Bestuurlijke indeling van Georgië
De bestuurlijke indeling van Georgië bestaat uit negen regio's (mchare), twee autonome republieken en hoofdstad Tbilisi. Binnen de regio's en autonome republieken bevinden zich gemeenten die lokaal zelfbestuur hebben. Separatisten in Abchazië en in het gebied van de voormalige autonome oblast Zuid-Ossetië hebben in de jaren 1990 eenzijdig de onafhankelijkheid uitgeroepen, maar deze twee republieken worden slechts door enkele VN-lidstaten erkend. Deze gebieden zijn bestuurlijk ingedeeld in districten (rajons) met lokaal zelfbestuur, die binnen de Georgische wetgeving geen juridische geldigheid hebben, tot de territoriale kwestie rond deze gebieden is opgelost.
Autonome republieken
[bewerken | brontekst bewerken]
Abchazië en Adzjarië zijn twee autonome republieken, die vastgelegd zijn in de Georgische grondwet. Deze autonome republieken hebben eigen bestuursorganen, waaronder een volksvertegenwoordiging en een regering met voorzitter, die de leider is van de republiek.[1][2][3] De autonome regering van Adzjarië zetelt in Batoemi. Adzjarië is onderverdeeld in gemeenten die lokaal zelfbestuur hebben. Het gebied van de autonome republiek Abchazië is feitelijk in handen van de zelfverklaarde en door Georgië niet erkende Republiek Abchazië (zie beneden). De door de Georgische centrale regering erkende bestuurlijke organen van de Autonome Republiek Abchazië zetelen in ballingschap in Tbilisi.[4]
Regio's
[bewerken | brontekst bewerken]
In de periode 1994-1996 werd het gedeelte van Georgië dat niet onder de twee autonome republieken viel per presidentiële decreten verdeeld in negen bestuurlijke regio's (Georgisch: მხარე, mchare), die geen eigen bestuur of volksvertegenwoordiging hebben.[5][6] Deze territoriale eenheden komen min of meer overeen met de traditioneel belangrijkste historische en geografische gebieden van Georgië.
De regionalisering van het bestuur werd ingegeven door de conflicten in het begin van de jaren negentig in het land, waarin separatisme in de historisch Georgische gebieden Abchazië en Zuid-Ossetië een grote rol speelde. Ook in andere regio's was er vrees voor potentieel separatisme, waaronder in Samtsche-Dzjavacheti en Kvemo Kartli. De oprichting van decentrale regio's had tot doel politieke stabilisatie en onderdrukking van separatistische bewegingen door een schakel te plaatsen tussen de lokale en nationale overheden.[5]
De functie van de regio is vooral om de communicatie van de gemeenten in de regio te coördineren met de centrale regering, met uitzondering van de gemeenten in de Autonome Republiek Adzjarië en de hoofdstad Tbilisi. Dit gebeurt door middel van een Regionale Adviesraad, waarin de burgemeesters, voorzitters en vicevoorzitters van de gemeenteraden zitten van de gemeenten in de betreffende regio.[7] Aan het hoofd van de adviesraad en de regio staat een door de regering benoemde staatsvertegenwoordiger (Georgisch: სახელმწიფო რწმუნებული, sachelmtsipo rtsmoeneboeli), informeel bekend als "gouverneur" (Georgisch: გუბერნატორი, goebernatori), met bevoegdheden die worden bepaald door de desbetreffende regeling van de regering.[8][9]
Gegevens deelgebieden
[bewerken | brontekst bewerken]Delen van een viertal regio's vallen buiten het centrale gezag, omdat deze gebieden door de separatistische republiek Zuid-Ossetië worden gecontroleerd. De tabel geeft zowel de nominale oppervlakte van die regio's aan als de oppervlakte onder Georgische controle, gemarkeerd met een *. Het inwonertal en dichtheid van die regio's is voor het door Georgië gecontroleerde deel.
.svg)
| Nr. | Deelgebied | Hoofdstad | Opp. (km²) | Inwoners (2025) | Dichtheid |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A.R. Abchazië | Sochoemi | 8667 | 243.897 | 28,1 |
| 2 | Samegrelo-Zemo Svaneti | Zoegdidi | 7468 | 304.674 | 40,8 |
| 3 | Goeria | Ozoergeti | 2033 | 102.283 | 50,3 |
| 4 | A.R. Adzjarië | Batoemi | 2900 | 404.073 | 139,3 |
| 5 | Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti | Ambrolaoeri | 4954 *4600 | 29.845 | 6,5 |
| 6 | Imereti | Koetaisi | 6618 *6415 | 508.574 | 79,3 |
| 7 | Samtsche-Dzjavacheti | Achaltsiche | 6413 | 155.302 | 24,2 |
| 8 | Sjida Kartli | Gori | 5729 *3428 | 251.315 | 73,3 |
| 9 | Mtscheta-Mtianeti | Mtscheta | 6785 *5606 | 93.901 | 16,8 |
| 10 | Kvemo Kartli | Roestavi | 6436 | 441.389 | 68,6 |
| 11 | Kacheti | Telavi | 11375 | 303.401 | 26,7 |
| 12 | Tbilisi | Tbilisi | 502 | 1.335.671 | 2661 |
| Inwonertal per 1 januari 2025 op basis van volkstelling 2024,[10] met uitzondering van Abchazië. Die gegevens zijn van de separatistische autoriteiten en worden door Georgië niet erkend.[11] | |||||
Gemeenten
[bewerken | brontekst bewerken].svg)
Zie Gemeenten van Georgië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.Georgië was sinds 1930 onderverdeeld in 66 bestuurlijke districten (Georgisch: რაიონი, raioni) en een aantal zelfstandig bestuurde steden. Binnen de districten waren in totaal ruim duizend gemeenten of (dorps)gemeenschappen. Het onafhankelijke Georgië nam in eerste instantie deze indeling van het lokale bestuur over van het Sovjet-tijdperk. In 2006 werden de districten die onder Georgisch centraal gezag stonden vervangen door een nieuwe bestuurslaag, de gemeenten (მუნიციპალიტეტი, moenitsipaliteti).[12]
Er zijn in totaal 69 gemeenten in Georgië geregistreerd.[13] Vijf gemeenten liggen volledig in het afgescheiden Abchazië en Zuid-Ossetië, en worden sinds 2008 feitelijk niet bestuurd door Tbilisi. Van de overige 64 zijn er vijf zelfstandig bestuurde steden en 59 (rurale) gemeenten. Elk van deze gemeenten hebben een voor vier jaar direct gekozen gemeenteraad (საკრებულო, sakreboelo), een direct gekozen burgemeester (meri) en een uitvoerend bestuur dat wordt voorgezeten door de burgemeester.
Abchazië
[bewerken | brontekst bewerken],_administrative_divisions_-_Nmbrs_-_colored.svg)
Zie Abchazië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.De Autonome Republiek Abchazië is de jure nog verdeeld in districten (raioni) in plaats van gemeenten zoals in de rest van Georgië, hangende het herstel van het centrale gezag over Abchazië. Tegelijkertijd met de lokaal bestuurlijke hervorming van 2006 werd de bijzondere gemeente Azjara (Opper-Abchazië) opgericht, in de Kodorivallei in het noordoostelijk berggebied van Abchazië. De Georgische overheid controleerde dat gebied destijds nog, tot augustus 2008. Dit gebied behoorde bestuurlijk eerder tot de districten Goelripsji en Otsjamtsjire.
Feitelijk is het territorium van de Autonome Republiek Abchazië in handen van de separatistische 'Republiek Abchazië'. De bestuurlijke indeling daarvan bestaat uit rajons (Abchazisch: араион, araion ; Russisch: район). Deze districten zijn verdeeld in steden (город, gorod), nederzettingen met stedelijk karakter (посёлок городского типа, posjolok gorodskogo tipa) en landelijke administraties (сельский администраций, selskij administratsjij). Ten opzichte van de oorspronkelijke Georgische en Sovjet-indeling werd in 1995 het district Tkvartsjeli gevormd vanuit delen van de districten Otsjamtsjire en Gali (nummer 6 in de afbeelding).
Zuid-Ossetië
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Zuid-Ossetië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.De status van de voormalige autonome regio Zuid-Ossetië wordt betwist tussen Georgië en de separatistische regering, die door Rusland gesteund en erkend wordt. De Republiek Zuid-Ossetië claimt het gebied van de voormalige Zuid-Ossetische Autonome Oblast (1922-1990), wat voor het grootste deel overeenkomt met het noordelijke deel van de Georgische regio Sjida Kartli plus enkele delen van omliggende regio's. Zuid-Ossetië wil zich, tegen de zin van de Georgische regering, bij het Russische Noord-Ossetië voegen. De de facto republiek Zuid-Ossetië is verdeeld in vier rajons en twee stedelijke districten. Zie afbeelding rechts.[15]
Bestuurlijke indeling volgens Georgië
[bewerken | brontekst bewerken].png)
Naast de bestuurlijke indeling gehanteerd door de afscheidingsrepubliek Zuid-Ossetië, is er ook een wettelijke Georgische. Bij de vorming van de Georgische regio's in 1995 werd het territorium van de in 1990 afgeschafte Zuid-Ossetische Autonome Oblast verdeeld over de nieuwe regio's. Het territorium van Zuid-Ossetië was in 1991 al deels herverdeeld over de Georgische districten. Twee districten van de voormalige oblast bleven voor de Georgische wet bestaan en lagen geheel in de geclaimde republiek Zuid-Ossetië: Achalgori (Leningor) en Dzjava (Dzau). Achalgori stond tot 2008 nog onder feitelijk Georgisch gezag. De overige delen waren aan districten toegevoegd die voor het grootste deel buiten de voormalige autonome regio liggen: Gori, Kareli, Satsjchere en Oni.
In 2006 zijn bij de bestuurlijke hervormingen door Georgië vier (tijdelijke) gemeenten gevormd om de nederzettingen in Zuid-Ossetië te besturen, die toen nog onder gezag van Georgië stonden. Dit waren Achalgori, Eredvi, Koerta en Tigva. Eredvi en Koerta werden van Gori afgesplitst en Tigva van Kareli. In de periode mei 2007 tot 1 januari 2026 vielen deze gemeenten onder de 'Provisionele Territoriale Eenheid Zuid-Ossetië', die bestuurd werd door de door Georgië erkende Zuid-Osseetse Administratie.[16] Deze regering was in eerste instantie gevestigd in Koerta.[17] Na de Russisch-Georgische Oorlog van 2008 werd deze constructie vooral een papieren kwestie. De Zuid-Osseetse Administratie behartigde sindsdien vanuit Tbilisi voornamelijk de belangen van de Georgische vluchtelingen die in speciale nederzettingen in de omgeving van Zuid-Ossetië en andere delen van Georgië wonen. Per 1 januari 2026 werd deze regering en de provisionele eenheid ontbonden. De bijzondere gemeenten bleven wel binnen de Georgische wet bestaan.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ (en) Division of Powers - Georgia. European Union Commission of the Regions. Geraadpleegd op 21 november 2021.
- ↑ (ka) About the Autonomous Republic of Adjara. The Legislative Herald of Georgia (19 oktober 2017). Geraadpleegd op 21 november 2021.
- ↑ (ka) The Bill "On Changes to the Constitution of the Autonomous Republic of Abkhazia". The Legislative Herald of Georgia (15 mei 2013). Geraadpleegd op 21 november 2021.
- ↑ (en) Regering van de Autonome Republiek Abchazië. Geraadpleegd op 1 mei 2022.
- 1 2 (ka) Rusadze, Nana, საჯარო მმართველობის ეფექტიანობის ამაღლების ძირითადი მიმართულებები (იმერეთის რეგიონის მაგალითზე) (Belangrijkste richtingen voor het verhogen van de efficiëntie van het openbaar bestuur (aan de hand van het voorbeeld van de regio Imereti)) (pdf). Georgische Technische Universiteit pp.96-97 (2018). Geraadpleegd op 16 januari 2026.
- ↑ (ka) საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებში საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულის დებულების დამტკიცების შესახებ (Over de goedkeuring van het statuut van de staatsvertegenwoordiger van de president van Georgië in de administratief-territoriale eenheden van Georgië). Legislative Herald of Georgia (8 juni 1999). Geraadpleegd op 16 januari 2026.
- ↑ (en) Organic Law of Georgia Local Self-Government Code - consolidated version 27-05-2026. Legislative Herald of Georgia (19 februari 2014). Geraadpleegd op 30 augustus 2026. “Section VII, Chapter XIX Status and Powers of Regional Advisory Councils”
- ↑ (ka) ტერიტორიული მოწყობა და მმართველობა (Territoriale organisatie en bestuur). Administration of the President of Georgia - Saakashvili Archive. Gearchiveerd op 25 april 2025. Geraadpleegd op 16 januari 2026.
- ↑ (en) Constitution of Georgia - consolidated version 2020. Legislative Herald of Georgia (24 augustus 1995). Geraadpleegd op 16 januari 2026. “Artikel 54.7”
- ↑ (en) Population and Demography - Population by cities and boroughs (daba), as of 1 January. National Statistics Office of Georgia, Geostat (1 januari 2025). Geraadpleegd op 24 april 2026.
- ↑ (ru) Абхазский статистический ежегодник – 2024 (Statistisch jaarboek van Abchazië 2024) - bevolking per 1 januari 2025. Staatscomité voor Statistiek van de Republiek Abchazië p.23 (2025). Gearchiveerd op 26 december 2025. Geraadpleegd op 27 april 2026.
- ↑ (de) Zentralisieren durch Dezentralisierung, University of Potsdam, Jürgen Ehrke, 2007, blz. 4 e.v., geraadpleegd op 18 november 2021.
- ↑ (ka) Registry of Municipalities. National Agency of Public Registry. Geraadpleegd op 12 maart 2023.
- ↑ (ru) Статистический сборник за январь-декабрь 2021 г. (Statistische samenvatting voor januari-december 2021). Ministerie van Staatsstatistieken van de Republiek Zuid-Ossetië (29 maart 2022). Geraadpleegd op 4 april 2022.
- ↑ Statistische samenvatting 2021, Staatsstatistieken van de Republiek Zuid-Ossetië, pagina 9, 13.[14]
- ↑ (ka) South Ossetian Administration. South Ossetian Administration. Geraadpleegd op 29 april 2022.
- ↑ (ka) On the Establishment of the Administration of the Temporary Administrative-Territorial Unit on the Territory of the Former South Ossetian Autonomous District, the Rules and Scope of its Activities. The Legislative Herald of Georgia (10 mei 2007). Geraadpleegd op 29 april 2022.
· 
· 
· · · · 