ข้ามไปเนื้อหา

EPUB

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Electronic Publication (EPUB)
นามสกุลไฟล์
.epub
ชนิดสื่ออินเทอร์เน็ต
application/epub+zip
หมายเลขวิเศษPK\x03\x04 (Zip)
พัฒนาโดยInternational Digital Publishing Forum (IDPF) / World Wide Web Consortium (W3C)
เปิดตัวครั้งแรกกันยายน 2007; 19 ปีที่แล้ว (2007 -09)
รุ่นล่าสุด
3.3
25 พฤษภาคม 2023; 3 ปีก่อน (2023-05-25)[1]
ประเภทของรูปแบบรูปแบบไฟล์หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
บรรจุโดยOEBPS Container Format (OCF; Zip)
ขยายจากOpen eBook, XHTML, CSS, DTBook
มาตรฐานISO/IEC TS 30135[2]
รูปแบบเปิด?Yes
เว็บไซต์www.w3.org/publishing/epub32/

EPUB เป็นรูปแบบไฟล์หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้นามสกุลไฟล์ ".epub" ชื่อสั้นมาจาก electronic publication ซึ่งแปลว่าสิ่งพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์และในบางครั้งจะเขียนในรูป ePub[3] EPUB สนับสนุนบนอีรีดเดอร์จำนวนมาก และมีซอฟต์แวร์ทำงานด้วยกันได้บนสมาร์ทโฟน แท็บเล็ต และคอมพิวเตอร์ส่วนใหญ่ EPUB เป็นมาตรฐานทางเทคนิคซึ่งเดิมเผยแพร่โดย International Digital Publishing Forum (IDPF) เริ่มเป็นมาตรฐานในเดือนกันยายน 2007 แทนที่มาตรฐาน Open eBook ที่เก่ากว่า[4] ต่อมาในปี 2017 สมาชิกของ IDPF ลงมติรวมองค์กรเข้ากับ World Wide Web Consortium (W3C) เพื่อให้การพัฒนา EPUB สอดคล้องกับมาตรฐานเว็บมากขึ้น[5]

รูปแบบ EPUB เป็นไฟล์เก็บถาวรที่ประกอบด้วยไฟล์ XHTML ที่มีเนื้อหาพร้อมด้วยรูปภาพและไฟล์สนับสนุนอื่น ๆ EPUB รองรับโดยเครื่องอ่านฮาร์ดแวร์เกือบทั้งหมด ยกเว้นคินเดิล[6]

ประวัติ

[แก้]

IDPF เผยแพร่ข้อกำหนด EPUB 2.0.1 ในเดือนกันยายน 2007 โดยรวมข้อกำหนดย่อยสามส่วนคือ Open Publication Structure, Open Packaging Format และ Open Container Format ซึ่งอ้างอิงจาก XHTML, CSS และ DTBook[4]

วันที่ 11 ตุลาคม 2011 IDPF อนุมัติ EPUB 3.0 ซึ่งเพิ่มการรองรับ MathML และรูปแบบ Fixed Layout สำหรับสื่อสิ่งพิมพ์อย่างการ์ตูน จากนั้นองค์การมาตรฐานสากล ISO/IEC ได้เผยแพร่ข้อกำหนดนี้ในชื่อ ISO/IEC TS 30135 เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2014[2]

เดือนกุมภาพันธ์ 2017 สมาชิกของ IDPF ลงมติเห็นชอบให้รวมองค์กรเข้ากับ W3C ด้วยคะแนน 71 เสียง (ร้อยละ 88) ต่อ 10 เสียงที่ไม่เห็นด้วย[5]

วันที่ 25 พฤษภาคม 2023 W3C เผยแพร่ EPUB 3.3 ในฐานะ W3C Recommendation ซึ่งเป็นรุ่นแรกที่รวมข้อกำหนดด้านการเข้าถึง (accessibility) ไว้เป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐานอย่างเป็นทางการ โดยยังคงความเข้ากันได้แบบย้อนหลังกับ EPUB 3.2[1]

การเข้าถึง

[แก้]

องค์กร DAISY Consortium มีส่วนร่วมในกระบวนการมาตรฐาน EPUB มาตั้งแต่ยุค IDPF จนถึงปัจจุบันที่ W3C โดยผลักดันให้การเข้าถึง (accessibility) เป็นข้อกำหนดระดับต้นของมาตรฐานตลอดมา[7] งานทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบที่ตีพิมพ์ในวารสาร Sustainability เมื่อปี 2025 ระบุว่าโครงสร้างการนำทางและทางเลือกรูปแบบเนื้อหาหลายแบบของ EPUB ช่วยให้ผู้อ่านที่มีความบกพร่องทางการมองเห็นหรือการเคลื่อนไหวเข้าถึงเนื้อหาได้ใกล้เคียงกับผู้อ่านทั่วไปมากขึ้น[8]

ความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว

[แก้]

เนื่องจาก EPUB อาศัยเทคโนโลยีเว็บอย่าง HTML5, JavaScript, CSS และ SVG โปรแกรมอ่าน EPUB จึงเผชิญความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในลักษณะใกล้เคียงกับเว็บเบราว์เซอร์ งานวิจัยที่นำเสนอในงานประชุม IEEE Symposium on Security and Privacy ปี 2021 ซึ่งประเมินโปรแกรมอ่าน EPUB จำนวน 97 โปรแกรมบน 7 แพลตฟอร์ม พบว่าประมาณครึ่งหนึ่งไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยของข้อกำหนด EPUB และหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่ประสงค์ร้ายสามารถเปิดเผยข้อมูลระบบไฟล์ในเครื่องได้ในโปรแกรมที่ทดสอบ 16 รายการ[9]

การใช้งานและซอฟต์แวร์

[แก้]

เดือนสิงหาคม 2012 องค์กร Book Industry Study Group (BISG) ของสหรัฐประกาศรับรอง EPUB 3 เป็นรูปแบบไฟล์ "ที่ยอมรับและเป็นที่นิยม" สำหรับอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ดิจิทัล[10]

ร้านหนังสือดิจิทัลอย่าง Google Play Books รับไฟล์จากผู้เผยแพร่ในรูปแบบ EPUB 3.3, EPUB 3 และ EPUB 2[11] ส่วนอุปกรณ์คินเดิลของอเมซอนเริ่มรองรับไฟล์ EPUB ทางอ้อมตั้งแต่เดือนธันวาคม 2022 ผ่านบริการ Send to Kindle ซึ่งจะแปลงไฟล์ EPUB เป็นรูปแบบ KF8 ก่อนส่งเข้าอุปกรณ์ โดยยังไม่มีการรองรับ EPUB แบบเนทีฟ[12]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 "EPUB 3.3 becomes a W3C Recommendation". World Wide Web Consortium. 2023-05-25. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
  2. 1 2 "ISO/IEC TS 30135-5:2014 - Information technology — Digital publishing — EPUB3". International Organization for Standardization. 2014. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
  3. Aroonpiboon, Boonlert (2010-10-30). "ePub มาตรฐาน e-Book แบบเปิด". Knowledge Sharing (STKS/NSTDA). สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
  4. 1 2 "OPS 2.0 Elevated to Official IDPF Standard". IDPF. eBooklyn. ต.ค. 15, 2007. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2014-10-28.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  5. 1 2 "New Roadmap for Future of Publishing is Underway as W3C and IDPF Officially Combine". World Wide Web Consortium. 2017-02-01. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
  6. "The Different Ebook Formats Explained: EPUB, MOBI, AZW, IBA, and More". 27 กรกฎาคม 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  7. "EPUB". The DAISY Consortium (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
  8. Silva, Lenardo; Pimentel, Bruno; Duarte, Breno; Escarpini, Romildo (2025-12-13). "Accessibility by Design: A Systematic Review of Inclusive E-Book Standards, Tools, and Practices". Sustainability (ภาษาอังกฤษ). 17 (24): 11173. doi:10.3390/su172411173. ISSN 2071-1050.{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (ลิงก์) CS1 maint: unflagged free DOI (ลิงก์)
  9. Franken, Gertjan; Van Goethem, Tom; Joosen, Wouter (2021). "Reading Between the Lines: An Extensive Evaluation of the Security and Privacy Implications of EPUB Reading Systems". 2021 IEEE Symposium on Security and Privacy (SP): 1730–1747. "PDFG". doi:10.1109/SP40001.2021.00015.
  10. "BISG Endorses EPUB 3 as the "Accepted and Preferred" Standard". Book Industry Study Group. 2012-08-06. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
  11. "EPUB files". Google Play Books Partner Center. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
  12. "Amazon Kindle will finally support EPUB books - but there's a catch". TechRadar. 2022. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]