god

Niet te verwarren met: God, gód, gōd

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  god    (hulp, bestand)
• IPA: / ɣɔt / (1 lettergreep)
  • (Noord-Nederland): /χɔt/
  • (Vlaanderen, Brabant): /ɣɔt/
  • (Limburg): /ɣɔd/

Woordafbreking

• god

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord, in de betekenis van ‘bovenmenselijk wezen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 776

• afkomstig van : Middelnederlands: god Oudnederlands: got ‘(de christelijke) God’ (eind 8e eeuw) Germaans: *guda- o ‘het vereerde, geëerbiedigde’ Indo-Europees: *gwhu-tó-

  Verwant in Germaans: West: Engels: god (Angelsaksisch: god o), Duits: Gott, (Oudhoogduits: got m), Fries: god (Oudfries: god m) Noord: Zweeds/Deens/Noors: gud (Oudnoords: guð m, o), IJslands/Faeröers: guð Oost: Gotisch: guð m

  Verwant in andere Indoeuropese talen: Slavisch: Russisch: говеть /govět’/ ‘vasten en ter communie gaan’, (verouderd) ‘eerbiedigen, vereren’ (Oudkerkslavisch: говѣти /gověti/ ‘eerbiedigen, vereren’) Romaans: Latijn: favēo ‘begunstigen’

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	god	goden
verkleinwoord	godje	godjes

Zelfstandig naamwoord

de god m

1. (religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid

   • De god van de zee, de god van de oorlog. 
   • Waren de goden kosmonauten? 

   ▸ Die willen alleen maar jam van bosaardbeitjes die zijn besproeid met zuiver spuitwater uit een verlaten bergdorp in het Amazonegebied en van akkers die zijn bemest met keuteltjes die God zelf uitgepoept heeft, maar ik vind Hero top.

   ▸ Ze wist niet of ze in God geloofde, maar ze wist wel dat dit meisje gezegend was.

2. versterkend voorvoegsel (krachtterm) heel erg, gebruikt als linkerdeel van samengestelde bijvoeglijke naamwoorden als versterker van het rechterdeel; in feite samengesteld met God, maar geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.S

   • Ze zitten de godganse dag achter de computer. 

Verwante begrippen

• geloof, God, godheid, godsdienst, opperwezen, religie

Uitdrukkingen en gezegden

• god mag weten wat/waarom/hoe

het is mij volkomen onduidelijk

∗ Ze had verteld dat Reede het vreselijk vond om te moeten flirten met oude markiezinnen in vochtige kastelen waar God mocht weten wat voor schatten op zolder lagen weg te rotten.

Hyponiemen

   

aapgod aardgod afgod berggod beschermgod bosgod broodgod dondergod geldgod halfgod handelsgod hemelgod herdersgod hindoegod hoofdgod huisgod krijgsgod lichtgod maangod metgod minnegod natuurgod oh my god oorlogsgod oppergod regengod riviergod stamgod stormgod stroomgod voetbalgod vuurgod watergod weergod wijngod woestijngod woudgod zeegod zonnegod

Afgeleide begrippen

   

Godmens Godsgezant Godsrijk god-is-doodtheologie godallemachtig godbehaaglijk godbeleving godbetert goddank goddelijk goddeloos goddomme godegelijk godenbeeld godendienst godendom godendrank godenkind godenleer godenmaal godenpeer godenschemering godenspijs godentaal godenteelt godentelg godenwereld godenzoon godesnaam godewaardig godgans godganselijk godgeklaagd godgeleerd godgelijk godgetrouw godgevallig godgevloekt godgewijd godgezind godheid godlasterend godlievend godlof godloochenaar godloochening godloos godmother godonterend godsaanschouwing godsadvocaat godsakker godsamme godsargument godsbeeld godsbegrip godsbelofte godsbesef godsbestaan godsbestel godsbestuur godsbetrouwen godsbewijs godsbewustzijn godschristus godsdienst godservaring godsgave godsgebod godsgebouw godsgeloof godsgemeenschap godsgemeente godsgenade godsgenadig godsgericht godsgeschenk godsgetuige godsgruwelijk godshemelsnaam godshuis godsidee godsjammerlijk godskennis godskind godskracht godskunde godslam godslamp godslaster godslasteraar godslasterend godslastering godslasterlijk godsleer godsliederlijk godsloon godsman godsnaam godsonmogelijk godsoordeel godsopenbaring godspenning godsregering godssoevereiniteit godsspraak godsstad godsverduistering godsverering godsverlangen godsvermogen godsverschijning godsvertrouwen godsvloek godsvolk godsvoorstelling godsvraag godsvrede godsvrees godsvrucht godswatertje godswege godswil godswonder godswoord godtergend godverdomd godverdomme godverdorie godvergeten godverlaten godverlatenheid godverzakend godverzaker godverzaking godverzoenend godvrezend godvrucht godzalig godzijdank vergoden

Verwante begrippen

   

Aphrodite Apollo Ares Artemis Athena Demeter Dionysos Erebus Eros Hades Hera Hermes Hestia Persephone Poseidon Zeus aether apollo ares britomartis eros gaia hephaestus hygieia leto maia nyx ouranos phoebus pontos

Vertalingen

    1. hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht...   

Afrikaans: god (af) Aino: カムイ Alemannisch: Gott Angelsaksisch: god (ang) Avaars: аллагь (av) Beiers: God (bar) Duits: Gott (de) m Darginisch: аллагь Engels: god (en) Frans: dieu (fr) m Fries: god (fy) Hoogsilezisch: bůg (szl) Inupiak: agaayun (ik) Koemuks: аллагь Lak: аллагь