Granda jakamaro
 | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Jacamerops aureus (Statius Müller, 1776) | ||||||||||||||
| Konserva statuso | ||||||||||||||
 | ||||||||||||||
Aliaj Vikimediaj projektoj | ||||||||||||||
La Granda jakamaro[1] (Jacamerops aureus) estas neotropisa birdospecio el la familio de la galbuledoj kaj la nura specio de la genro Jacamerops.[2] Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo, Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Gujanoj, Panamo, Peruo, kaj Venezuelo, kie ĝia natura vivejo estas subtropikaj kaj tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.[3]
Taksonomio
[redakti | redakti fonton]La germana zoologo Philipp Ludwig Statius Müller priskribis la specion en 1776. La specia epiteto estas la latina adjektivo aureus ("ora"). En 2000, la duopa nomo estis ŝanĝita de J. aurea al J. aureus, por ke la specinomo kongruu laŭ ĝenro kun la genronomo.[4]
Aspekto
[redakti | redakti fonton]
Ĝi longas 25 ĝis 30 cm kaj pezas inter 57 kaj 70 g. Kiel indikas ĝia nomo, ĉi tiu estas la plej granda specio de jakamaro kaj multe pli fortika ol iu ajn alia specio en la familio.[5] Ĉe la plenkreska masklo, la mentono, vangoj kaj supra korpoparto estas brilaj kaj metalec-verdaj kun oraj nuancoj; videblas blueta tono ĉe la mentono, frunto kaj vosto, kaj purpur-kupra koloro ĉe la dorso. La malsupra parto de la gorĝo estas blanka, kaj la cetero de la malsupra korpoparto estas malhelruĝbruna. La unuarangaj flugilplumoj estas nigraj, la vosto estas blu-nigra, la areo sub la beko estas nigra, kaj la kruroj havas malhelan kornokoloron. La ino similas al la masklo, sed mankas al ŝi la blanka makulo ĉe la gorĝo.
Kiel ĉiuj membroj de la ordo Pegoformaj, jakamaroj kaj iliaj parencoj havas zigodaktilajn piedojn, kun du fingroj direktitaj antaŭen kaj du direktitaj malantaŭen. Jakamaroj evoluis kun ĉi tiu aranĝo de fingroj, kiu helpas ilin kapti branĉojn dum ĉasado en arboj.[6] Ĉar 13 el la 17 specioj de la familio Galbuledoj apartenas al kompleksoj de superspecioj, la esploristo J. Haffer konkludas, ke okazis relative freŝdata radiado de la familio dum la Plejstoceno. Oni kredas, ke jakamaroj originis en la Amazona regiono, kie ili estas plej oftaj, kaj disvastiĝis al aliaj partoj de Mez- kaj Sud-Ameriko. Unikaj anatomiaj trajtoj de ĉi tiu familio inkluzivas longan apendicon, mankon de galveziko, senpluman plum-prizorgan glandon kaj longan, maldikan langon.[7]
Habitato
[redakti | redakti fonton]Ĝia natura vivejo estas la natura tropika arbaro ĝis alteco de 500 m. Ĝi vivas en la mezaj tavoloj de la kanopeo kaj ĉe la ombraj randoj de la pluvarbaro,[8] kutime ĉe la bordoj de rojoj. Povas esti malfacile rimarki ĝin, ĉar ĝi emas resti senmove ĉe unu loko dum longa tempo.
Manĝo
[redakti | redakti fonton]Ĝi manĝas insektojn kaptitajn dumfluge kaj araneojn trovitajn sur vegetaĵaro.[9] Sidante en la kanopeo, ĝi ĉasas per persekutado kaj poste frapas la predon kontraŭ branĉo antaŭ ol konsumi ĝin. Iuj jakamaroj manĝas ankaŭ malgrandajn vertebrulojn, kiel ekzemple lacertojn.[10]
Reproduktado
[redakti | redakti fonton]Ĝi reproduktiĝas de marto ĝis majo aŭ junio. Ĝia nesto estas kavaĵo en termitejo, situanta je alteco inter 3 kaj 15 metroj.[8] Tiuj birdoj boras truojn en arbaj termitejoj 3–15 metrojn super la grundo.[10] La kovoperiodo de la granda jakamaro estas proksimume 20–23 tagoj. La idoj eliras el la nesto post ĉirkaŭ 21–26 tagoj; kiam ili eliras, ili estas kovritaj de blanka lanugo. Kaj la masklo kaj la ino de la jakamaro kovas kaj zorgas pri siaj idoj.[10] Jakamaroj demetas unu ĝis kvar rondajn, brilajn, blankajn ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas la ovojn dum la tago, po unu ĝis tri horojn samtempe. Nokte, la ino kovas sola, dum la masklo restas proksime por defendi la neston. Jakamaroj malofte lasas la ovojn senatentaj.[7]
Konservado
[redakti | redakti fonton]Ĉi tiu specio havas ege vastan arealon kaj ne plenumas la kriteriojn por klasifiko kiel "Vundebla" laŭ la kriterio pri areala amplekso (arealo malpli granda ol 20 000 km² kune kun malkreskanta aŭ fluktuanta arealo, malkreskanta amplekso aŭ kvalito de vivejo, aŭ malkreskanta populacio, kaj ankaŭ malmultaj lokoj aŭ forta fragmentiĝo).[11] Kvankam la populacio ŝajnas malkreski, oni ne supozas, ke tiu malkresko atingas la nivelon de "Vundebla" laŭ la kriterio pri populacia tendenco (malkresko de pli ol 30 % dum dek jaroj aŭ tri generacioj).[10] La populacia grando ne estas precize kalkulita, sed oni ne kredas, ke ĝi atingas la difinon de "Vundebla" laŭ la kriterio pri populacia grando (malpli ol 10 000 maturaj individuoj kun daŭra malkresko taksata je pli ol 10 % dum dek jaroj aŭ tri generacioj, aŭ kun specifa populacia strukturo).[12] Pro la supre menciitaj kialoj, la specio estas klasifikita kiel "Malplej Zorgiga".
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Ornitologia taksonomio.
- ↑ ITIS Report: Jacamerops. Integrated Taxonomic Information System. Alirita 15a de Aŭgusto 2014 .
- ↑ BirdLife International (2020). “Jacamerops aureus”, IUCN Red List of Threatened Species 2020. doi:10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22682224A163587524.en. Alirita 11a de Novembro 2021..
- ↑ (2000) “Forty-Second Supplement to the American Ornithologists' Union Check-List of North American Birds”, The Auk 117 (3), p. 847–58. doi:10.2307/4089622. Arkivigite je 2015-09-12 per la retarkivo Wayback Machine
- ↑ (2008) CRC Handbook of Avian Body Masses, 2‑a eldono, CRC Press. ISBN 978-1-4200-6444-5.
- ↑ Jacamars (Galbulidae). Alirita 19a de Marto 2018 .
- 1 2 Jacamars (Galbulidae). Alirita 19a de Marto 2018 .
- 1 2 Jacamerops aureus (Muller, 1776) (Jacamar grande) Arkivigite je 2013-11-10 per la retarkivo Wayback Machine; Especies de Costa Rica. INBio.
- ↑ Great Jacamar. Neotropical Birds Online. Alirita 19a de Marto 2018 .
- 1 2 3 4 Great Jacamar (Jacamerops aurea). Alirita 19a de Marto 2018 .
- ↑ Great Jacamar (Jacamerops aurea). Alirita 15a de Marto 2018 .
- ↑ Great Jacamar (Jacamerops aurea). Alirita 27a de Februaro 2018 .
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]
| ||||||||||||||||||
