Escaró
| Escaró | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | Ekialdeko Pirinioak | ||||||||||
| Historic comarca of North Catalonia | Conflent | ||||||||||
| Alkatea | André Ambrigot (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Escaro | ||||||||||
| Posta kodea | 66360 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°32′16″N 2°18′55″E / 42.5378°N 2.3153°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 15,21 km² | ||||||||||
| Altitudea | 588 m, 2.082 m eta 1.082 m | ||||||||||
| Mugakideak | Serdinyà, Fullà, Saorra, Nyer eta Soanyes | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 128 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 8 bizt/km² | ||||||||||
| escaro-aytua.fr | |||||||||||

Escaró, batzuetan Escaró i Aituà (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Escaro; udalak Escaro-Aytua izen bikoitza erabiltzen du[1]) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 128 biztanle zituen 15,2 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bi herriska daude, Escaró eta Aituà (izen zaharra: Ultesà), 1822ko fusioa arte bi udalerri independente zirenak.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Serdinyà, Fullà, Saorra, Nyer eta Soanyes.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[5].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 751 mm-koa da, urtarrilean 0,6 euri-egun eta uztailean 5,6 egun izanik[2]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Eus udalerrian dago, 14,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 539,8 mm-koa delarik[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 2010ko otsailaren 15an lortua[oh 1][6].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,1 °C) eta hotzena urtarrila (3,2 °C). Urteko prezipitazioa 791 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (86 mm) eta lehorrena otsaila (44 mm).[7]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,2 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (11,5 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[7]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.2 | 3.4 | 6.0 | 8.1 | 11.8 | 15.7 | 18.1 | 17.9 | 14.0 | 10.7 | 6.2 | 3.9 | 9.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 69 | 44 | 61 | 81 | 86 | 63 | 48 | 57 | 66 | 72 | 77 | 67 | 791 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[8]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 66 gizon, 63 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[9]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Escaro udalerrian 128 biztanle zeuden eta 57 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,25 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 24 kide bakarrekoak ziren, 5 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 14 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[11]
Udalerrian 38 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (19). Guraso bakarreko 14 familietatik 9etan ama zen guraso bakarra. 14 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[11]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 168 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (95), 62 egoitza nagusiekin alderatuta eta 10 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (132), eta apartamentuak gutxi ziren (16). Egoitza nagusietatik 45 beren jabearen bizilekuak ziren, 13 alokairuan zeuden, 3 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[12]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (22). 42 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 45 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 29 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 29tan bi edo gehiago.[12]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 76 biztanleetatik 55 aktibo ziren (% 72,4), horietako 39 lanean (% 51,3) eta 16 langabezian (aktiboen % 29,1).
20 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 3 erretiraturik zeuden (% 15,0) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 60,0).
Ez-aktiboak
Udalerrian 21 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 39 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 67 ziren, horien artean 49 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 49 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (21 gizon eta 15 emakume) eta 12 langabezian zeuden (7 gizon eta 5 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[13]
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[14]
2000. urtean Escaró udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1994ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Udalaren webgunea.[Betiko hautsitako esteka]
- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Eus », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez) Udalaren webgunea.[Betiko hautsitako esteka]
- (Frantsesez) Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez) Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez) France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
| Conflenteko udalerriak | ||
|---|---|---|
|
Aiguatèbia i Talau · Arboçols · Campome · Canavelles · Castell de Vernet · Catllà · Cauders de Conflent · Censà · Clarà i Villerac · Codalet · Conat · Cornellà de Conflent · Escaró · Espirà de Conflent · Estoer · Eus · Fillols · Finestret · Fontpedrosa · Fullà · Glorianes · Jóc · Jújols · Marqueixanes · els Masos · Mentet · Molig · Mosset · Noedes · Nyer · Oleta i Èvol · Orbanyà · Orellà · Pi de Conflent · Prada (hiriburua) · Ralleu · Rià i Cirac · Rigardà · Rodès · Saorra · Sautó · Serdinyà · Soanyes · Tarerac · Taurinyà · Toès i Entrevalls · Vallestàvia · Vallmanya · Vernet · Vilafranca de Conflent · Vinça | ||

