4. ประโยชน์ต่อประชาชน & บทบาทสื่อสาธารณะ

ประชาชนได้ประโยชน์จากไทยพีบีเอสในฐานะแหล่งข่าวและพื้นที่สาธารณะที่ไม่มุ่งแสวงหากำไร ได้รับข้อมูลที่เที่ยงตรง รอบด้าน และตรวจสอบได้ รวมถึงข่าวเตือนภัย การตรวจสอบข่าวปลอม รายการความรู้สำหรับเด็กและครอบครัว โอกาสการเรียนรู้ ตลอดจนพื้นที่สำหรับท้องถิ่น และกลุ่มที่มักไม่มีเสียงในพื้นที่สื่อทั่วไป ประชาชนยังสามารถเสนอความคิดเห็น ร้องเรียน และมีส่วนร่วมกำหนดทิศทางของสื่อได้ ดังนั้น ประโยชน์ของไทยพีบีเอส จึงไม่ได้อยู่เฉพาะสิ่งที่รับชมบนหน้าจอ แต่อยู่ที่การช่วยให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูล ใช้สิทธิ ตัดสินใจ และมีส่วนร่วมกับสังคมได้อย่างมีคุณภาพ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายและไม่ถูกโฆษณาครอบงำ

อ้างอิง: พ.ร.บ.ฯ มาตรา 7–8

นอกจากข่าว ไทยพีบีเอสผลิตรายการเด็ก สารคดี ละคร ซีรีส์ รายการความรู้ และพอดแคสต์ รวมถึงให้บริการสตรีมมิงโดยไม่คิดค่าบริการ พัฒนาสื่อการเรียนรู้สำหรับโรงเรียน สื่อสารเรื่องภัยพิบัติ เปิดพื้นที่ให้ชุมชนและนักข่าวพลเมือง ติดตามนโยบายสาธารณะ รายการสำหรับผู้พิการ (เช่น ล่ามภาษามือ/คำบรรยายภาพ) และสนับสนุนผู้ผลิตอิสระ เป้าหมายคือช่วยให้ประชาชนเรียนรู้ มีพื้นที่ส่งเสียง และมีส่วนร่วมแก้ปัญหาสังคม

อ้างอิง: พ.ร.บ.ฯ มาตรา 7–8

กฎหมายกำหนดให้องค์การต้องนำรายได้ส่วนหนึ่งไปสนับสนุนและพัฒนาศักยภาพผู้ผลิตรายการอิสระ ด้วยการเปิดรับข้อเสนอการผลิตรายการจากผู้ผลิตอิสระภายนอก (Commissioning) และจัดสรรงบประมาณ ตามอัตราที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด เพื่อส่งเสริมความหลากหลายของเนื้อหา กระจายโอกาสในอุตสาหกรรมสื่อ และสร้างพื้นที่ให้กับความคิดสร้างสรรค์จากภาคประชาชน

ส่วนชุมชนได้รับการสนับสนุนให้พัฒนาทักษะสื่อสาร ผลิตข้อมูล และนำเสนอเรื่องราวของตนเองผ่าน C-SITE และเครือข่ายนักข่าวพลเมือง ทำให้คนในพื้นที่ไม่ใช่เพียงผู้ผลิตข่าว แต่เป็นผู้ร่วมกำหนดประเด็นสาธารณะ และสามารถผลักดันปัญหาท้องถิ่นไปสู่การรับรู้และการแก้ไขในระดับนโยบายได้

อ้างอิง: พ.ร.บ.ฯ (การสนับสนุนผู้ผลิตอิสระ)

ยามเกิดภัยพิบัติหรือวิกฤต ไทยพีบีเอสรายงานสถานการณ์ต่อเนื่อง ทั้งก่อน ระหว่าง และหลังเกิดภัย โดยแจ้งเตือนและอธิบายความเสี่ยงให้ประชาชนเข้าใจ ให้ข้อมูลที่ช่วยตัดสินใจและเอาชีวิตรอด ตรวจสอบข่าวลวง รับแจ้งเหตุจากพื้นที่ และเชื่อมโยงผู้ประสบภัยกับหน่วยงานและความช่วยเหลือ หลังเหตุการณ์ยังติดตามการเยียวยาและฟื้นฟู พร้อมถอดบทเรียนเพื่อผลักดันให้ระบบเตือนภัยและการรับมือของประเทศดีขึ้น เป้าหมายสำคัญคือช่วยลดความสูญเสีย และทำให้ประชาชนทุกกลุ่มเข้าถึงข้อมูลที่ถูกต้อง ทันเวลา และนำไปใช้ได้จริง เช่น มหาอุทกภัย แผ่นดินไหว และสถานการณ์โควิด-19 ที่ผ่านมา

อ้างอิง: พ.ร.บ.ฯ ม.7–8 / บทบาทสื่อสาธารณะในภาวะวิกฤต