Franciszek

Franciszek
Wymowa	[frãˈɲt͡ɕiʂɛk]
Płeć	męskie
Imieniny	24, 29 stycznia, 2 kwietnia, 11 maja, 4 czerwca, 21 sierpnia, 17, 30 września, 4, 10 października, 24, 27 listopada, 3 grudnia
	Znaczenie
Języki	łaciński
Słowo	łac. Franciscus
Pochodzenie	imię łacińskie
Znaczenie	„Francuz”, „pochodzący z kraju Franków”
Region pochodzenia	Europa Zachodnia
	Alternatywne nazwy
Warianty w języku polskim	Franek
Warianty obcojęzyczne	ang. Francis, fr. François, hiszp. Francisco, wł. Francesco, niem. Franz, węg. Ferenc
Odpowiednik dla płci przeciwnej	Franciszka
Formy pochodne	Franek, Franuś, Franio
Pokrewne imiona	Francis, Francesco, Francisco, François, Franz
Zobacz też	Franciszków
	Hasło w Wikisłowniku
	Cytaty w Wikicytatach

Franciszek^ⓘ – polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Pochodzenie i rozpowszechnienie

Pochodzi od średniowiecznego łacińskiego imienia Franciscus wywodzącego się od nazwy kraju Francia (Francja), ostatecznie od protogermańskiego *frankô oznaczającego oszczep^[1]. Łacińskie Franciscus pierwotnie znaczyło po prostu „Frank”, „Francuz”, „człowiek z kraju Franków”. Był to przydomek, podobnie jak np. Anglicus („Anglik”)^[2] czy Germanus („Germanin”)^[3]. Zaczęło być używane jako imię własne w XIII wieku, a kult świętego Franciszka z Asyżu (który w rzeczywistości miał na imię Jan i otrzymał przydomek „Francisco” od swojego ojca, asyskiego kupca Pietra Bernardonego^[4]^[5]) przyczynił się do rozpowszechnienia go w całej Europie Zachodniej już w średniowieczu. Jednym z najstarszych łacińskich tekstów, w którym wymienione zostało imię Franciscus, jest wstęp i 1. rozdział Reguły niezatwierdzonej franciszkanów datowane na 1210^[6]. Franciszek użył tego imienia na zachowanym autografie Listu do br. Leona z września 1224^[7].

Imieniny

Franciszek obchodzi imieniny 35 razy w roku: 15 stycznia, 24 stycznia, 2 lutego, 17 lutego, 8 marca, 2 kwietnia, 9 kwietnia, 6 maja, 11 maja, 24 maja, 3 czerwca, 4 czerwca, 17 czerwca, 20 czerwca, 14 lipca, 25 lipca, 4 sierpnia, 21 sierpnia, 2 września, 9 września, 10 września, 12 września, 16 września, 17 września, 20 września, 25 września, 29 września, 30 września, 4 października, 10 października, 29 października, 24 listopada, 27 listopada, 29 listopada i 3 grudnia.

Żeńska forma: Franciszka

Odpowiedniki w innych językach

angielski: Francis, Frank^[8]
chorwacki: Franjo
czeski: František
esperanto: Francisko^[9]
francuski: François, Francisque^[8]
hiszpański: Francisco^[8]
łaciński: Franciscus^[8]
maltański: Franġisk, Frans
niemiecki: Franz, Franziskus^[8]
rosyjski: Франц
słowacki: František
ukraiński: Франц, Франциск
węgierski: Ferenc^[8]
wilamowski: Frana, Fraona
włoski: Francesco, Franco^[8]

Władcy noszący imię Franciszek

Osobne artykuły: Franciszek I, Franciszek II i Franciszek III.

Franciszek – papież
Franciszek II (cesarz rzymski, cesarz austriacki)
Franciszek I (król Francji)
Franciszek II (król Francji)
Franciszek I Lotaryński
Franciszek Józef I
Franciszek Józef II
Franciszek I Sforza
Franciszek II Sforza

Święci i błogosławieni noszący imię Franciszek

Osobne artykuły: błogosławiony Franciszek i święty Franciszek.

Znane osoby noszące imię Franciszek

Wariant Franciszek

Wariant Cesc

Wariant Ferenc

Wariant Francesco

Wariant Francis

Wariant Francisco

Wariant Franco

Wariant François

Wariant Frank

Wariant Fränk

Fränk Schleck

Wariant Frans

Wariant František

Wariant Franz

Zobacz też

Franciszków – 10 miejscowości w Polsce
Franciszkowo Dolne
Frączków

Przypisy

↑ Władimir Orioł: A Handbook of Germanic Etymology. Leiden: Brill, 2003, s. 111. ISBN 978-90-04-12875-0.
↑ Alojzy Jougan: Słownik kościelny łacińsko-polski. Wyd. 5. Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne, 2013, s. 38. ISBN 978-83-257-0542-8. (pol.).
↑ Germanus. W: Félix Gaffiot: Dictionnaire illustré latin-français. Hachette, 1934, s. 710. (fr.).
↑ Leggenda dei tre compagni. W: Fonti francescane. Ernesto Caroli (red.). Wyd. 4. Padowa • Assisi: Edizioni Messaggero • Movimento francescano, 1996, s. 1067. ISBN 88-250-0006-5. Cytat: tornato il padre dal suo viaggio in Francia, cominciò a chiamare Francesco il suo figlio. (wł.).
↑ Franciszek. deon.pl. [dostęp 2026-08-04].
↑ Regola non bollata (1221). W: Fonti francescane. Ernesto Caroli (red.). Wyd. 4. Padowa • Assisi: Edizioni Messaggero • Movimento francescano, 1996, s. 99. ISBN 88-250-0006-5. Cytat: Secondo noi, questa premessa e il c. 1 altro non sarebbe che la Regola del 1210. (wł.).
↑ La Lettera autografa di S. Francesco a frate Leone. spoletonorcia.it, 2010-07-15. [dostęp 2026-08-04]. (wł.).
1 2 3 4 5 6 7 Henryk Fros, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D–G. Kraków: WAM • Księża Jezuici, 1997, kol. 358. ISBN 83-7097-374-4.
↑ Kazimierz Tymiński: Mały słownik polsko-esperancki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 429. ISBN 83-214-0326-3.

[1] Władimir Orioł: A Handbook of Germanic Etymology. Leiden: Brill, 2003, s. 111. ISBN 978-90-04-12875-0.

[2] Alojzy Jougan: Słownik kościelny łacińsko-polski. Wyd. 5. Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne, 2013, s. 38. ISBN 978-83-257-0542-8. (pol.).

[3] Germanus. W: Félix Gaffiot: Dictionnaire illustré latin-français. Hachette, 1934, s. 710. (fr.).

[4] Leggenda dei tre compagni. W: Fonti francescane. Ernesto Caroli (red.). Wyd. 4. Padowa • Assisi: Edizioni Messaggero • Movimento francescano, 1996, s. 1067. ISBN 88-250-0006-5. Cytat: tornato il padre dal suo viaggio in Francia, cominciò a chiamare Francesco il suo figlio. (wł.).

[5] Franciszek. deon.pl. [dostęp 2026-08-04].

[6] Regola non bollata (1221). W: Fonti francescane. Ernesto Caroli (red.). Wyd. 4. Padowa • Assisi: Edizioni Messaggero • Movimento francescano, 1996, s. 99. ISBN 88-250-0006-5. Cytat: Secondo noi, questa premessa e il c. 1 altro non sarebbe che la Regola del 1210. (wł.).

[7] La Lettera autografa di S. Francesco a frate Leone. spoletonorcia.it, 2010-07-15. [dostęp 2026-08-04]. (wł.).

[Fros-8] 1 2 3 4 5 6 7 Henryk Fros, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D–G. Kraków: WAM • Księża Jezuici, 1997, kol. 358. ISBN 83-7097-374-4.

[9] Kazimierz Tymiński: Mały słownik polsko-esperancki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 429. ISBN 83-214-0326-3.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]