โครงการพัฒนาดอยตุงฯ จ.เชียงราย กับ 8 เรื่องน่ารู้ก่อนไปสัมผัสดอกไม้งาม

          เชียงราย เมืองเก่าแก่ที่มีมนตร์เสน่ห์ล้ำลึกของวัฒนธรรมล้านนา กลมกลืนกันอยู่ในโอบล้อมของผืนป่า ที่เริ่มคืนความเขียวชอุ่ม อีกทั้งยังมีสถานที่ท่องเที่ยวหลากหลายทั้งธรรมชาติ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของผู้คนต่าง ๆ โดยเฉพาะ “ดอยตุง” สถานที่ที่มีแหล่งท่องเที่ยวให้ได้ไปสัมผัสมากมาย เช่น “โครงการพัฒนาดอยตุง” อันโดดเด่น วันนี้เราจะพาเพื่อน ๆ ไปโลดแล่น ทำความรู้จักกับที่นี่ให้มากขึ้นกัน

          ในอดีตดอยตุงเป็นดอยสีน้ำตาลแห้งแล้ง ไม่มีไม้ใหญ่ให้ร่มเงา ชาวบ้านในพื้นที่อยู่อย่างยากลำบาก ไม่มีสัญชาติ ไม่มีสาธารณูปโภคพื้นฐาน และไม่ได้รับการศึกษา จึงต้องหาทางรอดด้วยการประกอบอาชีพผิดกฎหมาย เช่น ถางป่า ทำไร่เลื่อนลอย และปลูกฝิ่น จนกระทั่งสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (สมเด็จย่า) เสด็จมายังดอยตุง และทรงมีพระราชดำรัสว่า "ฉันจะปลูกป่าบนดอยตุง" หลังจากนั้นรัฐบาลจึงได้เริ่มจัดทำ โครงการพัฒนาดอยตุง (พื้นที่ทรงงาน) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ขึ้น โดยทำการปลูกป่าคืนความสมบูรณ์กลับคืนสู่ธรรมชาติ พร้อมกับดึงชาวบ้านในพื้นที่เข้ามาทำงาน ฝึกฝนทักษะอาชีพ และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่คนทุกกลุ่มในพื้นที่ ผ่านธุรกิจเพื่อสังคม 5 ประเภท ได้แก่ หัตถกรรม เกษตร อาหารแปรรูป คาเฟ่ และท่องเที่ยว ทั้งยังเป็นต้นแบบการพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง

• พระตำหนักดอยตุง ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2531 ถือเป็นบ้านหลักแรกของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี สร้างขึ้นโดยใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เน้นความเรียบง่าย ใช้ประโยชน์ได้จริง สะท้อนถึงพระราชจริยวัตรของพระองค์ โดยเป็นศิลปะล้านนากับชาเลต์แบบ Swiss Chalet กลางท้องพระโรงแหงนมองดูเพดานที่แกะสลักเป็นกลุ่มดวงดาวในสุริยจักรวาล เรียงตามองศาในวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2443 ซึ่งเป็นวันพระราชสมภพ และฝังดวงไฟให้กำลังแสงตามขนาดที่ได้สัดส่วนตามจริง โดยการคำนวณและออกแบบโดยสมาคมดาราศาสตร์แห่งประเทศไทย ปัจจุบันพระตำหนักยังได้รับการอนุรักษ์ไว้เป็นอย่างดี และเปิดให้ประชาชนเยี่ยมชม (ภายในพระตำหนักงดถ่ายภาพและถ่ายวิดีโอ)

• สวนแม่ฟ้าหลวง (สวนดอยตุง) สวนไม้ดอกไม้หลากสีสันกว้างไกลสุดลูกหูลูกตา บนพื้นที่ 25 ไร่ ภายในสวนถูกตกแต่งด้วยพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับสวยงาม ดูแลอย่างดี ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนออกดอกตลอดปี รวมถึงมีไม้มงคล ไม้ยืนต้น และซุ้มไม้เลี้อยมากกว่า 70 ชนิด นอกจากแปลงไม้ประทับกลางแจ้งแล้วยังมีโรงเรือนไม้ในร่ม จุดเด่นคือกล้วยไม้จำพวกรองเท้านารีชนิดต่าง ๆ ที่มีดอกสวยงามมาก บริเวณกลางสวนมีประติมากรรมเด็กยืนต่อตัวของ มีเซียม ยิบอินซอย โดยสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พระราชทานชื่อว่า ความต่อเนื่อง ที่สื่อถึงการทำงานจะสำเร็จได้ต้องทำอย่างต่อเนื่อง ใกล้ ๆ กันเป็นที่ตั้งของ “คาเฟ่ดอยตุง” สามารถนั่งพักชมวิวจิบกาแฟในสวนได้ด้วย

• DoiTung Tree Top Walk เส้นทางศึกษาธรรมชาติบนเรือนยอดไม้ ตั้งอยู่ภายในสวนแม่ฟ้าหลวง สร้างขึ้นมาเหนือยอดไม้ใหญ่ภายในสวนอันเขียวขจี เพื่อให้ได้สัมผัสกับธรรมชาติอย่างแท้จริง และยังท้าทายความกล้าของนักท่องเที่ยวที่ชอบความสูง ด้วยการเดินปืนป่ายไปบนสะพานแคบ ๆ ลดหลั่นไปตามจังหวะของต้นไม้และความลาดชัน ทั้งนี้ จากการอัปเดต ณ วันที่ 17 ธันวาคม 2564 กิจกรรม Doi Tung Tree Top Walk ปิดให้บริการชั่วคราว ติดตามการเปิดอีกครั้งได้ที่ เฟซบุ๊ก DoiTung Club

• หอแห่งแรงบันดาลใจ ส่วนแสดงนิทรรศการถาวรที่รวบรวมพระราชประวัติของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และราชสกุลมหิดล ภายในยังได้รวบรวมโครงการในพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไว้กว่าสี่พันโครงการ และการสานต่อพระราชปณิธานที่ดอยตุงอีกด้วย

• สวนรุกขชาติแม่ฟ้าหลวง (ดอยช้างมูบ) ตั้งอยู่บนยอดเขาสูงสุดของเทือกเขานางนอน ความสูง 1,509 เมตร จากระดับน้ำทะเล ที่นี่มีต้นไม้นานาพรรณ โดยเฉพาะกุหลาบพันปีหลากสี หลายสายพันธุ์จากนานาประเทศ และจะยิ่งสวยงามมากในช่วงที่ดอกนางพญาเสือโคร่งบาน ราวต้นเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ จนกลายเป็นสวนป่าที่สวยที่สุดแห่งหนึ่งทีเดียว อีกทั้งยังเป็นจุดชมวิวที่สามารถมองเห็น 3 ประเทศ ในบริเวณสามเหลี่ยมทองคำ

• พระธาตุดอยตุง สถานที่ประดิษฐานพระเจดีย์บรรจุพระรากขวัญเบื้องซ้าย (กระดูกไหปลาร้า) ของพระพุทธเจ้า ตั้งอยู่บริเวณกิโลเมตรที่ 17.5 ของทางหลวงหมายเลข 1149 โดยนำมาจากมัธยมประเทศ นับเป็นครั้งแรกที่พระพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์ ได้มาประดิษฐานที่ล้านนาไทย ถือเป็นปูชนียสถานที่สำคัญ ในวันเพ็ญเดือน 3 ของทุกปี จะมีเทศกาลนมัสการพระธาตุดอยตุง อีกทั้งยังเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของคนเกิดปีกุน ที่นิยมมาสักการะเพื่อความเป็นสิริมงคล

          อัตราค่าบำรุงสถานที่
 

• พระตำหนักดอยตุง เปิดเวลา 07.00-17.30 น. (หยุดพัก 11.30-12.30 น.) บุคคลทั่วไป ราคา 90 บาท นักเรียน / ผู้สูงอายุ / ผู้พิการ / นักบวช ราคา 45 บาท
   
• สวนแม่ฟ้าหลวง เปิดเวลา 06.30-18.00 น. บุคคลทั่วไป ราคา 90 บาท นักเรียน / ผู้สูงอายุ / ผู้พิการ / นักบวช ราคา 45 บาท
   
• หอแห่งแรงบันดาลใจ เปิดเวลา 08.00-17.00 น. บุคคลทั่วไป ราคา 90 บาท นักเรียน / ผู้สูงอายุ / ผู้พิการ / นักบวช ราคา 45 บาท
   
• สวนรุกขชาติแม่ฟ้าหลวง เปิดเวลา 07.00-17.30 น. บุคคลทั่วไป ราคา 90 บาท นักเรียน / ผู้สูงอายุ / ผู้พิการ / นักบวช ราคา 45 บาท

          ** หมายเหตุ : เด็กความสูงไม่เกิน 120 เซนติเมตร เข้าชมฟรี

          ทั้งนี้ มีบัตรเข้าชมทั้ง 4 สถานที่ บุคคลทั่วไป ราคา 220 บาท นักเรียน / ผู้สูงอายุ / ผู้พิการ / นักบวช ราคา 110 บาท โดยซุ้มจำหน่ายบัตรเปิดให้เขาชมตั้งแต่เวลา 06.30-18.00 น. (กรุณาแต่งกายสุภาพ)

          ภายในงานพบกับกิจกรรมพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการชุมชนมากมาย ไม่ว่าจะเป็น
 

• ลิ้มรสอาหารพื้นเมืองอย่างข้าวฟืนทอด อาหารไทใหญ่ ทำจากแป้งข้าวจ้าวผสมถั่วเหลือง เคี่ยวนาน 2-3 ชั่วโมง
  จนได้มาเป็นข้าวฟืนแล้วนำมาทอดจนเหลืองกรอบ กินพร้อมน้ำจิ้มฟองถั่ว, ข้าวปุกปิ้ง (ข้าวปุ๊ก) เมนูที่แสดงถึงสายใยรักและความผูกพันเหมือนข้าวทุกเม็ดที่นำมาตำรวมกันของชาวลาหู่ มักทำในเทศกาลพิเศษหรือวันสำคัญ
  เพื่อขอพรอันเป็นสิริมงคลให้ตัวเองและครอบครัว, ส่าจ๊อย (ซาจ๊อย) เมนูประจำชนเผ่าลาหู่ ทำจากหมูหมักกับสมุนไพรในท้องถิ่น เช่น รากชู พริกสด กระเทียม เปลือกมะกอก นำส่วนผสมทุกอย่างห่อใบตอง และนำไปนึ่ง หมก หรือทอด และรถด่วนทอดกรอบ (หนอนไม้ไผ่ทอด) เป็นต้น

• ชมการแสดงชนเผ่า ซึ่งเป็นการแสดงประกอบเพลงที่เป็นภาษาชาติพันธุ์ต่าง ๆ บนดอยตุง ประกอบด้วยเพลงจีน ไทใหญ่ ลาหู่ และอาข่า โดยนำการเต้นเป็นแบบชนเผ่ามาประยุกต์กับการเต้นในปัจจุบัน โดยน้อง ๆ เยาวชนในพื้นที่โครงการพัฒนาดอยตุงฯ ที่เข้ามาเป็นสมาชิกในพื้นที่การเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์สำหรับเด็กและเยาวชน “ศูนย์เด็กใฝ่ดี” ร่วมกันคิดท่าเต้น เลือกเพลง และตัดต่อเพลงที่ใช้ในการแสดงเองทั้งหมด

• ช้อปงานคราฟต์หรือ Work Shop ปั้นดินกับศิลปินดอยตุง ป้ายเล่นเพนต์ลายกระดาษสา กระเป๋า เซรามิก ทับดอกไม้แห้ง D.I.Y. พวงกุญแจ และสนุกไปกับการท่องโลกเทคโนโลยีเสมือนจริง (AR-Augmented Reality)

• ตามหา “โต” สัญลักษณ์แห่งความโชคดีท่ามกลางหุบเขาและสวนแม่ฟ้าหลวง โดยสามารถไปถ่ายรูปกับตัวการ์ตูนผ่านแอปพลิเคชัน AR ที่ซ่อนตัวอยู่ตามหุบเขาและบริเวณงาน เพื่อเก็บความโชคดีในด้านต่าง ๆ ตามแบบฉบับความเชื่อของชาวดอยตุงกลับบ้านกัน เป็นการเติมพลังความสดชื่นให้ตนเองได้ไม่รู้จบ

          ภายในโครงการพัฒนาดอยตุงฯ มีที่พักที่ชื่อว่า ดอยตุงลอดจ์ แต่เดิมเป็นที่พักสำหรับข้าราชบริพารที่ตามเสด็จฯ สมเด็จย่าเมื่อครั้งยังทรงพระชนม์ชีพและเสด็จมาทรงงานที่ดอยตุง ปัจจุบันโครงการพัฒนาดอยตุงฯ ได้ปรับเปลี่ยนการใช้งานของอาคารให้เป็นที่พักทั้งหมด 45 ห้อง มีให้เลือกทั้งห้องดีลักซ์วิวสวน (เตียงคู่ / เตียงแฝด) และห้องดีลักซ์วิวภูเขา (เตียงคู่ / เตียงแฝด) สำหรับนักท่องเที่ยวท่ามกลางบรรยากาศ สงบ ร่มรื่น และใกล้ชิดกับธรรมชาติ 

          ครัวตำหนัก ตั้งอยู่บริเวณศูนย์ท่องเที่ยวและบริการ สำนักงานประสานงานโครงการพัฒนาดอยตุงฯ ในบรรยากาศสบาย ๆ เป็นร้านอาหารที่อยู่คู่ดอยตุงมานานกว่า 20 ปี หลากหลายเมนูอาหารเหนือและอาหารไทยสูตรเฉพาะ จนกลายเป็นเมนูขึ้นชื่อ มีเมนูแนะนำ เช่น ข้าวซอย เห็ดอ้อนดอย แกงฮังเลหมู / เนื้อ น้ำพริกกากหมู น้ำพริกปาลาฉ่อง น้ำพริกหนุ่ม แคบหมู ไส้อั่ว และเมนูเด็ด ๆ อีกมากมาย เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 07.00-20.00 น.

          สำหรับ “กาแฟ” เป็นพืชเศรษฐกิจที่โครงการพัฒนาดอยตุงฯ ส่งเสริมให้ชาวบ้านในพื้นที่ปลูกเพื่อมีวิถีชีวิตอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืน และมีรายได้ที่มั่นคง โดยเป็นกาแฟพันธุ์อาราบิก้าที่เป็นลูกผสมระหว่าง 3 สายพันธุ์ ได้แก่ คาติมอร์ (CatiMor) คาทูรา (Catturra) และคาทุย (Catuai) ทำให้มีกลิ่นหอมและรสชาติกลมกล่อมเป็นเอกลักษณ์ ประกอบกับความใส่ใจในการควบคุมคุณภาพทุกขั้นตอน จึงเปี่ยมด้วยคุณภาพ ปัจจุบันคาเฟ่ดอยตุงมีอยู่หลายสาขาทั่วประเทศไทย สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สถานที่ตั้งร้านคาเฟ่ดอยตุง

          จากตัวเมืองเชียงรายใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 1 (เชียงราย-แม่สาย) ระยะทางประมาณ 45 กิโลเมตร ถึงบริเวณ กม. 870-871 มีป้ายบอกทางแยกซ้ายไปพระตำหนักดอยตุง เป็นระยะทางอีก 17 กิโลเมตร

          และนี่เป็นข้อมูลเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่จะทำให้เพื่อน ๆ รู้จักกับโครงการพัฒนาดอยตุงฯ เพิ่มขึ้นไม่มากก็น้อย เอาเป็นว่าหากมีโอกาสไปเที่ยวเชียงราย ไม่ควรพลาดลิสต์ไว้เป็น 1 ในจุดหมายปลายทางด้วยนะ

หมายเหตุ : ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงกรุณาตรวจสอบอีกครั้ง

ขอบคุณข้อมูลจาก
doitung.com, เฟซบุ๊ก DoiTung Club, maefahluang.org และ thai.tourismthailand.org