Weddell foku
–Weddell_seal_(Leptonychotes_weddellii)_03.jpg)
Weddell foku (Leptonychotes weddellii), Antarktika'yı çevreleyen kutup çevresi dağılımına sahip, nispeten büyük ve bol bulunan fokgiller üyesi fok. Weddell foku, 1820'lerde Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı fok avcılığı yapan kaptan James Weddell'in Güney Okyanusu'nda şu anda Weddell Denizi olarak bilinen bölgeye yaptığı keşif gezileri sırasında keşfedilmiş ve adlandırılmıştır.[1] Bu türün yaşam öyküsü, Antarktika kıtasına yakın ve genellikle Antarktika üslerine bitişik hızlı buz ortamlarında yaşadığı için iyi belgelenmiştir.[2] Leptonychotes cinsindeki tek türdür.
Nüfus durumu
[değiştir | kaynağı değiştir]1.jpg)
En son tahminlere göre türün tüm yaşam alanını kapsayan Kasım 2011 tarihli yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerine dayanarak yaklaşık 202 bin dişi foktan oluşan bir popülasyon olduğunu göstermektedir. Bu sayı yalnızca dişileri içermektedir çünkü erkekler kasım ayında çoğunlukla su altında bölgelerini korumaktadır. Yaş arttıkça oran dişilere doğru kaydığı için erkeklerin sayısının dişilerden daha az olması muhtemeldir.[3]
Daha düşük coğrafî kapsama sahip ve dolayısıyla ekstrapolasyonlara daha fazla dayanan önceki tahminler, 800 bin civarında rakamlar bildirerek çok daha yüksek olma eğilimindeydi.[4]
Weddell foklarının yaygın dağılımı nedeniyle, popülasyon değerlendirmeleri zor ve pahalıdır ve bu nedenle nadiren yapılır. Bununla birlikte, daha yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri ve kitle kaynaklı verilerin mevcudiyeti sayesinde, gelecekteki sayımlar otomatik görüntü tanıma ile basitleştirilebilir.[5]
Tehditler
[değiştir | kaynağı değiştir]Antarktika keşiflerinin ilk dönemlerinde, Weddell foklarının yiyecek ve yağ için avlanmaları nedeniyle nüfusunda ciddi düşüşler yaşadı. 1980'lerde ticarî fok avcılığının ortadan kaldırılmasından sonra popülasyonlar toparlandı.
Ancak, küresel iklim değişikliğinin Antarktika fokları üzerindeki etkileri henüz tam olarak belirlenmemiştir. Araştırmalar, yaşam alanlarının mevcudiyetinin aşırı sıcaklığa duyarlı olması nedeniyle fok popülasyonlarının azalabileceğini ve bu durumun onları potansiyel olarak savunmasız hâle getirebileceğini tahmin etmektedir.[6] Deniz buzunun süresini ve kapsamını ve besin maddesi mevcudiyetini etkileyen iklim değişiklikleri, yavruların hayatta kalma oranını potansiyel olarak azaltabilir ve popülasyon büyüme oranları için önemli sonuçlar doğurabilir.[7] Bazı popülasyonların karada üremesi (örneğin Güney Georgia'da ), türün farklı ortamlara yerleşme yeteneğini gösterebilir, ancak bu tür bir esnekliğin kapsamı belirsizdir.
Geçmişte, Antarktika araştırma üslerinin kurulması bu foklarda bir miktar rahatsızlığa neden olmuştur. Ocak 1998'de Antarktika Antlaşması'na ilişkin Çevre Koruma Protokolü onaylanarak, Antarktika'da en az 50 yıl süreyle madencilik ve petrol sondajının yasaklanması, ayrıca bölgede atık bertarafı ve pestisit kullanımının yasaklanması gibi çevresel önlemler uygulanmıştır. Bununla birlikte, Antarktika ve Subantarktika'da artan mevsimsel turizmin Weddell foklarının davranışları, dağılımı ve beslenmesi üzerindeki rahatsızlık etkileri hâlâ bilinmemektedir.
Şu anda önemli balıkçılık etkileşimlerine dair herhangi bir rapor bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Antarktika sularında, özellikle Antarktika dişli balığını hedef alan yeni balıkçılık faaliyetlerinin geliştirilmesi, Weddell foklarının beslenmesini etkileyebilir ve potansiyel operasyonel etkileşimler yönetim planlarında dikkate alınmalıdır.
Koruma durumu
[değiştir | kaynağı değiştir]Weddell foku, Antarktika Antlaşması ve Antarktika Foklarının Korunması Sözleşmesi (CCAS) tarafından korunmaktadır. IUCN tarafından "en az endişe verici" olarak sınıflandırılmıştır. Bu tür CITES listesinde yer almamaktadır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Seals and sea lions. New Zealand: Reed Publishing Ltd. 2002.
- ↑ "An overview of the ecology of Antarctic seals". American Zoologist. 31 (1): 143-149. 1991. doi:10.1093/icb/31.1.143. Tarih değerini gözden geçirin:
|erişimtarihi=(yardım); - ↑ "Insights from the first global population estimate of Weddell seals in Antarctica". Science Advances. 7 (39). 24 Eylül 2021. doi:10.1126/sciadv.abh3674. PMC 8462891
. PMID 34559555. - ↑ "A review of data on abundance, trends in abundance, habitat use and diet of ice-breeding seals in the Southern Ocean". CCAMLR Science. 19: 49-74. 2012.
- ↑ "Researchers and citizen scientists complete first-ever Weddell seal count". University of Minnesota College of Science and Engineering. 24 Eylül 2021.
- ↑ "Climate change and marine mammals". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 90 (8): 1483-1487. 2010. doi:10.1017/S0025315410001815free. Tarih değerini gözden geçirin:
|erişimtarihi=(yardım) - ↑ "Environmental variation and cohort effects in an Antarctic predator". Oikos. 121 (7): 1027-1040. 2012. doi:10.1111/j.1600-0706.2011.19673.x.
