Karaczi
24°51′36″N 67°00′36″E/24,860000 67,010000 Panorama Karaczi (2011) | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Prowincja | |||||
| Burmistrz |
Murtaza Wahab | ||||
| Powierzchnia |
3530[1] km² | ||||
| Populacja (2023) |
| ||||
| • liczba ludności |
ok. 20,3 mln | ||||
| Nr kierunkowy |
021 | ||||
| Kod pocztowy |
74000–75900 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
KA | ||||
| Strefa czasowa | |||||
Położenie na mapie Sindh  | |||||
Położenie na mapie Pakistanu  | |||||
| 24°51′36″N 67°00′36″E/24,860000 67,010000 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Karaczi (ang. Karachi, urdu کراچی, Karaći, bengalski: করাচি) – największe miasto w Pakistanie, położone w południowej części kraju, nad Morzem Arabskim, na obszarze Niziny Hindustańskiej, na północno-zachodnim skrawku delty Indusu[2][3]. Stolica prowincji Sindh[2]. Burmistrzem miasta jest Murtaza Wahab[4].
Centrum miasta zajmują liczne reprezentacyjne budynki administracyjne, wybudowane w II poł. XIX wieku. Centrum jest otoczone dzielnicami mieszkaniowych, przemysłowymi oraz dzielnicami slumsów[5].
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Karaczi jest największym i najludniejszym miastem w Pakistanie, zamieszkałe przez społeczności reprezentujące niemal wszystkie grupy etniczne Pakistanu[6][7]. Po uzyskaniu przez Pakistan niepodległości 14 sierpnia 1947 roku Karaczi zamieszkiwało ok. 450 tys. osób[6]. Wpływ na późniejszy wzrost liczby mieszkańców miał status stolicy miasta, napływ muzułmańskich uchodźców, osiedlających się w niepodległym Pakistanie, oraz rozwinięta gospodarka[6][8]. Do 1951 roku liczba mieszkańców przekroczyła milion[6]. W 1962 roku w mieście żyło ok. 2 mln osób[8]. W 1998 roku miasto liczyło 9 339 023 mieszkańców[9][10]. W 2006 roku liczba mieszkańców wynosiła ok. 12 mln[11]. W 2017 roku liczba ta wzrosła do 14 910 352[9][10]. W Karaczi mieszkało ok. 20,3 mln osób[6].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Miasto zostało założone przez kupców indyjskich na początku XVIII w[8]. W 1842 roku zostało anektowane przez Brytyjczyków. Od 1936 roku jest stolicą prowincji Sindh[5]. Po uzyskaniu niepodległości przez Pakistan Karaczi zostało stolicą kraju. W 1954 roku w mieście zostały podpisane układy o przyjaźni i współpracy z Turcją oraz Stanami Zjednoczonymi[8]. W 1959 roku miasto utraciło status stolicy na rzecz Rawalpindi, która do 1969 roku pełniła funkcję tymczasowej stolicy Pakistanu, do momentu ukończenia budowy Islamabadu[12][13][14].
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]W mieście rozwinięty jest m.in. przemysł włókienniczy, obuwniczy, metalowy, spożywczy, papierniczy, chemiczny, stoczniowy[2][5]. Miasto obsługuje cały handel morski Pakistanu i Afganistanu, nie mającego dostępu do morza[2].
W Karaczi mieszczą się siedziby głównych banków krajowych (np. National Bank of Pakistan, State Bank of Pakistan) i międzynarodowych, giełda papierów wartościowych, siedziby organizacji gospodarczych[2][5].
W pobliżu miasta wybudowano pierwszą w Pakistanie elektrownię jądrową o mocy 125 MW[5].
Transport
[edytuj | edytuj kod]Karaczi jest głównym węzłem komunikacyjnym Pakistanu[15]. Miasto ma dostęp do trzech autostrad. Jedna biegnie do Peszawaru i łączy miasto z centralnymi prowincjami Pakistanu, druga biegnie do Zahedanu i łączy miasto z Iranem i innymi państwami Bliskiego Wschodu, trzecia biegnąca wzdłuż wybrzeża prowadzi do Ormary. W mieście zbudowano sieć dróg ekspresowych rozchodzących się promieniście od centrum Karaczi[2].
20 kwietnia 1885 roku uruchomiono sieć tramwajową[16]. Tramwaje poruszały się po torach o rozstawie 1219 mm[15]. Sieć tramwajowa została zlikwidowana 30 kwietnia 1975 roku[16]. W 1964 roku powstała kolej obwodowa. Ze względu na straty finansowe oraz zły stan techniczny infrastruktury została ona zamknięta w 1999 roku. Na przestrzeni lat na miejscu torów zbudowano nielegalne osiedla oraz slumsy. W listopadzie 2020 roku odtworzono fragment kolei obwodowej. Odcinek łączący dworzec główny ze stacją Orangi liczy 14 km długości[15]. Ponadto Karaczi ma połączenie kolejowe z Rawalpindi[5].
W Karaczi mieszczą się dwa największe porty morskie Pakistanu: Karaczi i Bin Qasim[7]. Znajduje się tu również największe lotnisko w kraju oraz siedziba pakistańskich linii lotniczych Pakistan International Airlines[7][17].
Edukacja i kultura
[edytuj | edytuj kod]Karaczi jest jednym z głównych ośrodków naukowo-kulturalnych Pakistanu. W mieście działają trzy uniwersytety (założone w latach 1951, 1977 i 1983) oraz akademia Kaid-e Azam, założona w 1976 roku[5].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Karachi the Gatway to Pakistan, kmc.gos.pk [dostęp 2026-05-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-23] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Karachi [online], britannica.com [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- ↑ Hindustańska, Nizina [online], encyklopedia.pwn.pl [zarchiwizowane z adresu 2022-11-24].
- ↑ Who is Murtaza Wahab? [online], tribune.com.pk, 15 czerwca 2023 [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Karaczi [online], encyklopedia.pwn.pl [zarchiwizowane z adresu 2024-12-15].
- 1 2 3 4 5 Census [online], commissionerkarachi.gos.pk [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- 1 2 3 Photos Details [online], cia.gov [dostęp 2026-05-22] [zarchiwizowane z adresu 2021-07-10] (ang.).
- 1 2 3 4 Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, t. 5 In-Kons, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965, s. 456.
- 1 2 Ten major cities’ population up by 74pc [online], pakistantoday.com.pk, 28 sierpnia 2017 [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- 1 2 PROVISIONAL SUMMARY RESULTS OF 6TH POPULATION AND HOUSING CENSUS-2017 [online], www.pbs.gov.pk [dostęp 2026-05-22] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-28] (ang.).
- ↑ Karachi, Pakistan [online], science.nasa.gov, 5 lutego 2010 [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- ↑ Rawalpindi [online], britannica.com [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- ↑ Islamabad and Rawalpindi, Pakistan [online], science.nasa.gov [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- ↑ From the past pages of dawn: 1966: Fifty years ago: Shifting to Islamabad [online], dawn.com, 27 listopada 2016 [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- 1 2 3 Przemysław Jezierski, Pakistan. Zgliszcza kolei obwodowej w Karaczi [online], rynek-kolejowy.pl, 1 lutego 2026 [dostęp 2026-05-22].
- 1 2 Karachi [online], tramz.com [dostęp 2026-05-22] (ang.).
- ↑ Contact Us [online], piac.com.pk [dostęp 2026-05-22] (ang.).
