Tankjager

Overlevend exemplaar van de Hetzer: Deze was gebouwd op het onderstel van een Tsjechisch tankmodel dat al vroeg in de oorlog verouderd raakte

Een tankjager is een pantservoertuig dat als hoofddoel heeft het vernietigen van vijandelijke tanks. Het heeft daartoe een vrij zwaar antitankkanon, minstens even zwaar als dat van de tanks die het moet uitschakelen. Sommige tankjagers zijn licht gepantserd, snel en mobiel, andere zijn juist zwaar gepantserd. Een tankjager is een antitankvoertuig.

Uitgeschakelde Jagdpanther (13 september 1944): de Jagdpanther was gebouwd op het onderstel van de Panther

M10 Wolverine in Normandië, augustus 1944

De M36 op hetzelfde onderstel als de M10; ook hier is de "koepel" open aan de bovenzijde

Geschiedenis

De tankjager vindt zijn oorsprong in de Tweede Wereldoorlog. De Duitsers bliezen verouderde tanks nieuw leven in door ze om te bouwen tot gemechaniseerd geschut met een sterker kanon. Ze noemden zulke voertuigen Panzerjäger: deze varieerden van licht tot heel zwaar, zoals de Nashorn. De lichte Hetzer (Sd.Kfz 138/2 Jagdpanzer 38(t)) was de meest geproduceerde Duitse tankjager: van 1944 tot het einde van de oorlog werden er ruim 2.500 gebouwd. Later pasten ze dezelfde werkwijze toe op hun meest recente tanks en schiepen de klasse van de Jagdpanzer, zoals de Jagdpanther en de Jagdtiger.

Bij de geallieerden richtten de Amerikanen, naast tankeenheden, ook tank destroyer-eenheden op. Die laatsten waren bedoeld ter verdediging tegen Duitse tanks met speciale, zwaar bewapende, maar licht gepantserde rupsvoertuigen, waarvan de koepels niet van een dak waren voorzien, zoals de M3 GMC, de M10 Wolverine, de M36 en de M18 Hellcat. Een bekende Amerikaanse tankjager eenheid was het 614th Tank Destroyer Battalion.

Beide ontwikkelingen worden gevat onder de noemer 'tankjager'. De Britten experimenteerden in beperkte mate met dit idee: een voorbeeld van een Britse tankjager was de Archer.

Na de Tweede Wereldoorlog

Na de oorlog werd de tankjager steeds minder vaak toegepast, al diende de M36 nog in de Koreaanse oorlog. Zwitserland kocht in 1946 ruim 150 stuks van de Hetzer en deze bleven tot 1974 in dienst. Nieuw ontwikkelde modellen zijn vrij schaars, maar er waren er wel enkele: de Sovjet-Unie ontwikkelde de ASU-85: een luchtmobiel gemechaniseerd geschut voor haar luchtlandingstroepen. Duitsland bouwde de Kanonenjagdpanzer. Oostenrijk heeft de Kürassier omdat het dat land bij het neutraliteitsverdrag van 1955 verboden is antitankraketten te bezitten. Nederland gebruikte de AMX-13/105 als zodanig. Dit laatste voertuig werd ook door België aangeschaft.