuado da temperatura central despois de comezado o recalentamento.[1] Os estudos recentes non apoiaron estas preocupacións e non se atoparon problemas co recalentamento externo activo.[1][45]
Líquidos
[editar | editar a fonte]Para as persoas alerta e capaces de tragar, beber líquidos azucrados quentes (non ferventes) pode axudar a elevar a temperatura.[1] O consenso médico xeral desaconsella o alcohol e as bebidas cafeinadas.[65] Como a maioría das persoas hipotérmicas están moderadamente deshidratadas debido á diurese inducida polo frío, adóitanse recomendar os líquidos intravenosos quentes a unha temperatura de 38–45 °C (100,4–113 °F).[1][16]
Paro cardíaco
[editar | editar a fonte]Nas persoas sen sinais de vida, a reanimación cardiopulmonar (RCP) debe continuar durante o recalentamento activo.[1] Para a fibrilación ventricular ou a taquicardia ventricular, débese intentar unha soa desfibrilación.[66] Con todo, as persoas con hipotermia grave poden non responder ao marcapasos nin á desfibrilación.[66] Non se sabe se as desfibrilacións posteriores deben retaerse ata que a temperatura central alcance os 30 °C (86 °F).[66] En Europa, a adrenalina non está recomendada ata que a temperatura central da persoa alcance os 30 °C, mentres que a American Heart Association recomenda ata tres doses de adrenalina antes de que se alcance unha temperatura central de 30 °C.[1] Unha vez alcanzada unha temperatura de 30 °C, débense seguir os protocolos normais de soporte vital cardíaco avanzado.[45]
Prognóstico
[editar | editar a fonte]Adóitase recomendar non declarar morta unha persoa ata que o seu corpo se recalenta a unha temperatura case normal superior a 32 °C (89,6 °F),[1] xa que a hipotermia extrema pode suprimir a función cardíaca e cerebral.[67] Isto resúmese no dito común «Non estás morto ata que estás quente e morto».[68][69] As excepcións inclúen se hai lesións obviamente fatais ou se o tórax está conxelado de modo que non se pode comprimir.[45] Se unha persoa estivo soterrada nunha avalancha durante máis de 35 minutos e se atopa coa boca chea de neve e sen pulso, tamén pode ser razoable parar antes.[1] Isto tamén se aplica se o potasio no sangue da persoa é maior de 12 mmol/L.[1]
As persoas que están ríxidas con pupilas que non se moven poden sobrevivir se se tratan de forma agresiva.[1] A supervivencia con boa función tamén ocorre ocasionalmente mesmo despois da necesidade de horas de RCP.[1] Os nenos que teñen accidentes de case afogamento en auga próxima aos 0 °C (32 °F) poden ser reanimados ocasionalmente, incluso máis dunha hora despois de perder a consciencia.[70][71] A auga fría reduce o metabolismo, permitindo que o cerebro resista un período de hipoxia moito máis longo. Aínda que a supervivencia é posible, a mortalidade por hipotermia grave ou profunda segue sendo alta malia o tratamento óptimo. Os estudos estiman a mortalidade entre o 38%[72][73] e o 75%.[15]
Nas persoas que teñen hipotermia por outro problema de saúde subxacente, cando ocorre a morte é frecuentemente por ese problema de saúde subxacente.[1]
Epidemioloxía
[editar | editar a fonte]Entre 1995 e 2004 nos Estados Unidos produciuse unha media de 1 560 visitas anuais a urxencias relacionadas co frío e nos anos 1999 a 2004 morreron de media 647 persoas ao ano por hipotermia.[29][74] Das mortes rexistradas entre 1999 e 2002 nos Estados Unidos, o 49% dos afectados tiñan 65 anos ou máis e dous terzos eran homes.[32] A maioría das mortes non estaban relacionadas co traballo (63%) e o 23% das persoas afectadas estaban na casa.[32] A maioría das mortes por hipotermia ocorren nos meses de inverno, de novembro a febreiro.[32] No Reino Unido estímanse 300 mortes ao ano por hipotermia, mentres que a incidencia de mortes relacionadas coa hipotermia no Canadá é dunha media de 129 mortes ao ano.[75]
Historia
[editar | editar a fonte]

A hipotermia tivo un papel importante no éxito ou fracaso de moitas campañas militares, dende a perda por parte de Haníbal de case a metade dos seus homes na segunda guerra púnica (218 a.C.) ata a case destrución dos exércitos de Napoleón en Rusia en 1812. «Os homes vagaban confundidos pola hipotermia, algúns perdían a consciencia e morrían, outros tremían, desenvolvían despois torpor e tendían a durmir. Outros, demasiado febles para camiñar, caían de xeonllos; algúns quedaban así durante un tempo resistindo a morte. O pulso dalgúns era feble e difícil de detectar; outros queixábanse; e outros aínda tiñan os ollos abertos e tolos cun delirio silencioso».[76] As mortes por hipotermia nas rexións rusas continuaron durante a primeira e a segunda guerra mundial, especialmente na Fronte oriental en batallas como a batalla de Moscova e a batalla de Stalingrado, onde os soldados alemáns non estaban provistos de roupa de inverno.[77]
Exemplos civís de mortes causadas pola hipotermia ocorreron durante os naufraxios do RMS Titanic e do RMS Lusitania, e máis recentemente do MS Estonia.[78][79][80]
Os exploradores antárticos desenvolvían hipotermia; Ernest Shackleton e o seu equipo mediron temperaturas corporais «por debaixo de 94,2 °F, o que significa a morte na casa», aínda que isto probablemente se refería a temperaturas orais e non á temperatura central e correspondía a unha hipotermia leve. Un dos membros do equipo de Scott, Atkinson, confundiuse pola hipotermia.[76]
A experimentación nazi en seres humanos durante a segunda guerra mundial, que equivalía a tortura médica, incluíu experimentos de hipotermia que mataron moitas vítimas. Houbo entre 360 e 400 experimentos e entre 280 e 300 suxeitos, o que indica que nalgúns se realizou máis dun experimento. Intentáronse varios métodos de recalentamento: «Un asistente testemuñou despois que algunhas vítimas foron botadas en auga fervente para recalentalas».[81]
En 2024, polo menos seis bebés na Franxa de Gaza morreron de hipotermia baixo a dura choiva e o frío, que tiveron que soportar en campamentos precarios debido ao bombardeo dos seus fogares e ao desprazamento forzado que lles inflixiron as Forzas de Defensa de Israel.[82] Tres dos bebés morreron na zona costeira de Al-Mawasi, á que as súas familias foran obrigadas a evacuarse dada a súa designación como «zona segura».[83]
Uso médico
[editar | editar a fonte]- Artigo principal: Xestión da temperatura dirixida.
Varios graos de hipotermia pódense inducir deliberadamente en medicina co obxectivo de tratar a lesión cerebral ou de reducir o metabolismo para que se poida tolerar unha isquemia cerebral total durante un curto período de tempo. O paro circulatorio hipotérmico profundo é unha técnica médica na que o cerebro se arrefria ata os 10 °C, o que permite parar o corazón e baixar a tensión arterial a cero, para o tratamento de aneurismas e outros problemas circulatorios que non toleran a presión arterial nin o fluxo sanguíneo. O límite de tempo para esta técnica, como tamén para o paro accidental en auga xeadas (na que as temperaturas internas poden baixar ata os 15 °C), é duns 60 minutos.[84]
Outros animais
[editar | editar a fonte]A hipotermia pode ocorrer na maioría dos mamíferos en tempo frío e pode ser fatal. Os mamíferos pequenos como os gatiños son incapaces de regular a súa temperatura corporal e corren risco de hipotermia se non son mantidos quentes polas súas nais.
Moitos animais distintos dos humanos experimentan a miúdo hipotermia durante a hibernación ou o torpor, un estado de temperatura corporal e actividade metabólica reducidas.[85]
Os tardígrados (Tardigrada), organismos multicelulares microscópicos, poden sobrevivir á conxelación a baixas temperaturas substituíndo a maior parte da súa auga interna pola azucre trehalosa en solución, o que impide a cristalización que doutro xeito danaría as membranas celulares.
Notas
[editar | editar a fonte]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 Brown DJ, Brugger H, Boyd J, Paal P (novembro de 2012). "Accidental hypothermia". The New England Journal of Medicine (en inglés) 367 (20): 1930–8. PMID 23150960. doi:10.1056/NEJMra1114208.
- ↑ Fears, J. Wayne (2011-02-14). The Pocket Outdoor Survival Guide: The Ultimate Guide for Short-Term Survival (en inglés). Simon and Schuster. ISBN 978-1-62636-680-0.
- 1 2 3 4 Marx, John (2010). Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice (en inglés) (7ª ed.). Filadelfia: Mosby/Elsevier. p. 1870. ISBN 978-0-323-05472-0.
- ↑ Robertson, David (2012). Primer on the autonomic nervous system (en inglés) (3ª ed.). Ámsterdan: Elsevier/AP. p. 288. ISBN 978-0-12-386525-0. Arquivado dende o orixinal o 2017-09-08.
- ↑ Bracker, Mark (2012). The 5-Minute Sports Medicine Consult (en inglés) (2ª ed.). Lippincott Williams & Wilkins. p. 320. ISBN 978-1-4511-4812-1. Arquivado dende o orixinal o 2017-09-08.
- ↑ "2-latek z Polski rekordzistą. Przeżył wychłodzenie poniżej 12 st. C.". Dziennik Naukowy (en polaco). Consultado o 2026-11-10.
- ↑ "Hypothermia". Merriam-Webster Dictionary (en inglés). Consultado o 2026-11-10.
- 1 2 Walter, Edward J.; Carraretto, Mike (2023). "Fever". StatPearls (en inglés). StatPearls Publishing.
- 1 2 Marx, John (2006). Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice (en inglés). Mosby/Elsevier. p. 2239. ISBN 978-0-323-02845-5.
- ↑ "CDC - NIOSH Workplace Safety and Health Topic - Cold Stress - Cold Related Illnesses". www.cdc.gov (en inglés). 2018-06-06. Consultado o 2018-08-01.
- 1 2 "Cold Stress". Center for Disease Control and Prevention (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2012-08-11.
- ↑ Marx 2010 p.1862
- ↑ Karakitsos D, Karabinis A (setembro de 2008). "Hypothermia therapy after traumatic brain injury in children". The New England Journal of Medicine (en inglés) 359 (11): 1179–80. PMID 18788094. doi:10.1056/NEJMc081418.
- ↑ "Hypothermia". WebMD (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2014-01-16.
- 1 2 3 4 Hanania NA, Zimmerman JL (1999). "Accidental hypothermia". Critical Care Clinics (en inglés) 15 (2): 235–49. PMID 10331126. doi:10.1016/s0749-0704(05)70052-x.
- 1 2 3 4 McCullough L, Arora S (decembro de 2004). "Diagnosis and treatment of hypothermia". American Family Physician (en inglés) 70 (12): 2325–32. PMID 15617296.
- 1 2 3 Marx 2010 p.1869
- 1 2 Altus P, Hickman JW (maio de 1981). "Accidental hypothermia: hypoglycemia or hyperglycemia". Western Journal of Medicine (en inglés) 134 (5): 455–6. PMC 1272797. PMID 7257359.
- ↑ Edelstein, Jamie Alison (2009-10-29). "eMedicine Specialties > Emergency Medicine > Environmental > Hypothermia". eMedicine (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2016-03-05.
- ↑ Tran, C (outubro de 2012). National Library of Medicine, ed. "Hypothermia is a frequent sign of severe hypoglycaemia in patients with diabetes". PubMed (en inglés). Consultado o 2026-02-08.
- 1 2 Petrone P, Asensio JA, Marini CP (outubro de 2014). "Management of accidental hypothermia and cold injury". Current Problems in Surgery (en inglés) 51 (10): 417–31. PMID 25242454. doi:10.1067/j.cpsurg.2014.07.004.
- ↑ New Scientist (2007). "The word: Paradoxical undressing – being-human". New Scientist (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2008-02-09. Consultado o 2008-06-18.
- ↑ Turk, EE (xuño de 2010). "Hypothermia". Forensic Science, Medicine, and Pathology (en inglés) 6 (2): 106–15. PMID 20151230. doi:10.1007/s12024-010-9142-4.
- 1 2 Ramsay, David; Shkrum, Michael J. (2006). Forensic Pathology of Trauma (Forensic Science and Medicine) (en inglés). Totowa, Nova Jersey: Humana Press. p. 417. ISBN 1-58829-458-7.
- 1 2 Rothschild MA, Schneider V (1995). "'Terminal burrowing behaviour'—a phenomenon of lethal hypothermia". International Journal of Legal Medicine (en inglés) 107 (5): 250–6. PMID 7632602. doi:10.1007/BF01245483.
- ↑ Carter N, Green MA, Milroy CM, Clark JC (1995). "Letter to the editor: Terminal burrowing behaviour — a phenomenon of lethal hypothermia". International Journal of Legal Medicine (en inglés) (Berlín / Heidelberg: Springer) 108 (2): 116. PMID 8547158. doi:10.1007/BF01369918.
- ↑ Rothschild MA, Schneider V (1995). ""Terminal burrowing behaviour"--a phenomenon of lethal hypothermia". International Journal of Legal Medicine (en inglés) 107 (5): 250–6. PMID 7632602. doi:10.1007/BF01245483.
- 1 2 Lallanilla, Marc (decembro de 2013). "Get Naked and Dig: The Bizarre Effects of Hypothermia". Live Science (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2016-03-03. Consultado o 2022-12-14.
- 1 2 Baumgartner EA, Belson M, Rubin C, Patel M (2008). "Hypothermia and other cold-related morbidity emergency department visits: United States, 1995-2004". Wilderness Environ Med (en inglés) 19 (4): 233–7. PMID 19099327. doi:10.1580/07-WEME-OR-104.1.
- 1 2 3 Walls, Ron; Hockberger, Robert; Gausche-Hill, Marianne (2017-03-09). Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice (en inglés) (9ª ed.). Filadelfia: Elsevier. ISBN 978-0-323-39016-3. OCLC 989157341.
- 1 2 3 Li, James (2021-10-21). Alcock, Joe, ed. "Hypothermia: Background, Pathophysiology, Etiology". Medscape (en inglés).
- 1 2 3 4 "CDC Quickstats". cdc.gov (en inglés). Consultado o 2018-11-15.
- 1 2 3 4 Mihic, John; Koob, George; Mayfield, Jody; Harris, Adron; Brunton, Laurence; Hilal-Dandan, Randa; Knollmann, Björn (2017). "Ethanol". Goodman & Gilman's: The Pharmacological Basis of Therapeutics (en inglés) (13ª ed.). McGraw-Hill Education. ISBN 978-1-259-58473-2.
- 1 2 3 Danzl, Daniel; Jameson, Larry; Fauci, Anthony; Kasper, Dennis; Hauser, Stephen (2018). "Hypothermia and Peripheral Cold Injuries". Harrison's Principles of Internal Medicine (en inglés) (20ª ed.). McGraw-Hill Education. ISBN 978-1-259-64403-0.
- 1 2 3 4 Sterba, JA (1990). Field Management of Accidental Hypothermia during Diving. US Navy Experimental Diving Unit Technical Report (en inglés) (Navy Experimental Diving Unit Panama City Fla.). Arquivado dende o orixinal o 2011-07-27. Consultado o 2008-06-11.
- ↑ Cheung SS, Montie DL, White MD, Behm D (setembro de 2003). "Changes in manual dexterity following short-term hand and forearm immersion in 10 degrees C water". Aviation, Space, and Environmental Medicine (en inglés) 74 (9): 990–3. PMID 14503680. Arquivado dende o orixinal o 2011-06-29. Consultado o 2008-06-11.
- 1 2 "Hypothermia safety" (en inglés). United States Power Squadrons. 2007-01-23. Arquivado dende o orixinal o 2008-12-08. Consultado o 2008-02-19.
- ↑ Butler, Daniel Allen (1998). Unsinkable: The Full Story of RMS Titanic (en inglés). Mechanicsburg, Pensilvania: Stackpole Books. ISBN 978-0-8117-1814-1.
- ↑ Vittone, Mario (2010-10-21). "The Truth About Cold Water". Mario Vittone (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2017-01-14. Consultado o 2017-01-24.
- ↑ "Article Page 13". IJATT (en inglés).
- ↑ Nuckton TJ, Claman DM, Goldreich D, Wendt FC, Nuckton JG (outubro de 2000). "Hypothermia and afterdrop following open water swimming: the Alcatraz/San Francisco Swim Study". American Journal of Emergency Medicine (en inglés) 18 (6): 703–7. PMID 11043627. doi:10.1053/ajem.2000.16313.
- ↑ Marx, John (2010). Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice (en inglés) (7ª ed.). Filadelfia: Mosby/Elsevier. pp. 1869–1870. ISBN 978-0-323-05472-0.
- ↑ Broman M, Källskog O (1995). "The effects of hypothermia on renal function and haemodynamics in the rat". Acta Physiologica Scandinavica (en inglés) 153 (2): 179–184. PMID 7778458. doi:10.1111/j.1748-1716.1995.tb09849.x.
- ↑ Broman M, Källskog O, Kopp UC, Wolgast M (1998). "Influence of the sympathetic nervous system on renal function during hypothermia". Acta Physiologica Scandinavica (en inglés) 163 (3): 241–249. PMID 9715736. doi:10.1046/j.1365-201x.1998.00356.x.
- 1 2 3 4 5 6 ECC Committee, Subcommittees and Task Forces of the American Heart Association (decembro de 2005). "2005 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care". Circulation (en inglés) 112 (24 Suppl): IV–136. PMID 16314375. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.105.166550. Arquivado dende o orixinal o 2011-03-24.
- ↑ National Institute for Occupational Safety and Health (ed.). "Workplace Safety & Health Topics: Cold Stress" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2014-03-14. Consultado o 2014-03-21.
- ↑ Sessler DI, Moayeri A, Støen R, Glosten B, Hynson J, McGuire J (1990). "Thermoregulatory vasoconstriction decreases cutaneous heat loss". Anesthesiology (en inglés) 73 (4): 656–60. PMID 2221434. doi:10.1097/00000542-199010000-00011.
- ↑ Sample, Ian (2008-12-18). "Scientists debunk myth that most heat is lost through head". The Guardian (en inglés) (Londres). Arquivado dende o orixinal o 2013-09-05. Consultado o 2010-06-23.
- ↑ Stothers, JK (1981). "Head insulation and heat loss in the newborn". Archives of Disease in Childhood (en inglés) (Royal Coll Paediatrics) 56 (7): 530–534. PMC 1627361. PMID 7271287. doi:10.1136/adc.56.7.530.
- ↑ Chaput de Saintonge DM, Cross KW, Shathorn MK, Lewis SR, Stothers JK (1979-09-02). "Hats for the newborn infant". British Medical Journal (en inglés) 2 (6190): 570–1. PMC 1596505. PMID 387172. doi:10.1136/bmj.2.6190.570.
- ↑ Lang N, Bromiker R, Arad I (novembro de 2004). "The effect of wool vs. cotton head covering and length of stay with the mother following delivery on infant temperature". International Journal of Nursing Studies (en inglés) 41 (8): 843–846. PMID 15476757. doi:10.1016/j.ijnurstu.2004.03.010.
- 1 2 "Hypothermia - Symptoms and causes". Mayo Clinic (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2014-01-12.
- ↑ "How to build an igloo, survive a blizzard, finish your mission on time" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2014-02-01.
- ↑ "Cold Weather Survival, Shelters" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2014-01-18.
- ↑ United States Coast Guard. "Rescue and Survival Systems Manual" (PDF) (en inglés). United States Coast Guard. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 2015-06-16. Consultado o 2017-01-31.
- ↑ "Hypothermia". nhs.uk (en inglés). 2017-10-18. Arquivado dende o orixinal o 2014-01-12.
- ↑ "Hypothermia (cont.)". onhealth.com (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2014-01-12.
- ↑ Tintinalli, Judith (2004). Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (en inglés) (6ª ed.). McGraw-Hill Professional. p. 1181. ISBN 0-07-138875-3.
- ↑ "Hypothermia". nhs.uk (en inglés). 2017-10-18. Consultado o 2018-11-17.
- 1 2 McCullough L, Arora S (decembro de 2004). "Diagnosis and treatment of hypothermia". American Family Physician (en inglés) 70 (12): 2325–32. PMID 15617296.
- 1 2 3 4 5 Vanden Hoek TL, Morrison LJ, Shuster M, Donnino M, Sinz E, Lavonas EJ, Jeejeebhoy FM, Gabrielli A (2010-11-02). "Part 12: cardiac arrest in special situations: 2010 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care". Circulation (en inglés) 122 (18 Suppl 3): S829–61. PMID 20956228. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.110.971069.
- ↑ Auerbach PS, ed. (2007). Wilderness medicine (en inglés) (5ª ed.). St. Louis, Missouri: Elsevier Mosby. pp. Capítulo 5. ISBN 978-0-323-03228-5.
- ↑ Tveita, T (outubro de 2000). "Rewarming from hypothermia. Newer aspects on the pathophysiology of rewarming shock". International Journal of Circumpolar Health (en inglés) 59 (3–4): 260–6. PMID 11209678.
- ↑ Kondratiev TV, Myhre ES, Simonsen O, Nymark TB, Tveita T (febreiro de 2006). "Cardiovascular effects of epinephrine during rewarming from hypothermia in an intact animal model". Journal of Applied Physiology (en inglés) 100 (2): 457–64. PMID 16210439. doi:10.1152/japplphysiol.00356.2005.
- ↑ Auerbach PS, ed. (2011). "Accidental Hypothermia". Wilderness medicine (en inglés) (6ª ed.). Filadelfia: Elsevier/Mosby. pp. Capítulo 5. ISBN 978-1-4377-1678-8.
- 1 2 3 Vanden Hoek TL, Morrison LJ, Shuster M, Donnino M, Sinz E, Lavonas EJ, Jeejeebhoy FM, Gabrielli A (2010). "Part 12: cardiac arrest in special situations: 2010 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care". Circulation (en inglés) 122 (18 Suppl 3): S829–61. PMID 20956228. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.110.971069.
- ↑ Iyer A, Rajkumar V, Sadasivan D, Bruce J, Gilfillan I (2007). "No one is dead until warm and dead". The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery (en inglés) 134 (4): 1042–3. PMID 17903527. doi:10.1016/j.jtcvs.2007.05.028.
- ↑ Foggle, John L. (febreiro de 2019). "Accidental Hypothermia: 'You're Not Dead Until You're Warm and Dead'". Rhode Island Medical Journal (en inglés) 102 (1): 28–32. PMID 30709071.
- ↑ Hilmo, J; Naesheim, T; Gilbert, M (2014). ""Nobody is dead until warm and dead": prolonged resuscitation is warranted in arrested hypothermic victims also in remote areas--a retrospective study from northern Norway". Resuscitation (en inglés) 85 (9): 1204–1211. PMID 24882104. doi:10.1016/j.resuscitation.2014.04.029.
- ↑ Bolte RG, Black PG, Bowers RS, Thorne JK, Corneli HM (1988). "The use of extracorporeal rewarming in a child submerged for 66 minutes". Journal of the American Medical Association (en inglés) 260 (3): 377–379. PMID 3379747. doi:10.1001/jama.260.3.377.
- ↑ "Life after Death: How seven kids came back from the dead". BBC (en inglés).
- ↑ Morita S, Seiji M, Inokuchi S, Sadaki I, Inoue S, Shigeaki I, Akieda K, Kazuki A, Umezawa K, Kazuo U, Nakagawa Y, Yoshihide N, Yamamoto I, Isotoshi Y (decembro de 2008). "The efficacy of rewarming with a portable and percutaneous cardiopulmonary bypass system in accidental deep hypothermia patients with hemodynamic instability". The Journal of Trauma and Acute Care Surgery (en inglés) 65 (6): 1391–5. PMID 19077632. doi:10.1097/TA.0b013e3181485490.
- ↑ Vassal T, Benoit-Gonin B, Carrat F, Guidet B, Maury E, Offenstadt G (decembro de 2001). "Severe accidental hypothermia treated in an ICU: prognosis and outcome". Chest (en inglés) 120 (6): 1998–2003. PMID 11742934. doi:10.1378/chest.120.6.1998.
- ↑ "Hypothermia-Related Mortality – Montana, 1999–2004". cdc.gov (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2009-04-24.
- ↑ Canada, Public Health Agency of (2025-05-29). "Cold-related injuries in Canada". Canada.ca (en inglés). Consultado o 2026-10-28.
- 1 2 Guly, H (xaneiro de 2011). "History of accidental hypothermia". Resuscitation (en inglés) 82 (1): 122–5. PMC 3060344. PMID 21036455. doi:10.1016/j.resuscitation.2010.09.465.
- ↑ Marx, John (2010). Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice (en inglés) (7ª ed.). Filadelfia: Mosby/Elsevier. p. 1868. ISBN 978-0-323-05472-0.
- ↑ "Findings: Titanic victims in 'cold shock'" (en inglés). 2002-05-24. Arquivado dende o orixinal o 2014-11-29. Consultado o 2014-11-22.
- ↑ Updike, John (2002-07-01). "Remember the Lusitania". The New Yorker (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2014-11-29. Consultado o 2014-11-22.
- ↑ Soomer H, Ranta H, Penttilä A (2001). "Identification of victims from the M/S Estonia". International Journal of Legal Medicine (en inglés) 114 (4–5): 259–262. PMID 11355406. doi:10.1007/s004140000180.
- ↑ Berger, RL (1990-05-17). "Nazi science—the Dachau hypothermia experiments". The New England Journal of Medicine (en inglés) 322 (20): 1435–40. PMID 2184357. doi:10.1056/NEJM199005173222006.
- ↑ Baker, Aryn (2024-12-30). "Cold Takes More Infant Lives in Gaza, Adding to the War's Civilian Toll". The New York Times (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2024-12-30. Consultado o 2024-12-31.
- ↑ "Sixth baby dies from severe cold in Gaza as Israel raids hospitals". Al Jazeera (en inglés). Consultado o 2024-12-31.
- ↑ Conolly S, Arrowsmith JE, Klein AA (xullo de 2010). "Deep hypothermic circulatory arrest". Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain (en inglés) 10 (5): 138–142. doi:10.1093/bjaceaccp/mkq024.
A maioría dos pacientes toleran 30 min de DHCA sen disfunción neurolóxica significativa, mais cando se prolonga máis de 40 min, hai un marcado aumento da incidencia de lesión cerebral. Por riba dos 60 min, a maioría dos pacientes sufrirán lesión cerebral irreversible, aínda que aínda hai un pequeno número de pacientes que a poden tolerar.
- ↑ "Torpor". Encyclopædia Britannica (en inglés). Consultado o 2026-11-10.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]| Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Hipotermia |
Bibliografía
[editar | editar a fonte]- Marx, John (2010). Rosen's Emergency Medicine: Concepts and Clinical Practice (en inglés) (7ª ed.). Filadelfia: Mosby/Elsevier. p. 1862. ISBN 978-0-323-05472-0.
