Helmut Schmidt
Helmut Schmidt | |
|---|---|
Helmut Schmidt në vitin 1977 | |
| Kancelar federal i Gjermanisë | |
| Në detyrë 16 maj 1974 – 1 tetor 1982 | |
| Paraprirë nga | Willy Brandt |
| Pasuar nga | Helmut Kohl |
| Ministër federal i Financave | |
| Në detyrë 7 korrik 1972 – 16 maj 1974 | |
| Paraprirë nga | Karl Schiller |
| Pasuar nga | Hans Apel |
| Ministër federal i Ekonomisë | |
| Në detyrë 7 korrik 1972 – 15 dhjetor 1972 | |
| Paraprirë nga | Karl Schiller |
| Pasuar nga | Hans Friderichs |
| Ministër federal i Mbrojtjes | |
| Në detyrë 22 tetor 1969 – 7 korrik 1972 | |
| Paraprirë nga | Gerhard Schröder |
| Pasuar nga | Georg Leber |
| Të dhëna personale | |
| Lindi | Helmut Heinrich Waldemar Schmidt 23 dhjetor 1918 Hamburg, Gjermani |
| Vdiq | 10 nëntor 2015 Hamburg, Gjermani |
| Party | SPD |
| Bashkëshorti/ja | Hannelore "Loki" Schmidt |
| Fëmijë | 2 |
| Alma mater | Universiteti i Hamburgut |
| Profesioni | Politikan, ekonomist |
| Nënshkrimi | |
Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (23 dhjetor 1918 – 10 nëntor 2015) ishte një politikan gjerman i SPD-së, i cili shërbeu si kancelar federal i Gjermanisë Perëndimore nga viti 1974 deri në vitin 1982. Para zgjedhjes si kancelar ai mbajti postet e ministrit federal të Mbrojtjes, të Ekonomisë dhe të Financave në qeveritë e Willy Brandtit.[1][2]
Jeta e hershme dhe arsimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Schmidt lindi në Hamburg më 23 dhjetor 1918. Gjatë Luftës së Dytë Botërore shërbeu si ushtar në Luftwaffe. Pas luftës studioi ekonomi dhe shkenca shtetërore në Universitetin e Hamburgut, ku i përfundoi studimet në vitin 1949. Në vitin 1946 u anëtarësua në SPD.[3]
Karriera politike
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Nga viti 1953 deri më 1961 Schmidt ishte deputet në Bundestag dhe anëtar i kryesisë federale të SPD-së. Pas humbjes së SPD-së në zgjedhjet federale të vitit 1961 u kthye në Hamburg, ku mbajti poste ministrore në nivel vendor. Gjatë përmbytjeve të Hamburgut në shkurt 1962 ai fitoi reputacion të gjerë si menaxher i krizave. Në vitin 1965 u rikthye në politikën federale, ndërsa në periudhën 1966–1969 drejtoi grupin parlamentar të SPD-së në Bundestag. Në vitin 1969 u bë ministër federal i Mbrojtjes, ndërsa në vitin 1972 ministër federal i Financave; për disa muaj mbajti njëkohësisht edhe postin e ministrit federal të Ekonomisë.[4][5]
Kancelar i Gjermanisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Më 16 maj 1974 Schmidt u zgjodh kancelari i pestë i Republikës Federale të Gjermanisë, pas dorëheqjes së Willy Brandtit. Ai vazhdoi koalicionin social-liberal SPD–FDP dhe qeverisja e tij u përball me pasojat e krizës së naftës, vështirësitë e ekonomisë botërore dhe terrorizmin e Fraksionit të Ushtrisë së Kuqe (RAF).[6][7]
Në politikën e jashtme ai u shqua për përkushtimin ndaj bashkëpunimit evropian dhe ekuilibrit strategjik në Evropë. Në vitin 1975, së bashku me presidentin francez Valéry Giscard d'Estaing, ai nisi samitin e parë botëror ekonomik në Rambuje. Po atë vit mori pjesë në nënshkrimin e Aktit Final të Helsinkit. Më vonë ai kontribuoi edhe në krijimin e Sistemit Monetar Evropian, i cili u bë një nga bazat e mëvonshme të euros. Gjatë mandatit të tij mbrojti gjithashtu vijën politike që çoi te vendimi i dyfishtë i NATO-s.[8][9][10]
Koalicioni social-liberal u shpërbë në verën dhe vjeshtën e vitit 1982 për shkak të mosmarrëveshjeve mbi politikën ekonomike. Më 1 tetor 1982 Schmidt u largua nga posti pas një mocioni konstruktiv mosbesimi në Bundestag dhe u pasua nga Helmut Kohl.[11]
Pas kancelarisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas largimit nga posti i kancelarit, Schmidt mbeti një figurë shumë e njohur e jetës publike gjermane. Nga viti 1983 ai ishte bashkëbotues i së përjavshmes Die Zeit dhe për një periudhë edhe drejtues i shtëpisë botuese të saj. Ai vazhdoi të merrej me çështje të unitetit evropian, politikës ndërkombëtare dhe problemeve globale, si edhe botoi dhjetëra libra dhe qindra artikuj.[12][13]
Jeta personale dhe vdekja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 1942 ai u martua me Hannelore "Loki" Glaser. Çifti pati dy fëmijë; djali i tyre Walter vdiq para se të mbushte një vjeç, ndërsa vajza Susanne lindi në vitin 1947. Loki Schmidt vdiq në Hamburg më 21 tetor 2010. Helmut Schmidt vdiq në Hamburg më 10 nëntor 2015, në moshën 96-vjeçare. Për të u mbajt një ceremoni shtetërore mortore më 23 nëntor 2015.[14][15]
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Life and work". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në anglisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Marrë më 23 prill 2026.[lidhje e vdekur]
- ↑ "Helmut Schmidt: Domestic political test". Federal Chancellor (në anglisht). The Federal Chancellor. Marrë më 23 prill 2026.
- ↑ "Biografie". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në gjermanisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Marrë më 23 prill 2026.[lidhje e vdekur]
- ↑ "Biografie". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në gjermanisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Marrë më 23 prill 2026.[lidhje e vdekur]
- ↑ "Life and work". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në anglisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Marrë më 23 prill 2026.[lidhje e vdekur]
- ↑ "Life and work". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në anglisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Arkivuar nga origjinali më 24 prill 2026. Marrë më 23 prill 2026.
- ↑ "Chancellor and crisis manager". Federal Government (në anglisht). Press and Information Office of the Federal Government. 10 nëntor 2015. Marrë më 23 prill 2026.
- ↑ "Biografie". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në gjermanisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Arkivuar nga origjinali më 24 prill 2026. Marrë më 23 prill 2026.
- ↑ "Chancellor and crisis manager". Federal Government (në anglisht). Press and Information Office of the Federal Government. 10 nëntor 2015. Marrë më 23 prill 2026.
- ↑ "Helmut Schmidt: Domestic political test". Federal Chancellor (në anglisht). The Federal Chancellor. Marrë më 23 prill 2026.
- ↑ "Biografie". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në gjermanisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Arkivuar nga origjinali më 24 prill 2026. Marrë më 23 prill 2026.
- ↑ "Life and work". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në anglisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Arkivuar nga origjinali më 24 prill 2026. Marrë më 23 prill 2026.
- ↑ "Biografie". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në gjermanisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Marrë më 23 prill 2026.[lidhje e vdekur]
- ↑ "Biografie". Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung (në gjermanisht). Bundeskanzler-Helmut-Schmidt-Stiftung. Marrë më 23 prill 2026.[lidhje e vdekur]
- ↑ "Helmut Schmidt died on 10 November in his native city of Hamburg. He was Chancellor of the Federal Republic of Germany from 1974 to 1982". Federal Government (në anglisht). Press and Information Office of the Federal Government. 23 nëntor 2015. Marrë më 23 prill 2026.