กฎหมายแรงงานที่ลูกจ้างต้องรู้ ลากิจ ลาป่วย ลาพักร้อน ได้กี่วัน ยังได้รับค่าจ้างอยู่ไหม ?

• ลูกจ้างสามารถลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นได้ ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน/ปี โดยนายจ้างจะจ่ายค่าจ้างให้ตามปกติไม่เกิน 3 วันทำงาน/ปี 

• กรณีบริษัทกำหนดให้ลากิจได้ 3 วัน/ปี แล้วลูกจ้างจำเป็นต้องลากิจเพิ่ม ก็สามารถลากิจได้โดยไม่ได้รับค่าจ้าง หรืออาจใช้ลาพักร้อนแทน ทั้งนี้ ต้องเป็นไปตามกฎระเบียบและข้อบังคับขององค์กร

• ลูกจ้างทุกประเภทมีสิทธิ์ลากิจได้ แม้เป็นลูกจ้างทดลองงาน ลูกจ้างรายวัน และลูกจ้างประเภทอื่น 

• บริษัทสามารถกำหนดสิทธิ์ลากิจให้ลูกจ้างกี่วันก็ได้ แต่ต้องไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน/ปี

         บางคนอาจสงสัยว่า ลากิจฉุกเฉิน ลากิจธุระอันจำเป็น ต้องเป็นการลาแบบไหน ซึ่งตามกฎหมายระบุว่า การลากิจธุระอันจำเป็น หมายถึง งานหรือภาระ หรือกิจธุระอันจำเป็นที่ตัวลูกจ้างจะต้องไปดำเนินการด้วยตนเอง บุคคลอื่นไม่สามารถกระทำแทนได้ เช่น

• ลาไปทำบัตรประชาชน ใบขับขี่ ติดต่อราชการ

• ลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นของครอบครัว เช่น พาพ่อแม่ไปหาหมอ พาลูกไปหาหมอ

• ลาไปเป็นพยานตามหมายเรียกของศาล

• ลาปฏิบัติธรรมทางศาสนาตามธรรมเนียมปฏิบัติ

• ลาเข้าพิธีสมรส จัดงานสมรสของบุตร

• ลาไปจัดงานศพของบุคคลในครอบครัว (พ่อ แม่ พี่น้อง สามี ภรรยา ลูก)

• ลาไปงานรับปริญญาของตัวเอง

         ทั้งนี้ การลากิจดังกล่าวลูกจ้างจะต้องทำตามระเบียบข้อบังคับของบริษัทด้วย อย่างไรก็ตาม หากเป็นกิจธุระอันจำเป็นจริง ๆ เช่น พ่อแม่ป่วยหนักต้องการไปดูใจ หรือลาไปจัดงานศพของบุคคลในครอบครัว แม้นายจ้างไม่อนุญาตให้ลา แต่การที่ลูกจ้างลาไปก็ไม่ถือว่าลูกจ้างละทิ้งหน้าที่ เนื่องจากถือเป็นเหตุอันสมควร นายจ้างจึงไม่สามารถเลิกจ้างพนักงานในกรณีนี้ได้ หากนายจ้างให้พนักงานลาออก นายจ้างอาจจะต้องจ่ายค่าชดเชยให้กับลูกจ้าง

• ลูกจ้างลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง โดยได้รับค่าจ้างไม่เกิน 30 วันทำงาน/ปี แต่หากเป็นการลาป่วยตั้งแต่วันที่ 31 เป็นต้นไป จะไม่ได้รับค่าจ้าง

• การลาป่วยตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป (นับเฉพาะวันทำงาน) นายจ้างอาจให้ลูกจ้างแสดงใบรับรองของแพทย์ได้ แต่หากไม่มีใบรับรองแพทย์จะต้องชี้แจงให้นายจ้างทราบ 

• กรณีลูกจ้างไม่อาจทำงานได้เนื่องจากประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยซึ่งเกิดจากการทำงาน หรือลาเพื่อคลอดบุตรไม่ถือเป็นวันลาป่วย

• ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันมาครบ 1 ปี จะมีสิทธิ์ลาพักร้อน หรือที่เรียกว่า วันหยุดพักผ่อนประจำปี ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน/ปี โดยได้รับค่าจ้างในวันลาพักร้อน

• บริษัทสามารถกำหนดสิทธิ์ลาพักร้อนให้ลูกจ้างมากกว่า 6 วันทำงาน/ปีได้

• ลูกจ้างมีสิทธิ์ลาเพื่อการฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถเพื่อประโยชน์ต่อการแรงงานและสวัสดิการสังคม โดยต้องแจ้งเหตุในการลาให้นายจ้างทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน ก่อนวันลา 

• ในกรณีที่ปีนั้นลูกจ้างเคยได้รับอนุญาตให้ลามาแล้วไม่น้อยกว่า 30 วัน หรือ 3 ครั้ง หรือแสดงได้ว่าการลาของลูกจ้างอาจก่อให้เกิดความเสียหายหรือกระทบต่อการประกอบธุรกิจของนายจ้าง นายจ้างอาจไม่อนุญาตให้ลาได้

• ลูกจ้างจะไม่ได้รับค่าจ้างในวันที่ลาเพื่อฝึกอบรม

• ลูกจ้างจะต้องมีวันหยุดประจำสัปดาห์ อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 วัน โดยให้มีระยะห่างกันไม่เกิน 6 วัน 

• สำหรับงานโรงแรม งานขนส่ง งานในป่า งานในที่ทุรกันดาร หรืองานอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง อาจตกลงกันสะสมและเลื่อนวันหยุดประจำสัปดาห์ไปหยุดเมื่อใดก็ได้ ภายในระยะเวลา 4 สัปดาห์ติดต่อกัน

          ตามกฎหมายแรงงาน บริษัทจะต้องจัดให้มีวันหยุดตามประเพณีไม่น้อยกว่า 13 วัน/ปี โดยนับรวมวันแรงงานแห่งชาติของทุกปี เป็นวันหยุดตามประเพณีด้วย

          ทั้งนี้ วันหยุดตามประเพณีอาจพิจารณาจากวันหยุดราชการประจำปี วันหยุดทางศาสนาหรือขนบธรรมเนียมประเพณีแห่งท้องถิ่น กรณีวันหยุดตามประเพณีตรงกับวันหยุดประจำสัปดาห์ของพนักงานอยู่แล้ว ให้หยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป

          สำหรับคนที่ทำงานบริการ เช่น งานโรงแรม งานขนส่ง ร้านอาหาร ฯลฯ ที่ไม่สามารถหยุดในวันหยุดตามประเพณีได้ นายจ้างอาจตกลงให้ลูกจ้างไปหยุดชดเชยในวันอื่น หรือจ่ายค่าจ้างในการทำงานวันหยุดแทนก็ได้เช่นกัน

• วิธีคิดค่าโอที ทำงานวันหยุด-ล่วงเวลาแบบไหน ควรได้ค่าตอบแทนเท่าไร ?
• มาสาย หักเงินได้ไหม ถ้าสายบ่อย ๆ จะโดนไล่ออกหรือเปล่า ? 
• ประกันสังคม จ่ายเท่าไหร่ คุ้มครองอะไรบ้าง สรุปทุกสิทธิและวิธีเช็กสิทธิประกันสังคม มาตรา 33, 39, 40 
• ประกันสังคม มาตรา 33 กับสิทธิประโยชน์ที่มนุษย์เงินเดือน-ลูกจ้างจำเป็นต้องรู้ ! 
• คู่มือมนุษย์เงินเดือน ! ลาออกจากงาน...ต้องทำยังไงกับประกันสังคม