EPUB
| Electronic Publication (EPUB) | |
|---|---|
| นามสกุลไฟล์ |
.epub |
| ชนิดสื่ออินเทอร์เน็ต |
application/epub+zip |
| หมายเลขวิเศษ | PK\x03\x04 (Zip) |
| พัฒนาโดย | International Digital Publishing Forum (IDPF) / World Wide Web Consortium (W3C) |
| เปิดตัวครั้งแรก | กันยายน 2007 |
| รุ่นล่าสุด | |
| ประเภทของรูปแบบ | รูปแบบไฟล์หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ |
| บรรจุโดย | OEBPS Container Format (OCF; Zip) |
| ขยายจาก | Open eBook, XHTML, CSS, DTBook |
| มาตรฐาน | ISO/IEC TS 30135[2] |
| รูปแบบเปิด? | Yes |
| เว็บไซต์ | www |
EPUB เป็นรูปแบบไฟล์หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้นามสกุลไฟล์ ".epub" ชื่อสั้นมาจาก electronic publication ซึ่งแปลว่าสิ่งพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์และในบางครั้งจะเขียนในรูป ePub[3] EPUB สนับสนุนบนอีรีดเดอร์จำนวนมาก และมีซอฟต์แวร์ทำงานด้วยกันได้บนสมาร์ทโฟน แท็บเล็ต และคอมพิวเตอร์ส่วนใหญ่ EPUB เป็นมาตรฐานทางเทคนิคซึ่งเดิมเผยแพร่โดย International Digital Publishing Forum (IDPF) เริ่มเป็นมาตรฐานในเดือนกันยายน 2007 แทนที่มาตรฐาน Open eBook ที่เก่ากว่า[4] ต่อมาในปี 2017 สมาชิกของ IDPF ลงมติรวมองค์กรเข้ากับ World Wide Web Consortium (W3C) เพื่อให้การพัฒนา EPUB สอดคล้องกับมาตรฐานเว็บมากขึ้น[5]
รูปแบบ EPUB เป็นไฟล์เก็บถาวรที่ประกอบด้วยไฟล์ XHTML ที่มีเนื้อหาพร้อมด้วยรูปภาพและไฟล์สนับสนุนอื่น ๆ EPUB รองรับโดยเครื่องอ่านฮาร์ดแวร์เกือบทั้งหมด ยกเว้นคินเดิล[6]
ประวัติ
[แก้]IDPF เผยแพร่ข้อกำหนด EPUB 2.0.1 ในเดือนกันยายน 2007 โดยรวมข้อกำหนดย่อยสามส่วนคือ Open Publication Structure, Open Packaging Format และ Open Container Format ซึ่งอ้างอิงจาก XHTML, CSS และ DTBook[4]
วันที่ 11 ตุลาคม 2011 IDPF อนุมัติ EPUB 3.0 ซึ่งเพิ่มการรองรับ MathML และรูปแบบ Fixed Layout สำหรับสื่อสิ่งพิมพ์อย่างการ์ตูน จากนั้นองค์การมาตรฐานสากล ISO/IEC ได้เผยแพร่ข้อกำหนดนี้ในชื่อ ISO/IEC TS 30135 เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2014[2]
เดือนกุมภาพันธ์ 2017 สมาชิกของ IDPF ลงมติเห็นชอบให้รวมองค์กรเข้ากับ W3C ด้วยคะแนน 71 เสียง (ร้อยละ 88) ต่อ 10 เสียงที่ไม่เห็นด้วย[5]
วันที่ 25 พฤษภาคม 2023 W3C เผยแพร่ EPUB 3.3 ในฐานะ W3C Recommendation ซึ่งเป็นรุ่นแรกที่รวมข้อกำหนดด้านการเข้าถึง (accessibility) ไว้เป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐานอย่างเป็นทางการ โดยยังคงความเข้ากันได้แบบย้อนหลังกับ EPUB 3.2[1]
การเข้าถึง
[แก้]องค์กร DAISY Consortium มีส่วนร่วมในกระบวนการมาตรฐาน EPUB มาตั้งแต่ยุค IDPF จนถึงปัจจุบันที่ W3C โดยผลักดันให้การเข้าถึง (accessibility) เป็นข้อกำหนดระดับต้นของมาตรฐานตลอดมา[7] งานทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบที่ตีพิมพ์ในวารสาร Sustainability เมื่อปี 2025 ระบุว่าโครงสร้างการนำทางและทางเลือกรูปแบบเนื้อหาหลายแบบของ EPUB ช่วยให้ผู้อ่านที่มีความบกพร่องทางการมองเห็นหรือการเคลื่อนไหวเข้าถึงเนื้อหาได้ใกล้เคียงกับผู้อ่านทั่วไปมากขึ้น[8]
ความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว
[แก้]เนื่องจาก EPUB อาศัยเทคโนโลยีเว็บอย่าง HTML5, JavaScript, CSS และ SVG โปรแกรมอ่าน EPUB จึงเผชิญความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในลักษณะใกล้เคียงกับเว็บเบราว์เซอร์ งานวิจัยที่นำเสนอในงานประชุม IEEE Symposium on Security and Privacy ปี 2021 ซึ่งประเมินโปรแกรมอ่าน EPUB จำนวน 97 โปรแกรมบน 7 แพลตฟอร์ม พบว่าประมาณครึ่งหนึ่งไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยของข้อกำหนด EPUB และหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่ประสงค์ร้ายสามารถเปิดเผยข้อมูลระบบไฟล์ในเครื่องได้ในโปรแกรมที่ทดสอบ 16 รายการ[9]
การใช้งานและซอฟต์แวร์
[แก้]เดือนสิงหาคม 2012 องค์กร Book Industry Study Group (BISG) ของสหรัฐประกาศรับรอง EPUB 3 เป็นรูปแบบไฟล์ "ที่ยอมรับและเป็นที่นิยม" สำหรับอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ดิจิทัล[10]
ร้านหนังสือดิจิทัลอย่าง Google Play Books รับไฟล์จากผู้เผยแพร่ในรูปแบบ EPUB 3.3, EPUB 3 และ EPUB 2[11] ส่วนอุปกรณ์คินเดิลของอเมซอนเริ่มรองรับไฟล์ EPUB ทางอ้อมตั้งแต่เดือนธันวาคม 2022 ผ่านบริการ Send to Kindle ซึ่งจะแปลงไฟล์ EPUB เป็นรูปแบบ KF8 ก่อนส่งเข้าอุปกรณ์ โดยยังไม่มีการรองรับ EPUB แบบเนทีฟ[12]
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 "EPUB 3.3 becomes a W3C Recommendation". World Wide Web Consortium. 2023-05-25. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
- 1 2 "ISO/IEC TS 30135-5:2014 - Information technology — Digital publishing — EPUB3". International Organization for Standardization. 2014. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
- ↑ Aroonpiboon, Boonlert (2010-10-30). "ePub มาตรฐาน e-Book แบบเปิด". Knowledge Sharing (STKS/NSTDA). สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
- 1 2 "OPS 2.0 Elevated to Official IDPF Standard". IDPF. eBooklyn. ต.ค. 15, 2007. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2014-10-28.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 "New Roadmap for Future of Publishing is Underway as W3C and IDPF Officially Combine". World Wide Web Consortium. 2017-02-01. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
- ↑ "The Different Ebook Formats Explained: EPUB, MOBI, AZW, IBA, and More". 27 กรกฎาคม 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "EPUB". The DAISY Consortium (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
- ↑ Silva, Lenardo; Pimentel, Bruno; Duarte, Breno; Escarpini, Romildo (2025-12-13). "Accessibility by Design: A Systematic Review of Inclusive E-Book Standards, Tools, and Practices". Sustainability (ภาษาอังกฤษ). 17 (24): 11173. doi:10.3390/su172411173. ISSN 2071-1050.
{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (ลิงก์) CS1 maint: unflagged free DOI (ลิงก์) - ↑ Franken, Gertjan; Van Goethem, Tom; Joosen, Wouter (2021). "Reading Between the Lines: An Extensive Evaluation of the Security and Privacy Implications of EPUB Reading Systems". 2021 IEEE Symposium on Security and Privacy (SP): 1730–1747. "PDFG". doi:10.1109/SP40001.2021.00015.
- ↑ "BISG Endorses EPUB 3 as the "Accepted and Preferred" Standard". Book Industry Study Group. 2012-08-06. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
- ↑ "EPUB files". Google Play Books Partner Center. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.
- ↑ "Amazon Kindle will finally support EPUB books - but there's a catch". TechRadar. 2022. สืบค้นเมื่อ 2026-07-09.