Edukira joan

Medrano

Wikipedia, Entziklopedia askea
Medrano
Errioxako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Errioxa
AlkateaJesus Manuel Perez Montenegro
Izen ofizialaMedrano
Posta kodea26374
INEk ezarritako kodea26096
HerriburuaMedrano
Geografia
Koordenatuak42°22′57″N 2°33′14″W / 42.3825°N 2.5538888888889°W / 42.3825; -2.5538888888889
Mapa
Azalera7,46 km²
Altitudea600 m
MugakideakNavarrete, Entrena, Sojuela, Daroca de Rioja eta Hornos de Moncalvillo
Demografia
Biztanleria350 (2025)
alt_left 156 (%44,6) (%55,4) 194 alt_right
Dentsitatea47 bizt/km²
MatrikulaLO

Medrano Errioxako udalerria da. Azken erroldaren arabera 350 biztanle zituen 7,5 km²-ko azaleran.

Ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Natibitatearen eliza nabarmentzen da herrian, zeinean Medranoko taula gorde zen 20. mendera arte, balio handiko margolan gotikoa, Calahorrako katedralera eramana 1972an, eta Añastroko maisuari egotzia, zeinaren zenbait lan ezagutzen diren Arabako kaperetan egon zirenak.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Navarrete, Entrena, Sojuela, Daroca de Rioja eta Hornos de Moncalvillo.

Mapa
Medrano eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea180210240270300330360200020052010201520202025MedranoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 194 gizon, 156 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.64
0.00
 
90-94
 
2.56
0.52
 
85-89
 
1.92
2.58
 
80-84
 
4.49
3.61
 
75-79
 
3.85
5.67
 
70-74
 
5.77
5.67
 
65-69
 
9.62
7.22
 
60-64
 
4.49
10.31
 
55-59
 
7.69
9.79
 
50-54
 
4.49
10.82
 
45-49
 
8.33
11.34
 
40-44
 
14.10
3.09
 
35-39
 
2.56
3.61
 
30-34
 
2.56
3.61
 
25-29
 
3.21
3.61
 
20-24
 
4.49
3.61
 
15-19
 
9.62
5.15
 
10-14
 
4.49
6.19
 
5-9
 
3.21
3.61
 
0-4
 
1.92
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 43,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 23,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10 —probintzian % 18,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Errioxako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 34,3Probintzia berean · % 32,6Beste erkidegoa · % 23,1Estatutik kanpo · % 10
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 35 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 37,1)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Errumania, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 37,1Europa · % 25,7Afrika · % 37,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
10
Maroko
2
2
Errumania
2
1
Argentina
2
2
Venezuela
1
0
Ekuador
2
1
Frantzia
1
1
Uruguai
1
0
Ameriketako Estatu Batuak
1
0
Brasil
1
1
Erresuma Batua
0
1
Italia
0
1
Portugal
0
1
Txile
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 327 etxebizitza zeuden: 147 (% 45,0) nagusiak eta 180 (% 55,0) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]

327etxebizitza
147etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Errioxako mapa

Etxebizitza multzoa Errioxako mapa

147
180
Etxebizitza nagusia (147)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (180)

Guztira 147 etxegune zeuden, eta horietatik 55 (% 37,4) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 155
2 pertsona36
3 pertsona21
4 pertsona26
5 edo gehiago9

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 306 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 43,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,8.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 44,0 zen 2021ean eta % 43,1 2024an; beraz, 0,9 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,7 izatetik % 10,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 39,7 ziren, eta gizonen artean % 46,1; 6,3 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,2 eta gizonen % 7,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

306biztanle 15 urte edo +, 2024
% 43,1goi-mailako ikasketak−0,9 puntu 2021etik mapa
% 10,8lehen hezkuntza edo gutxiago−2,9 puntu 2021etik mapa
% 10,8
% 32,4
% 13,7
% 43,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 10,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 13,7Goi-mailako ikasketak · % 43,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Errioxako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Medrano, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak132% 43,176% 46,156% 39,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa42% 13,722% 13,320% 14,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)99% 32,454% 32,745% 31,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago33% 10,813% 7,920% 14,2
Guztira306% 100,0165% 100,0141% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Medrano, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 44,0% 12,7% 29,6% 13,7284
2022% 44,6% 13,7% 30,5% 11,2285
2023% 43,1% 13,5% 32,3% 11,1297
2024% 43,1% 13,7% 32,4% 10,8306
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 18.432 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 42.927 euro-koa, probintziako 3. altuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.830 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.750 euro zen. Errenta gordina 22.703 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 61,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 17,2), beste diru-sarrerak (% 17,6), langabezia-prestazioak (% 1), beste prestazioak (% 2,5).

62%
17%
18%
Soldata · % 61,6Pentsioak · % 17,2Langabezia · % 1Beste prestazioak · % 2,5Beste sarrerak · % 17,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29,9 da, probintziakoaren (29,6; Errioxako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5; Errioxako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Medrano udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 181 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 59,9; gainerako % 40,1 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 69,3 zen eta emakumezkoena % 48,9; langabezia-tasa, aldiz, % 5,3 eta % 5,9 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 169 zen 2023ean, 2021eko 159etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 37,3 osatzen dute, eta gizonek % 62,7.

169okupatu, 2023+% 6,3 2021etik
% 37,3emakumeak okupatuen artean
% 59,9jarduera-tasa, 2024
% 5,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 56,6
% 40,1
Okupatuak · % 56,6Langabeak · % 3,3Inaktiboak · % 40,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Medrano, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak171% 56,6107% 65,664% 46,0
Langabeak10% 3,36% 3,74% 2,9
Inaktiboak121% 40,150% 30,771% 51,1
Guztira302% 100,0163% 100,0139% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 59,8), industria (% 19,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,0) eta eraikuntza (% 7,7).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Errioxako mapa
% 13,0
% 19,5
% 59,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 13,0Industria · % 19,5Eraikuntza · % 7,7Zerbitzuak · % 59,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 43,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 38,5), eta oinarrizko okupazioak % 9,5.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 47,2), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 50,8).

% 38,5
% 43,8
% 9,5
% 8,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 38,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 43,8Oinarrizko okupazioak · % 9,5Ez dago jasota · % 8,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Medrano, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak65% 38,533% 31,132% 50,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak74% 43,850% 47,224% 38,1
Oinarrizko okupazioak16% 9,512% 11,34% 6,3
Ez dago jasota14% 8,311% 10,43% 4,8
Guztira169% 100,0106% 100,063% 100,0

Okupatuen % 72,2 besteren konturako langileak dira, eta % 27,8 norberaren konturakoak.[14]

% 27,8
% 72,2
Norberaren kontura · % 27,8Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Medrano, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura47% 27,835% 33,012% 19,0
Besteren kontura122% 72,271% 67,051% 81,0
Guztira169% 100,0106% 100,063% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 61 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 393 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 7,5 km² denez, NAE lurraldearen % 52,7 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 88,2 arbolak (347 ha, 61 ustiategitan), % 11,2 lur goldagarria (44,1 ha, 22 ustiategitan), % 0,5 larre iraunkorrak (2 ha, 5 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,21 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
53%
47%
NAE · 393 ha (% 52,7)Gainerako azalera · 353 ha (% 47,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
11%
88%
Lur goldagarria · 44,1 ha (% 11,2)Larre iraunkorrak · 2 ha (% 0,5)Arbolak · 347 ha (% 88,2)Baratzeak · 0,21 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 219 gidari zeuden erroldatuta: 144 gizon (% 65,8) eta 75 emakume (% 34,2)[17]. Biztanleen % 62,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 334 ibilgailuk osatzen zuten: 219 turismo, 37 furgoneta, 30 motozikleta, 26 kamioi eta 7 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 626 turismokoa zen, probintziako (492) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,7 urtekoa zen; turismoen % 8,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,5k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,1 diesel zen eta % 39,1 gasolinazko; 4 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,2; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 35,8k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
26%
31%
36%
0 etiketa · 6 (% 1,8)ECO · 17 (% 5,2)C etiketa · 86 (% 26,1)B etiketa · 103 (% 31,2)Etiketarik gabe · 118 (% 35,8)
Turismoak, adinaren arabera
8%
12%
23%
41%
16%
< 4 urte · 18 (% 8,2)4–8 urte · 27 (% 12,3)8–15 urte · 51 (% 23,3)15–25 urte · 89 (% 40,6)≥ 25 urte · 34 (% 15,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Errioxa.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Errioxa.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Errioxa.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Errioxa.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Errioxa.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1646962.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Errioxa.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Errioxako Autonomia Erkidegoa
 Artikulu hau Errioxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Medrano&oldid=11785942"(e)tik eskuratuta