Ihlengethwa
Idolphin lingenye yezinhlobo ezingama shumi amane zezilwane ezincelisayo zasemanzini ezivela emindenini yama cetacean iDelphinidae (ama-dolphin ase-oceanic) iPlatanistidae (ama-dolphin asemfuleni waseNdiya), iIniidae (ama-dolphin asemfuleni i-New World), i-Pontoporiidae (ama-dolphin ase-brackish ), kanye ne -Lipotidae okungenzeka ukuthi yashabalala ( i-baiji noma i-dolphin yasemfuleni waseShayina). Yonke le mindeni ingeyama parvorder i-Odontoceti okungukuthi imikhomo enamazinyo, ehlanganisa nemindeni ehlobene eduze i-Monodontidae ( i-beluga ne -narwhal ) kanye ne -Phocoenidae ( ama-porpoise ) kanye nemindeni ekude kakhulu i-Physeteroidea (imikhomo yesidoda) kanye ne-Ziphiidae (imikhomo enezindebe).
Amahlengethwa ayahlukahluka ngobukhulu kusukela kulawo anobude obuwu 1.7 metres (5 ft 7 in)* nehlengethwa likaMaui 50 kilograms (110 lb) kuya ku 9.5 metres (31 ft) kanye nesilwane esidla izinambuzane 10 tonnes (11 short tons) esinomzimba ophakeme, i-orca . Izinhlobo ezahlukene futhi zamahlengethwa zibonisa ukungafani kobulili bazo lapho abesilisa bebakhulu kunezinsikazi. Zinemizimba efana nenhlanzi ethambile enemilenze emibili yangaphambili ephenduka amaphiko, ukulahlekelwa ngokuphelele kwemilenze yangemuva ( enohlaka lwe-pelvic olungasebenzi kuphela) kanye nomsila owakha ifluke evundlile. Nakuba zingaguquki njengezimvu zamanzi ezincane ezisheshayo futhi zishesha kakhulu emanzini amanye amahlengethwa angahamba isikhashana ngesivinini samakhilomitha 29 kilometres per hour (18 mph) noma kube cishe 9 metres (30 ft) . [1] Amahlengethwa asebenzisa amazinyo awo aqondile futhi ukuze abambe izilwane ezihamba ngokushesha njengezinhlanzi ezidla izinhlanzi ama-coleoid kanye nama-shrimp . Zinezindlebe ezikhule kahle ezilungele kokubili umoya namanzi zikhule kahle kangangokuthi ezinye zingasinda ngisho noma ziyizimpumputhe. Ezinye izinhlobo zilungele kahle ukucwila emanzini ajulile kakhulu. Njengezinye izilwane ezincelisayo zasemanzini zinengqimba ejiyile yezicubu zamafutha ezingaphansi kwesikhumba okungukuthi ama-bulber ukuze umzimba uhlale ufudumele kahle emanzini abandayo.
Amahlengethwa asakazeke kabanzi, ikakhulukazi ezindaweni zasolwandle kodwa amanye achuma emanzini anosawoti nawAmanzi ahlanzekile. Izinhlobo eziningi zithanda amanzi afudumele asezindaweni ezishisayo, kodwa ezinye, njenge-right whale dolphin, zithanda isimo sezulu esibandayo. Njengezilwane eziningi ze-I-nectonic, amahlengethwa adla inyama, adla kakhulu izinhlanzi nama-i-squid, kodwa amahlengethwa ambalwa anomzimba omkhulu, njenge-i-orca, adla izilwane ezinkulu zasolwandle njenge-seal, amanye amahlengethwa nama-porpoise, izinhlanzi ezinkulu zamanzi aluhlaza njenge-shark, i-billfish ne-i-bluefin tuna, futhi ngezinye izikhathi ngisho izinyoni zasolwandle. Amahlengethwa amaduna avame ukuhlangana nezinsikazi eziningi njalo ngonyaka, kodwa izinsikazi zihlangana kuphela njalo ngemva kweminyaka emibili kuya kwemithathu. Amantongomane avame ukuzalwa ezinyangeni zasentwasahlobo nezasehlobo futhi izinsikazi zithwala wonke umthwalo wokuwakhulisa. Omama bezinhlobo ezithile bazila ukudla futhi bancelise abantwana babo isikhathi eside.
Amaphatho
[hlela | Hlela umthombo]- ↑ Grady, John M.; Maitner, Brian S.; Winter, Ara S.; Kaschner, Kristin; Tittensor, Derek P.; Record, Sydne; Smith, Felisa A.; Wilson, Adam M.; Dell, Anthony I.; Zarnetske, Phoebe L.; Wearing, Helen J.; Alfaro, Brian; Brown, James H. (25 January 2019). "Metabolic asymmetry and the global diversity of marine predators". Science. 363 (6425). Bibcode:2019Sci...363t4220G. doi:10.1126/science.aat4220. PMID 30679341. Unknown parameter
|article-number=ignored (help)