متر

متر
بازسازی معیارهای تاریخی دستگاه متریک، از جمله نسخه‌ای از متر آرشیو
اطلاعات یکا
سامانه‌های اندازه‌گیری	دستگاه بین‌المللی یکاها
یکای	طول
نشان	m
تبدیل یکا
۱ m در ...	... برابر است با ...
یکاهای امپراتوری/یکاهای مرسوم ایالات متحده	≈ ۷۰۰۰۱۰۹۳۵۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹♠۱٫۰۹۳۶ yd ≈ ۷۰۰۰۳۲۸۰۸۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۳٫۲۸۰۸ ft ≈ ۷۰۰۱۳۹۳۷۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۳۹٫۳۷ in
یکاهای دریایی	≈ ۶۹۹۶۵۳۹۹۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۰۰۰۵۳۹۹۶ nmi

متر (به یونانی: μετρέω) یکای اصلی طول در دستگاه بین‌المللی یکاها است. از سال ۲۰۱۹، متر به‌صورت طول مسیری تعریف می‌شود که نور در خلأ طی یک بازهٔ زمانی برابر با ⁠1/۷۰۰۸۲۹۹۷۹۲۴۵۸۰۰۰۰۰۰♠۲۹۹۷۹۲۴۵۸⁠ یک ثانیه می‌پیماید؛ در این تعریف، ثانیه بر پایهٔ فرکانس گذار ابرریز سزیم تعریف می‌شود.

متر نخستین‌بار در سال ۱۷۹۱ از سوی مجلس ملی فرانسه به‌عنوان یک ده‌میلیونیم فاصلهٔ استوا تا قطب شمال در امتداد یک دایرهٔ بزرگ که از پاریس می‌گذرد تعریف شد؛ بدین ترتیب، یک‌چهارم محیط قطبی زمین برابر با ۱۰۰۰۰ کیلومتر در نظر گرفته شد.

در سال ۱۷۹۹، متر بر اساس یک میلهٔ نمونهٔ متر بازتعریف شد. این میله در سال ۱۸۸۹ تغییر کرد و در سال ۱۹۶۰ نیز متر بر اساس تعداد معینی از طول موج‌های یک خط گسیلی مشخص از ایزوتوپ‌های کریپتون بازتعریف شد. تعریف کنونی در سال ۱۹۸۳ پذیرفته شد و در سال ۲۰۰۲ اندکی اصلاح شد تا روشن شود که متر معیاری برای طول ویژه است. از سال ۱۹۸۳ تا ۲۰۱۹، متر به‌طور رسمی به‌عنوان طول مسیری تعریف می‌شد که نور در خلأ طی ⁠۱/۷۰۰۸۲۹۹۷۹۲۴۵۸۰۰۰۰۰۰♠۲۹۹۷۹۲۴۵۸⁠ یک ثانیه می‌پیماید. پس از بازتعریف یکاهای پایه اس‌آی (۲۰۱۹)،, این تعریف بازنویسی شد تا تعریف ثانیه بر اساس فرکانس سزیم، Δν_Cs، را نیز دربرگیرد.

ریشه‌شناسی و املا

ریشه‌های ریشه‌شناختی واژهٔ metre را می‌توان در فعل یونانی μετρέω (metreo) (اندازه‌گیری، شمارش یا مقایسه) و اسم μέτρον (metron) (اندازه) دنبال کرد که برای اندازه‌گیری فیزیکی، وزن شعر و به‌طور گسترده‌تر برای میانه‌روی یا پرهیز از افراط (مانند «در پاسخ خود سنجیده باش») به کار می‌رفتند. این دامنهٔ کاربرد را در لاتین (metior, mensura)، فرانسوی (mètre, mesure)، انگلیسی (meter برای ابزارهای اندازه‌گیری، اما metre یا meter در شعر) و زبان‌های دیگر نیز می‌توان یافت. واژهٔ یونانی از ریشهٔ نیا-هندواروپایی *meh₁- به معنای «اندازه‌گیری کردن» گرفته شده است.

شکل‌های دارای پیشوند اس‌آی متر

مقالهٔ اصلی: مرتبه بزرگی (طول)

پیشوندهای اس‌آی می‌توانند برای نشان‌دادن مضرب‌ها و زیرمضرب‌های ده‌دهی متر، همان‌گونه که در جدول زیر نشان داده شده است، به کار روند. فاصله‌های طولانی معمولاً با کیلومتر، واحد نجومی (۱۴۹٬۵۹۷٬۸۷۱ کیلومتر)، سال نوری (۶۳٬۰۰۰ یکای نجومی؛ ۹٫۵ بیلیون کیلومتر) یا پارسک (۲۱۰٬۰۰۰ یکای نجومی؛ ۳۱ بیلیون کیلومتر) بیان می‌شوند، نه با مگامتر یا مضرب‌های بزرگ‌تر. «۳۰ cm", "30 m» و «۳۰۰ m» به‌ترتیب رایج‌تر از «۳ dm", "3 dam» و «۳ hm» هستند.

اصطلاح‌های میکرومتر (یکا) و نانومتر به‌ترتیب به‌جای micrometre (μm) و nanometre (nm) به کار رفته‌اند، اما این شیوه توصیه نمی‌شود.

ضریب‌های اس‌آی برای متر (m)

زیر ضریب‌ها				ضریب‌ها
ارزش	نماد	نام		ارزش	نماد	نام
۱۰-۱ m	dm	دسی‌متر		m ۱۰۱	dam	دکامتر
۱۰−۲ m	cm	سانتی‌متر		۱۰۲ m	hm	هکتومتر
۱۰−۳ m	mm	میلی‌متر		۱۰۳ m	km	کیلومتر
۱۰−۶ m	µm	میکرومتر (یکا)		۱۰۶ m	Mm	مگامتر
۱۰−۹ m	nm	نانومتر		۱۰۹ m	Gm	گیگامتر
۱۰−۱۲ m	pm	پیکومتر		۱۰۱۲ m	Tm	ترامتر
۱۰−۱۵ m	fm	فمتومتر		۱۰۱۵ m	Pm	پتامتر
۱۰−۱۸ m	am	اتومتر		۱۰۱۸ m	Em	اگزامتر
۱۰−۲۱ m	zm	زپتومتر		۱۰۲۱ m	Zm	زتامتر
۱۰−۲۴ m	ym	یکتومتر		۱۰۲۴ m	Ym	یوتامتر

معادل‌ها در یکاهای دیگر

یکای متریک بیان‌شده با یکاهای غیر اس‌آی				یکای غیر اس‌آی بیان‌شده با یکاهای متریک
۱ متر	≈	۱٫۰۹۳۶	یارد	۱ یارد	=	۰٫۹۱۴۴	متر
۱ متر	≈	۳۹٫۳۷۰	اینچ	۱ اینچ	=	۰٫۰۲۵۴	متر
۱ سانتی‌متر	≈	۶۹۹۹۳۹۳۷۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۳۹۳۷۰	اینچ	۱ اینچ	=	۲٫۵۴	سانتی‌متر
۱ میلی‌متر	≈	۶۹۹۸۳۹۳۷۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۰٫۰۳۹۳۷۰	اینچ	۱ اینچ	=	۲۵٫۴	میلی‌متر
۱ متر	=	۱۰۱۰	آنگستروم	۱ آنگستروم	=	۱۰−۱۰	متر
۱ نانومتر	=	۱۰	آنگستروم	۱ آنگستروم	=	۱۰۰	پیکومتر

در این جدول، «اینچ» و «یارد» به‌ترتیب به معنای «اینچ بین‌المللی» و «یارد بین‌المللی» هستند، هرچند تبدیل‌های تقریبی در ستون سمت چپ هم برای یکاهای بین‌المللی و هم برای یکاهای نقشه‌برداری معتبرند.

«≈» به معنای «تقریباً برابر است با» است؛ «=» به معنای «دقیقاً برابر است با» است.

یک متر دقیقاً برابر با ⁠۵ ۰۰۰/۱۲۷⁠ اینچ و ⁠۱ ۲۵۰/۱ ۱۴۳⁠ یارد است.

یک یادیار ساده برای کمک به تبدیل واحدها عبارت «سه تا ۳» است: ۱ متر تقریباً برابر با ۳ پا و ۳+^۳⁄_۸ اینچ است. این تقریب، مقدار را ۰٫۱۲۵ میلی‌متر بیشتر از مقدار واقعی نشان می‌دهد.

ارش مصر باستان حدود ۰٫۵ متر بود (میله‌های باقی‌مانده ۵۲۳ تا ۵۲۹ میلی‌متر طول دارند). تعریف اسکاتلندی و انگلیسی ال (۲ آرش) به‌ترتیب ۹۴۱ میلی‌متر (۰٫۹۴۱ متر) و ۱۱۴۳ میلی‌متر (۱٫۱۴۳ متر) بود. توآز باستانی پاریس (وجب) اندکی کوتاه‌تر از ۲ متر بود و در نظام یکاهای متداول دقیقاً برابر با ۲ متر استاندارد شد؛ بنابراین، ۱ متر دقیقاً برابر با ^۱⁄_۲ توآز بود. ورست روسی برابر با ۱٫۰۶۶۸ کیلومتر بود. میل سوئدی ۱۰٫۶۸۸ کیلومتر بود، اما زمانی که سوئد به دستگاه متریک روی آورد، به ۱۰ کیلومتر تغییر یافت.

جستارهای وابسته

• پیشوندهای اس‌آی

منابع

کتاب‌شناسی

• Alder, Ken (2002). The Measure of All Things: The Seven-Year Odyssey and Hidden Error That Transformed the World. New York: Free Press. ISBN 978-0-7432-1675-3.
• Astin, A. V. & Karo, H. Arnold (1959). Refinement of values for the yard and the pound. Washington, D.C. : National Bureau of Standards, republished on National Geodetic Survey web site and the Federal Register (Doc. 59–5442, Filed, ۳۰ ژوئن ۱۹۵۹)
• Judson, Lewis V. (1976-10-01) [1963]. Barbrow, Louis E. (ed.). Weights and Measures Standards of the United States, a brief history. Derived from a prior work by Louis A. Fisher (1905). US: وزارت بازرگانی ایالات متحده آمریکا، مؤسسه ملی استانداردها و فناوری. doi:10.6028/NBS.SP.447. LCCN 76-600055. NBS Special Publication 447; NIST SP 447; 003-003-01654-3.
• Bigourdan, Guillaume (1901). Le système métrique des poids et mesures; son établissement et sa propagation graduelle, avec l'histoire des opérations qui ont servi à déterminer le mètre et le kilogramme [The metric system of weights and measures; its establishment and gradual propagation, with the history of the operations which served to determine the meter and the kilogram]. Paris: Gauthier-Villars.
• Clarke, Alexander Ross; Helmert, Friedrich Robert (1911b). "Earth, Figure of the" . In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica (in English). Vol. 8 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 801–813.
• Guedj, Denis (2001). La Mesure du Monde [The Measure of the World]. Translated by Goldhammer, Art. Chicago: University of Chicago Press.
• Cardarelli, François (2003). "Chapter 2: The International system of Units" (PDF). Encydopaedia of scientific units, weights, and measures: their SI equivalences and origins. Springer-Verlag London Limited. Table 2.1, p. 5. ISBN 978-1-85233-682-0. Retrieved 2017-01-26. Data from Giacomo, P. , Du platine à la lumière [From platinum to light], Bull. Bur. Nat. Metrologie, 102 (1995) 5–14.
• Cardarelli, F. (2004). Encyclopaedia of Scientific Units, Weights and Measures: Their SI Equivalences and Origins (2nd ed.). Springer. pp. 120–124. ISBN 1-85233-682-X.
• Historical context of the SI: Meter. Retrieved 26 May 2010.
• National Institute of Standards and Technology (۲۷ ژوئن ۲۰۱۱). NIST-F1 Cesium Fountain Atomic Clock. Author.
• National Physical Laboratory (۲۵ مارس ۲۰۱۰). Iodine-Stabilised Lasers. Author.
• "Maintaining the SI unit of length". National Research Council Canada. 5 February 2010. Archived from the original on 4 December 2011.
• Republic of the Philippines (۲ دسامبر ۱۹۷۸). Batas Pambansa Blg. 8: An Act Defining the Metric System and its Units, Providing for its Implementation and for Other Purposes. Author.
• Republic of the Philippines. (۱۰ اکتبر ۱۹۹۱). Republic Act No. 7160: The Local Government Code of the Philippines. Author.
• Supreme Court of the Philippines (Second Division) (۲۰ ژانویه ۲۰۱۰). G.R. No. 185240. Author.
• Taylor, B.N. and Thompson, A. (Eds.) (2008a). The International System of Units (SI). United States version of the English text of the eighth edition (2006) of the International Bureau of Weights and Measures publication Le Système International d' Unités (SI) (Special Publication 330). Gaithersburg, MD: National Institute of Standards and Technology. Retrieved 18 August 2008.
• Taylor, B.N. and Thompson, A. (2008b). Guide for the Use of the International System of Units (Special Publication 811). Gaithersburg, MD: National Institute of Standards and Technology. Retrieved 23 August 2008.
• Turner, J. (deputy director of the National Institute of Standards and Technology). (۱۶ مه ۲۰۰۸). "Interpretation of the International System of Units (the Metric System of Measurement) for the United States". Federal Register Vol. 73, No. 96, p. ۲۸۴۳۲–۲۸۴۳۳.
• Zagar, B.G. (1999). Laser interferometer displacement sensors in J.G. Webster (ed.). The Measurement, Instrumentation, and Sensors Handbook. CRC Press. شابک ‎۰-۸۴۹۳-۸۳۴۷-۱.