Edukira joan

Maqueda

Wikipedia, Entziklopedia askea
Maqueda
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaToledoko probintzia
AlkateaEsteban Ríos Martín
Izen ofizialaMaqueda
Posta kodea45515
INEk ezarritako kodea45091
HerriburuaMaqueda
Geografia
Koordenatuak40°03′53″N 4°22′18″W / 40.064722222222°N 4.3716666666667°W / 40.064722222222; -4.3716666666667
Mapa
Azalera78 km²
Altitudea495 m
MugakideakHormigos, Escalona, Quismondo, Santa Cruz del Retamar, Portillo de Toledo, Novés, Santo Domingo-Caudilla eta Santa Olalla
Demografia
Biztanleria548 (2025)
alt_left 279 (%51,1) (%48,9) 267 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
MatrikulaTO

Maqueda Toledoko udalerria da, Torrijos eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 548 biztanle zituen 78 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Hormigos, Escalona, Quismondo, Santa Cruz del Retamar, Portillo de Toledo, Novés, Santo Domingo-Caudilla eta Santa Olalla.

Mapa
Maqueda eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea420450480510540570200020052010201520202025MaquedaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 267 gizon, 279 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.75
 
95-99
 
2.51
1.50
 
90-94
 
3.23
1.87
 
85-89
 
5.02
3.37
 
80-84
 
5.38
6.74
 
75-79
 
6.45
5.62
 
70-74
 
6.81
8.24
 
65-69
 
8.24
6.74
 
60-64
 
8.60
8.99
 
55-59
 
6.81
9.36
 
50-54
 
6.09
8.24
 
45-49
 
6.09
6.74
 
40-44
 
3.94
6.37
 
35-39
 
4.66
4.12
 
30-34
 
3.58
1.50
 
25-29
 
5.02
5.24
 
20-24
 
5.73
4.49
 
15-19
 
4.66
4.49
 
10-14
 
2.51
1.87
 
5-9
 
2.15
3.75
 
0-4
 
2.51
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 19,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 36,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 43 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 12,6 —probintzian % 17,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Toledoko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 19,2Probintzia berean · % 23,6Erkidegoan · % 1,5Beste erkidegoa · % 43Estatutik kanpo · % 12,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 69 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 56,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Peru, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 56,5Europa · % 11,6Afrika · % 26,1Asia · % 5,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
7
Maroko
9
5
Peru
4
3
Venezuela
6
2
Kolonbia
6
3
Errumania
1
3
Txina
1
1
Bolivia
2
2
Mexiko
1
1
Alemania
0
1
Argentina
0
1
Ekuador
0
0
Errusia
1
0
Ginea Ekuatoriala
1
1
Kuba
0
1
Suitza
0
0
Txile
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 466 etxebizitza zeuden: 181 (% 38,8) nagusiak eta 285 (% 61,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 9 plazarekin (9 plaza etxebizitzako).[5]

466etxebizitza
181etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Toledoko mapa

Etxebizitza multzoa Toledoko mapa

181
285
Etxebizitza nagusia (181)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (285)

Guztira 181 etxegune zeuden, eta horietatik 60 (% 33,1) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 160
2 pertsona54
3 pertsona30
4 pertsona26
5 edo gehiago11

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 460 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 14,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 45,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 12,2 zen 2021ean eta % 14,1 2024an; beraz, 1,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,4 izatetik % 21,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 14,2 ziren, eta gizonen artean % 14,0; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 26,4 eta gizonen % 16,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

460biztanle 15 urte edo +, 2024
% 14,1goi-mailako ikasketak+1,9 puntu 2021etik mapa
% 21,7lehen hezkuntza edo gutxiago−1,7 puntu 2021etik mapa
% 21,7
% 45,7
% 18,5
% 14,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 45,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,5Goi-mailako ikasketak · % 14,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Toledoko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Maqueda, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak65% 14,131% 14,034% 14,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa85% 18,542% 19,043% 18,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)210% 45,7111% 50,299% 41,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago100% 21,737% 16,763% 26,4
Guztira460% 100,0221% 100,0239% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Maqueda, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 12,2% 17,1% 47,3% 23,4410
2022% 12,1% 16,9% 48,5% 22,6421
2023% 13,8% 18,9% 45,9% 21,3455
2024% 14,1% 18,5% 45,7% 21,7460
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Tormes-ko itsumutila liburuko bigarren atala herri honetan kokatzen da, apaiz zikoitz baten etxean aritzen da itsumutila.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.296 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 27.779 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.208 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 13.944 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 56,4[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,7), beste diru-sarrerak (% 7,8), langabezia-prestazioak (% 2,5), beste prestazioak (% 5,6).

56%
28%
Soldata · % 56,4Pentsioak · % 27,7Langabezia · % 2,5Beste prestazioak · % 5,6Beste sarrerak · % 7,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 23 da, probintziakoaren (29,7; Toledoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,5; Toledoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Maqueda udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 216 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,3; gainerako % 52,7 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 19,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,5 zen eta emakumezkoena % 42,4; langabezia-tasa, aldiz, % 12,2 eta % 28,7 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 165 zen 2023ean, 2021eko 152etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 46,1 osatzen dute, eta gizonek % 53,9.

165okupatu, 2023+% 8,6 2021etik
% 46,1emakumeak okupatuen artean
% 47,3jarduera-tasa, 2024
% 19,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 37,9
% 9,4
% 52,7
Okupatuak · % 37,9Langabeak · % 9,4Inaktiboak · % 52,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Maqueda, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak173% 37,9101% 46,172% 30,3
Langabeak43% 9,414% 6,429% 12,2
Inaktiboak241% 52,7104% 47,5137% 57,6
Guztira457% 100,0219% 100,0238% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 75,2), industria (% 13,3), eraikuntza (% 6,1) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 5,5).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Toledoko mapa
% 13,3
% 75,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 5,5Industria · % 13,3Eraikuntza · % 6,1Zerbitzuak · % 75,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 69,1; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 15,2), eta oinarrizko okupazioak % 12,7.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 73,0 eta emakumeen % 64,5).

% 15,2
% 69,1
% 12,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 15,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 69,1Oinarrizko okupazioak · % 12,7Ez dago jasota · % 3,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Maqueda, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak25% 15,213% 14,612% 15,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak114% 69,165% 73,049% 64,5
Oinarrizko okupazioak21% 12,79% 10,112% 15,8
Ez dago jasota5% 3,02% 2,23% 3,9
Guztira165% 100,089% 100,076% 100,0

Okupatuen % 82,4 besteren konturako langileak dira, eta % 17,6 norberaren konturakoak.[14]

% 17,6
% 82,4
Norberaren kontura · % 17,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 82,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Maqueda, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura29% 17,617% 19,112% 15,8
Besteren kontura136% 82,472% 80,964% 84,2
Guztira165% 100,089% 100,076% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 50 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 5.447 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 78 km² denez, NAE lurraldearen % 69,8 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 95 lur goldagarria (5.175 ha, 44 ustiategitan), % 4,8 arbolak (262 ha, 34 ustiategitan), % 0,1 larre iraunkorrak (7,7 ha, ustiategi batean), berotegiak edo babes garai irisgarriak (2 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,06 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
70%
30%
NAE · 5.447 ha (% 69,8)Gainerako azalera · 2.353 ha (% 30,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
95%
Lur goldagarria · 5.175 ha (% 95)Larre iraunkorrak · 7,7 ha (% 0,1)Arbolak · 262 ha (% 4,8)Baratzeak · 0,06 ha (< % 0,1)Berotegiak · 2 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 285 gidari zeuden erroldatuta: 185 gizon (% 64,9) eta 100 emakume (% 35,1)[17]. Biztanleen % 52,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 524 ibilgailuk osatzen zuten: 338 turismo, 81 kamioi, 40 furgoneta, 32 motozikleta eta 17 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 619 turismokoa zen, probintziako (602) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,4 urtekoa zen; turismoen % 8,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 66,1 diesel zen eta % 32 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34,9k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
38%
35%
0 etiketa · 3 (% 0,6)ECO · 16 (% 3,1)C etiketa · 123 (% 23,6)B etiketa · 198 (% 37,9)Etiketarik gabe · 182 (% 34,9)
Turismoak, adinaren arabera
8%
9%
25%
45%
13%
< 4 urte · 28 (% 8,3)4–8 urte · 31 (% 9,2)8–15 urte · 83 (% 24,6)15–25 urte · 152 (% 45)≥ 25 urte · 44 (% 13)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Toledo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Toledo.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Toledo.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Toledo.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Toledo.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1631202.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Toledo.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Maqueda&oldid=11797733"(e)tik eskuratuta