Edukira joan

Mazamet

Mazamet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Tarn
BarrutiCastreseko barrutia
Kantonamenducanton of Mazamet-Nord-Est
Izen ofizialaMazamet
Posta kodea81200
Geografia
Koordenatuak43°29′30″N 2°22′24″E / 43.4917°N 2.3733°E / 43.4917; 2.3733
Mapa
Azalera72,08 km²
Altitudea241 m, 213 m, 1.176 m eta 671 m
MugakideakCastans, Labastide-Esparbairenque, Les Martys, Mas-Cabardès, Pradelles-Cabardès, Roquefère, Aiguefonde, Aussillon, Bout-du-Pont-de-Larn, Labruguière, Pont-de-Larn eta Saint-Amans-Soult
Demografia
Biztanleria10.085 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 5.397 (%53,3) (%46,7) 4.733 alt_right
Dentsitatea140 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakRybnik
ville-mazamet.com

Mazamet (okzitanieraz Masamet, frantsesez eta ofizialki: Mazamet) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 10.085 biztanle zituen 72,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castans, Labastide-Esparbairenque, Les Martys, Mas-Cabardès, Pradelles-Cabardès, Roquefère, Aiguefonde, Aussillon, Bout-du-Pont-de-Larn, Labruguière, Pont-de-Larn eta Saint-Amans-Soult.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MazametMazamet
Població amb 6674 habitants (2000)Aussillon (2,3 km)
Població amb 2863 habitants (2000)Pont-de-Larn (2,8 km)
Població amb 2702 habitants (2000)Aiguefonde (4,9 km)
Població amb 324 habitants (2000)Caucalières (6,3 km)
Població amb 83 habitants (2000)Le Vintrou (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1052 mm-koa da, urtarrilean 10,2 euri-egun eta uztailean 5,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Les_Martys udalerrian dago, 11,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1365,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,6 °C) eta hotzena urtarrila (4,8 °C). Urteko prezipitazioa 841 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (92 mm) eta lehorrena uztaila (49 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,3 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,4 °C) eta hotzena 1963 (10,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Mazamet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.8 5.2 8.1 10.7 14.6 18.4 20.6 20.6 16.7 13.1 8.3 5.6 12.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 73 56 65 89 92 70 49 56 66 72 78 74 841
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,2+1,4+1,3+1,5+1,4+0,6+1,40,0+0,6+0,9+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea40006000800010.00012.00014.00016.00018.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 4.733 gizon, 5.397 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.61
 
95+
 
1.56
1.75
 
90-94
 
4.22
2.81
 
85-89
 
5.00
3.00
 
80-84
 
5.54
4.90
 
75-79
 
6.43
6.55
 
70-74
 
6.23
7.80
 
65-69
 
7.78
6.08
 
60-64
 
7.36
6.44
 
55-59
 
7.19
6.06
 
50-54
 
5.87
5.58
 
45-49
 
4.74
5.03
 
40-44
 
4.26
5.39
 
35-39
 
4.97
4.61
 
30-34
 
3.97
4.88
 
25-29
 
4.09
6.66
 
20-24
 
4.34
5.81
 
15-19
 
4.30
4.99
 
10-14
 
3.59
5.81
 
5-9
 
4.58
5.24
 
0-4
 
3.98
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mazamet udalerrian 9.642 biztanle zeuden eta 5.220 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,85 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

9.642biztanle
5.220elkarbizitza-unitate
1,85lagun elkarbizitza-unitateko
2.630familia
Udalerria
% 14
% 24
% 13
% 48
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.630 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.244). Guraso bakarreko 678 familietatik 573etan ama zen guraso bakarra. 1.454 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 568k seme-alaba bakarra zuten etxean, 416k bi, eta 193k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 708 bikoteetatik 101tan (% 14,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.244
708
678
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.454
Seme-alaba bat568
Bi seme-alaba416
Hiru seme-alaba144
Lau edo gehiago49

15 urte edo gehiago zituzten 8.675 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 15,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 58,9). 80 urte edo gehiagoko 1.275 biztanleetatik 977 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 298 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 15
25-39% 23
40-54% 24
55-64% 33
65-79% 36
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 50
40-54% 58
55-64% 56
65-79% 59
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 3,3 PACS bidez lotuta). % 30,5 ezkongabeak ziren, % 11,1 alargunak eta % 10,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 34,6
Ezkongabea% 30,5
Alarguna% 11,1
Dibortziatuta% 10,8
Izatezko bikotean% 9,7
PACS bidez lotuta% 3,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,3), enplegatuak (% 15,4), eskulangileak (% 13,9), erdi-mailako lanbideak (% 10,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,3) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 32 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[10]

Udalerria
% 11
% 15
% 14
% 40
% 9
Tarn
% 8
% 14
% 15
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.102 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.194 egoitza nagusi ziren, 426 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 483 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (3.938), eta apartamentuak gutxi ziren (2.127). Egoitza nagusietatik 3.005 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.061 alokairuan zeuden, 387 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 128 doan lagata.[11]

6.102etxebizitza
5.194egoitza nagusi
3.938etxe
2.127apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.194
Egoitza nagusia (5.194)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (426)Hutsik (483)

Etxe mota

3.938
2.127
Etxea (3.938)Apartamentua (2.127)

Jabetza egoera

3.005
2.061
Jabeak (3.005)Alokairuan (2.061)HLM (387)Doan lagata (128)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.683).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.075
1919-1945994
1946-19701.683
1971-1990850
1991-2005322
2006-2020245

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.076). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.145 etxebizitzatan). 2.564 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.807 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.360tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela128
2 gela660
3 gela1.051
4 gela1.278
5 gela edo gehiago2.076

Berogailu mota

2.145
601
1.789
611
Gas sarea (2.145)Fuel-olioa (601)Elektrizitatea (1.789)Gas botila (47)Bestelakoak (611)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.564aparkalekua
2.807ibilgailu 1
1.360ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 5.459 biztanleetatik 3.816 aktibo ziren (% 69,9), horietako 2.952 lanean (% 54,1) eta 864 langabezian (aktiboen % 22,6).

5.45915-64 urteko biztanle
% 69,9aktibo
% 54,1lanean
% 22,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,5
25-54 urte% 84,7
55-64 urte% 51,7
Gizonak% 72,0
Emakumeak% 67,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 44,4
BEPC, brebeta% 43,8
CAP-BEP% 24,3
Batxilergoa% 21,1
Goi-mailako +2% 12,3
Goi-mailako +3/4% 8,6
Goi-mailako +5% 9,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 22,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.643 ez-aktibotik 441 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,8), 443 erretiraturik zeuden (% 27,0) eta 758 bestelako ez-aktibo ziren (% 46,1).

Ez-aktiboak

% 27
% 27
% 46
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 11
% 23
% 32
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 4.611 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.952 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

4.611enplegu udalerrian
% 83,6soldatapeko
% 16,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.750 eurokoa zen, eta biztanleen % 25 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.750 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.420 €
% 25,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,4

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.617 ziren, horien artean 3.865 aktiboak ziren eta 1.752 inaktiboak ziren. 3.865 pertsona aktiboetatik 3.130 lanean zeuden (1.720 gizon eta 1.410 emakume) eta 736 langabezian zeuden (334 gizon eta 402 emakume). 1.752 pertsona inaktiboetatik 556 erretiraturik zeuden, 562 ikasten zeuden eta 634 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Mazamet udalerrian 4.894 unitate fiskal zeuden, 10.114 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.083,5 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 843 komertzioetatik, 18 erauzte enpresak ziren, 27 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 73 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 77 eraikuntza enpresak ziren, 227 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 15 garraio enpresak ziren, 37 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 16 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 47 finantziazio enpresak ziren, 50 higiezinen enpresak ziren, 84 zerbitzu enpresak ziren, 111 administrazio publikoko enpresak ziren eta 58 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 193 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 9 banku bulegoak, 3 funerariak, 15 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 autoeskolak, 11 igeltseroak, 13 margolariak, 14 zurginak, 15 iturginak, 9 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 25 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 7 aldi baterako lan enpresak, 25 jatetxeak, 20 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 6 apaindegiak.[15]

2009an zeuden 112 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 8 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 18 okindegiak, 8 harategiak, 2 arraindegiak, 5 liburu dendak, 29 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 5 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 5 kirol-dendak, 4 drogeria, 3 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.[16]

2000. urtean Mazamet udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 644 hektarea erabiltzen.[17]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an, tratamendu laburretarako ospitale bat, iraupen erdiko bi (jarraipen eta errehabilitazioa) tratamenduetarako ospitale, urgentzia zentro bat, osasun-zentro bat, bederatzi botika eta anbulantzia bat zeuden.

2009an, haur-eskola bat eta Lehen Hezkuntzako bederatzi eskola zeuden, Bigarren Hezkuntzako hiru ikastetxe, hezkuntza orokorreko bi lizeo eta hiru lizeo teknologiko. Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan, 1.298 ikasle zebiltzan, Hezkuntza orokorreko lizeoetan, 772 eta lizeo teknologikoetan, 782.

Udalerrian goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko bi zentro zeuden, horietatik bat osasun-formakuntzako zentroa zen eta bat, komertzio zentroa.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Les Martys », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  17. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]