bağlamak

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /bɑː.ɫɑ.ˈmɑk/
• Heceleme: bağ‧la‧mak

Köken

Osmanlı Türkçesi باغلامق‎ (bağlamak) sözcüğünden devralındı. Morfolojik olarak: bağ + -la.

Eylem

bağlamak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi bağlar)

İpi, iskele babasına bağlamışlar (1)

Adamları, hapishaneye bağlamışlar (2). Mahkûmları da gardiyanların emrine bağlamışlar. (3) Burada olmalarını da işledikleri suçlara bağlamışlar. (4)

İpi bağlamışlar (12)

1. İp, bağ veya başka bir araçla bir şeyi bir yere, diğer bir şeye veya birkaç şeyi birbirine tutturmak.
   • eş anlamlıları: birleştirmek, raptetmek
2. Bir kimseyi bir yerden ayrılamayacak duruma getirmek.
   • Morarmış elleriyle kır atını kahve önündeki iğde ağacına alelade bağlayan adam, son bir gayretle kahve eşiğinden adım attı.

     — Salim NİZAM, 2026, “Hacı Yusuf'un Seksen Bir Gecesi”, Türk Dili, 892. sayı, s. 15
3. Bir şey veya kimseyi diğer bir şey veya kimsenin yönetimi altına vermek, aralarında idari bir bağ kurmak
4. Yormak, yüklemek, hamletmek
   • Boyunun ablaları gibi çok uzun olmamasının nedenini -onlar selvi ağacından da uzundu çünkü- küçükken aldığı fazla sorumluluğa bağlardı.

     — Meliha YILDIRIM, 2024, Remil, s. 51, Alakarga Sanat Yayınları
5. (mecaz) İki şey arasında alâka ve irtibat kurmak.
6. Bir şey veya bir kimse ile diğer bir şey veya kimseyi manevi bir bağla birleştirmek, birbirine yaklaştırmak
7. Belli bir parayı belirli zamanlarda ödemek üzere tahsis ve tayin etmek
8. Uğruna vakfetmek, emrine vermek, hasretmek
9. Karşılıklı olarak uyulması gereken hükümleri belirlemek ve ona göre hareket etmeyi karar altına almak
10. Elektrik, su ve doğalgaz gibi aboneliği başlatmak, kişiye tahsis etmek.
11. Kumaş, ip, tel gibi şeyleri uçlarını birbiri arasından geçirerek düğümlemek.
12. Sargı ile sarmak
13. Paket, bohça veya yükü denk yapmak.
14. (Başak, buz, kabuk, kaymak, küf, pas, tâne, yosun vb. maddelerle; deri, et, göbek, nasır, yağ vb. insan vücuduyla; renk, sûret vb. şekil ve halle; garaz, kin, yas gibi duygularla ilgili şeyler için) Peydâ etmek, hâsıl etmek, oluşturmak, tutmak.
15. Önüne engel koymak, kapatmak.
    • Geceleri kız, erkek çocukları şarampole, daha başka taraflara ay ışığında ve zifiri karanlıkta evlerinin bahçesine su bağlamağa gidiyordu.

      — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 34. baskı, Huzur, s. 11, Dergâh Yayınları
16. Sona erdirmek
17. Birine büyü yapmak
18. Meydana getirmek, teşkil etmek
19. Bir malı şartlarda anlaşarak kendisi için ayırmak, tekeli altına almak.
    • eş anlamlısı: kapatmak
20. Meşgul etmek, başka bir şeyle uğraşamaz duruma getirmek.

Çekimleme

bağlamak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	bağladım	bağladın	bağladı	bağladık	bağladınız	bağladılar
		hikâye	bağladıydım	bağladıydın	bağladıydı	bağladıydık	bağladıydınız	bağladıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	bağladıysam	bağladıysan	bağladıysa	bağladıysak	bağladıysanız	bağladıysalar bağladılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	bağlamışım	bağlamışsın	bağlamış	bağlamışız	bağlamışsınız	bağlamışlar
		hikâye	bağlamıştım	bağlamıştın	bağlamıştı	bağlamıştık	bağlamıştınız	bağlamıştılar
		rivayet	bağlamışmışım	bağlamışmışsın	bağlamışmış	bağlamışmışız	bağlamışmışsınız	bağlamışmışlar
		şart	bağlamışsam	bağlamışsan	bağlamışsa	bağlamışsak	bağlamışsanız	bağlamışsalar bağlamışlarsa
	geniş	basit	bağlarım	bağlarsın	bağlar	bağlarız	bağlarsınız	bağlarlar
		hikâye	bağlardım	bağlardın	bağlardı	bağlardık	bağlardınız	bağlardılar
		rivayet	bağlarmışım	bağlarmışsın	bağlarmış	bağlarmışız	bağlarmışsınız	bağlarmışlar
		şart	bağlarsam	bağlarsan	bağlarsa	bağlarsak	bağlarsanız	bağlarsalar bağlarlarsa
	şimdiki	basit	bağlıyorum	bağlıyorsun	bağlıyor	bağlıyoruz	bağlıyorsunuz	bağlıyorlar
		hikâye	bağlıyordum	bağlıyordun	bağlıyordu	bağlıyorduk	bağlıyordunuz	bağlıyordular
		rivayet	bağlıyormuşum	bağlıyormuşsun	bağlıyormuş	bağlıyormuşuz	bağlıyormuşsunuz	bağlıyormuşlar
		şart	bağlıyorsam	bağlıyorsan	bağlıyorsa	bağlıyorsak	bağlıyorsanız	bağlıyorsalar bağlıyorlarsa
	gelecek	basit	bağlayacağım	bağlayacaksın	bağlayacak	bağlayacağız	bağlayacaksınız	bağlayacaklar
		hikâye	bağlayacaktım	bağlayacaktın	bağlayacaktı	bağlayacaktık	bağlayacaktınız	bağlayacaktılar
		rivayet	bağlayacakmışım	bağlayacakmışsın	bağlayacakmış	bağlayacakmışız	bağlayacakmışsınız	bağlayacakmışlar
		şart	bağlayacaksam	bağlayacaksan	bağlayacaksa	bağlayacaksak	bağlayacaksanız	bağlayacaksalar bağlayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	bağlayayım	bağlayasın	bağlaya	bağlayalım	bağlayasınız	bağlayalar
		hikâye	bağlayaydım	bağlayaydın	bağlayaydı	bağlayaydık	bağlayaydınız	bağlayaydılar
		rivayet	bağlayaymışım	bağlayaymışsın	bağlayaymış	bağlayaymışız	bağlayaymışsınız	bağlayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	bağlasam	bağlasan	bağlasa	bağlasak	bağlasanız	bağlasalar
		hikâye	bağlasaydım	bağlasaydın	bağlasaydı	bağlasaydık	bağlasaydınız	bağlasaydılar
		rivayet	bağlasaymışım	bağlasaymışsın	bağlasaymış	bağlasaymışız	bağlasaymışsınız	bağlasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	bağlamalıyım	bağlamalısın	bağlamalı	bağlamalıyız	bağlamalısınız	bağlamalılar
		hikâye	bağlamalıydım	bağlamalıydın	bağlamalıydı	bağlamalıydık	bağlamalıydınız	bağlamalıydılar
		rivayet	bağlamalıymışım	bağlamalıymışsın	bağlamalıymış	bağlamalıymışız	bağlamalıymışsınız	bağlamalıymışlar
		şart	bağlamalıysam	bağlamalıysan	bağlamalıysa	bağlamalıysak	bağlamalıysanız	bağlamalıysalar bağlamalılarsa
	emir	basit	—	bağla	bağlasın	—	bağlayın bağlayınız	bağlasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	bağlamadım	bağlamadın	bağlamadı	bağlamadık	bağlamadınız	bağlamadılar
		hikâye	bağlamadıydım	bağlamadıydın	bağlamadıydı	bağlamadıydık	bağlamadıydınız	bağlamadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	bağlamadıysam	bağlamadıysan	bağlamadıysa	bağlamadıysak	bağlamadıysanız	bağlamadıysalar bağlamadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	bağlamamışım	bağlamamışsın	bağlamamış	bağlamamışız	bağlamamışsınız	bağlamamışlar
		hikâye	bağlamamıştım	bağlamamıştın	bağlamamıştı	bağlamamıştık	bağlamamıştınız	bağlamamıştılar
		rivayet	bağlamamışmışım	bağlamamışmışsın	bağlamamışmış	bağlamamışmışız	bağlamamışmışsınız	bağlamamışmışlar
		şart	bağlamamışsam	bağlamamışsan	bağlamamışsa	bağlamamışsak	bağlamamışsanız	bağlamamışsalar bağlamamışlarsa
	geniş	basit	bağlamam	bağlamazsın	bağlamaz	bağlamayız	bağlamazsınız	bağlamazlar
		hikâye	bağlamazdım	bağlamazdın	bağlamazdı	bağlamazdık	bağlamazdınız	bağlamazdılar
		rivayet	bağlamazmışım	bağlamazmışsın	bağlamazmış	bağlamazmışız	bağlamazmışsınız	bağlamazmışlar
		şart	bağlamazsam	bağlamazsan	bağlamazsa	bağlamazsak	bağlamazsanız	bağlamazsalar bağlamazlarsa
	şimdiki	basit	bağlamıyorum	bağlamıyorsun	bağlamıyor	bağlamıyoruz	bağlamıyorsunuz	bağlamıyorlar
		hikâye	bağlamıyordum	bağlamıyordun	bağlamıyordu	bağlamıyorduk	bağlamıyordunuz	bağlamıyordular
		rivayet	bağlamıyormuşum	bağlamıyormuşsun	bağlamıyormuş	bağlamıyormuşuz	bağlamıyormuşsunuz	bağlamıyormuşlar
		şart	bağlamıyorsam	bağlamıyorsan	bağlamıyorsa	bağlamıyorsak	bağlamıyorsanız	bağlamıyorsalar bağlamıyorlarsa
	gelecek	basit	bağlamayacağım	bağlamayacaksın	bağlamayacak	bağlamayacağız	bağlamayacaksınız	bağlamayacaklar
		hikâye	bağlamayacaktım	bağlamayacaktın	bağlamayacaktı	bağlamayacaktık	bağlamayacaktınız	bağlamayacaktılar
		rivayet	bağlamayacakmışım	bağlamayacakmışsın	bağlamayacakmış	bağlamayacakmışız	bağlamayacakmışsınız	bağlamayacakmışlar
		şart	bağlamayacaksam	bağlamayacaksan	bağlamayacaksa	bağlamayacaksak	bağlamayacaksanız	bağlamayacaksalar bağlamayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	bağlamayayım	bağlamayasın	bağlamaya	bağlamayalım	bağlamayasınız	bağlamayalar
		hikâye	bağlamayaydım	bağlamayaydın	bağlamayaydı	bağlamayaydık	bağlamayaydınız	bağlamayaydılar
		rivayet	bağlamayaymışım	bağlamayaymışsın	bağlamayaymış	bağlamayaymışız	bağlamayaymışsınız	bağlamayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	bağlamasam	bağlamasan	bağlamasa	bağlamasak	bağlamasanız	bağlamasalar
		hikâye	bağlamasaydım	bağlamasaydın	bağlamasaydı	bağlamasaydık	bağlamasaydınız	bağlamasaydılar
		rivayet	bağlamasaymışım	bağlamasaymışsın	bağlamasaymış	bağlamasaymışız	bağlamasaymışsınız	bağlamasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	bağlamamalıyım	bağlamamalısın	bağlamamalı	bağlamamalıyız	bağlamamalısınız	bağlamamalılar
		hikâye	bağlamamalıydım	bağlamamalıydın	bağlamamalıydı	bağlamamalıydık	bağlamamalıydınız	bağlamamalıydılar
		rivayet	bağlamamalıymışım	bağlamamalıymışsın	bağlamamalıymış	bağlamamalıymışız	bağlamamalıymışsınız	bağlamamalıymışlar
		şart	bağlamamalıysam	bağlamamalıysan	bağlamamalıysa	bağlamamalıysak	bağlamamalıysanız	bağlamamalıysalar bağlamamalılarsa
	emir	basit	—	bağlama	bağlamasın	—	bağlamayın bağlamayınız	bağlamasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

ağzını dilini bağlamak,altmış altıya bağlamak, atını sağlam kazığa bağlamak, ayağını bağlamak, başını bağlamak, bel bağlamak, beste bağlamak, bohçasını bağlamak, çenesini bağlamak, dilini bağlamak, el bağlamak, elini kolunu bağlamak, esmere al bağla, karşısına geç ağla gönül bağlamak, göz bağlamak / gözünü bağlamak, hükme bağlamak, içi yağ bağlamak, karalar bağlamak, kemer bağlamak, kısmetini bağlamak, köpeği bağlasan durmaz, kuyruğuna teneke bağlamak, oluruna bağlamak, örümcek bağlamak, pamuk ipliği ile bağlamak, para bağlamak, işini sağlama bağlamak, sayfa bağlamak, şarta bağlamak, tatlıya bağlamak, uçkurunu bağlayamamak, ümit bağlamak, yüreği yağ bağlamak, .

Türetilmiş kavramlar

• bağlanmak, bağlatmak, bağlayabilmek, bağlayıvermek

Çeviriler

bağlamak

• Almanca: festbinden (de)
• Azerice: bağlamaq (az)
• Fince: kiinnittää (fi), sitoa (fi), sulkea (fi)
• Fransızca: lier (fr)
• İngilizce: bind (en), connect (en), fasten (en), tie (en)
• Macarca: köt (hu)
• Rusça: привязывать (ru) (privyazıvatʹ), связывать (ru) (svyazıvatʹ)
• Tatarca: bäyläw (tt)

  Kırım Tatarcası: baylamak (crh)

  Eski Türkçe: bamak‎ (otk) (bamak), çekmek‎ (otk) (çekmek), çoglamak‎ (otk) (çoglamak), köklemek‎ (otk) (köklemek)

  Osmanlı Türkçesi: باغلامق‎

Kaynakça

• Kubbealtı Lugatı'nda "BAĞLAMAK :"