Edukira joan

Casaubon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Casaubon
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gers
BarrutiCondomeko barrutia
Kantonamenducanton of Cazaubon
Izen ofizialaCazaubon
Posta kodea32150
Geografia
Koordenatuak43°56′05″N 0°04′18″W / 43.9347°N 0.0717°W / 43.9347; -0.0717
Mapa
Azalera55,64 km²
Altitudea124 m, 92 m, 183 m eta 137 m
MugakideakGabarret, Labastide-d'Armagnac, Lagrange, Parleboscq, Ayzieu, Campagne-d'Armagnac, Eauze, Larée, Marguestau, Monclar eta Réans
Demografia
Biztanleria1.665 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 840 (%50,5) (%49,5) 823 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²
mairie-cazaubon.fr

Casaubon (okzitanieraz Casaubon, frantsesez eta ofizialki: Cazaubon) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.665 biztanle zituen 55,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gabarret, Labastide-d'Armagnac, Lagrange, Parleboscq, Ayzieu, Campagne-d'Armagnac, Eauze, Larée, Marguestau, Monclar eta Réans.

Mapa
Cazaubon eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CazaubonCazaubon
Població amb 232 habitants (2000)Larée (3,4 km)
Població amb 179 habitants (2000)Monclar (3,4 km)
Població amb 205 habitants (2000)Lagrange (4,9 km)
Població amb 57 habitants (2000)Marguestau (6,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 933 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Créon-d'Armagnac udalerrian dago, 6,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 865,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (5,9 °C). Urteko prezipitazioa 870 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (95 mm) eta lehorrena uztaila (55 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,0 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,8 °C) eta hotzena 1963 (11,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Casaubon)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.9 6.6 9.6 12.0 15.8 19.2 21.0 21.0 17.4 13.7 9.1 6.5 13.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 61 65 82 81 65 55 56 68 75 95 83 870
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,5+1,6+1,3+1,6+1,6+0,9+1,5+0,2+0,8+1,1+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea90012001500180021002400270030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 823 gizon, 840 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.61
 
95+
 
1.19
0.61
 
90-94
 
1.19
4.25
 
85-89
 
4.76
4.25
 
80-84
 
7.26
9.84
 
75-79
 
4.17
11.06
 
70-74
 
12.02
10.45
 
65-69
 
9.64
4.25
 
60-64
 
9.64
10.94
 
55-59
 
8.45
6.68
 
50-54
 
7.74
6.68
 
45-49
 
5.95
5.47
 
40-44
 
4.17
4.86
 
35-39
 
4.76
2.43
 
30-34
 
4.17
4.86
 
25-29
 
2.98
0.61
 
20-24
 
2.38
4.86
 
15-19
 
2.38
3.65
 
10-14
 
4.76
2.43
 
5-9
 
2.38
1.22
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cazaubon udalerrian 1.575 biztanle zeuden eta 882 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,79 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

1.575biztanle
882elkarbizitza-unitate
1,79lagun elkarbizitza-unitateko
477familia
Udalerria
% 11
% 33
% 9
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 477 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (297). Guraso bakarreko 81 familietatik 50etan ama zen guraso bakarra. 357 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 65k seme-alaba bakarra zuten etxean, 44k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

297
99
81
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean357
Seme-alaba bat65
Bi seme-alaba44
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.484 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 16,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 28,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,6). 80 urte edo gehiagoko 206 biztanleetatik 148 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 58 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 16
25-39% 23
40-54% 21
55-64% 35
65-79% 33
80 +% 28
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 54
40-54% 60
55-64% 58
65-79% 63
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,3 izatezko bikotean eta % 3,4 PACS bidez lotuta). % 25,3 ezkongabeak ziren, % 11,1 alargunak eta % 10,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,6
Ezkongabea% 25,3
Alarguna% 11,1
Dibortziatuta% 10,2
Izatezko bikotean% 9,3
PACS bidez lotuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,2), enplegatuak (% 16,7), eskulangileak (% 13,7), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 8,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,2) Gers departamenduko batez bestekoaren (% 38,2) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,7).[10]

Udalerria
% 9
% 17
% 14
% 39
Gers
% 8
% 13
% 14
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.460 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (1.491), 875 egoitza nagusiekin alderatuta eta 93 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (1.708), etxeak baino gehiago (744). Egoitza nagusietatik 531 beren jabearen bizilekuak ziren, 310 alokairuan zeuden, 21 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 34 doan lagata.[11]

2.460etxebizitza
875egoitza nagusi
744etxe
1.708apartamentu

Etxebizitza multzoa

875
1.491
Egoitza nagusia (875)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.491)Hutsik (93)

Etxe mota

744
1.708
Etxea (744)Apartamentua (1.708)

Jabetza egoera

531
310
Jabeak (531)Alokairuan (310)HLM (21)Doan lagata (34)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (293).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik187
1919-194578
1946-1970158
1971-1990293
1991-200564
2006-202095

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (365). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (383 etxebizitzatan). 653 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 480 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 304tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela68
2 gela103
3 gela138
4 gela201
5 gela edo gehiago365

Berogailu mota

184
383
253
Gas sarea (24)Fuel-olioa (184)Elektrizitatea (383)Gas botila (32)Bestelakoak (253)

Aparkalekua eta ibilgailuak

653aparkalekua
480ibilgailu 1
304ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 869 biztanleetatik 656 aktibo ziren (% 75,5), horietako 566 lanean (% 65,1) eta 90 langabezian (aktiboen % 13,7).

86915-64 urteko biztanle
% 75,5aktibo
% 65,1lanean
% 13,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,1
25-54 urte% 88,3
55-64 urte% 62,8
Gizonak% 74,8
Emakumeak% 76,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,0
BEPC, brebeta% 27,9
CAP-BEP% 13,6
Batxilergoa% 10,9
Goi-mailako +2% 10,3
Goi-mailako +3/4% 8,7
Goi-mailako +5% 12,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

213 ez-aktibotik 48 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,5), 60 erretiraturik zeuden (% 28,2) eta 105 bestelako ez-aktibo ziren (% 49,3).

Ez-aktiboak

% 23
% 28
% 49
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 20
% 33
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 815 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 566 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

815enplegu udalerrian
% 75,8soldatapeko
% 24,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.180 eurokoa zen.

22.180 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.770 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 224 komertzioetatik, 10 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 46 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 45 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 32 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 30 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 44 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 4 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 5 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 5 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 3 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 6 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 6 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 2 kirol-dendak, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Cazaubon udalerrian 90 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.580 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Cazaubon udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 87 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Creon D'armagnac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Casaubon&oldid=11342294"(e)tik eskuratuta