Naar inhoud springen

Balikpapan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Balikpapan
Plaats in Indonesië Vlag van Indonesië
Vlag van Balikpapan
Wapen van Balikpapan
Vlag van Balikpapan
Wapen van Balikpapan
Balikpapan (Indonesië)
Balikpapan
Situering
Eiland Borneo
Provincie Oost-Kalimantan
Coördinaten 1° 16 ZB, 116° 50 OL
Algemeen
Oppervlakte 527 km²
Inwoners
(2020)
688.318 (stad) 728.771 (agglomeratie)
Politiek
Burgemeester Rahmad Mas'ud
Overig
Code desa 6471
Code Kemendagri 64.71
Website balikpapan.go.id
Detailkaart
Balikpapan (Borneo)
Balikpapan
Locatie in Borneo
Foto('s)
Baai van Balikpapan
Baai van Balikpapan
Portaal  Portaalicoon   Indonesië

Balikpapan is een havenstad op het Indonesische deel van Borneo, Kalimantan. Het is de grootste stad van de provincie Oost-Kalimantan, groter dan de provinciehoofdstad Samarinda.

Stad en directie omgeving

[bewerken | brontekst bewerken]

Bij de officiële volkstelling van 2020 had de stad zelf 688.318 inwoners.[1] De stedelijke agglomeratie heeft 728.771 inwoners.[2][3]

Balikpapan ligt aan de Straat Makassar en is een belangrijk centrum van aardoliewinning en houthandel. Reeds begin 20e eeuw had de Bataafse Petroleum Maatschappij (BPM) er een grote olieraffinaderij en olieopslag gebouwd. Naast de hedendaagse Indonesische staatsolieonderneming Pertamina, zijn er Franse en Amerikaanse oliemaatschappijen actief. De oliewinning is reeds voor de Eerste Wereldoorlog begonnen en ten noorden van Balikpapan kan men nog de in Nederland door Motorenfabriek Thomassen De Steeg gefabriceerde jaknikkers aan het werk zien.

De stad heeft een internationale luchthaven (Sultan Aji Muhammad Sulaiman Sepinggan Airport, voorheen Sepinggan International Airport) en diverse havens, waarvan er een in dienst staat van de aardolie-uitvoer.

Door de oliewinning en de houthandel is de stad sterk gegroeid. De bevolking komt voor een belangrijk deel uit andere delen van Indonesië en bestaat onder meer uit Dajaks, Banjar, Buginezen, Madoerezen en Javanen. Door de gemengde bevolking is het Indonesisch de belangrijkste voertaal.

Tweede Wereldoorlog

[bewerken | brontekst bewerken]

In de aanloop naar de Slag om Balikpapan (23-24 januari) gaven de Nederlandse autoriteiten het bevel de BPM-raffinaderij en de omliggende olievelden onklaar te maken. Opslagtanks werden door het personeel in brand gestoken en machines onbruikbaar gemaakt. Ondanks de vernielingen slaagde Japan erin de stad en de haven op 20 februari in te nemen. Op de dag van de inname arresteerden de Japanners 78 Nederlanders en geallieerden, onder wie veel BPM-personeel. Zij werden in de buurt van fort Klandasan gemarteld en op het strand geëxecuteerd (de massa-executie van Balikpapan). De overlevenden en latere krijgsgevangenen werden ondergebracht in de koelieloodsen van de BPM. Na de inname dwong de Japanse bezetter de lokale bevolking en krijgsgevangenen om de zwaar beschadigde raffinaderij deels weer op te bouwen voor de eigen oorlogsvoering.

Tijdens de Japanse bezetting in de Tweede Wereldoorlog begingen de Japanners meer ernstige terreurdaden, bekend geworden onder de naam 'Haga-processen' naar de toenmalige gouverneur van Borneo, B.J. Haga, die werd beschuldigd van een complot tegen de Japanners en met zijn vrouw en nog zo'n 150 mensen, deels na martelingen en gedwongen bekentenissen, deels na processen, in september 1943 op het vliegveld van Balikpapan werd onthoofd.[4]

  • (id) Website van de stad Balikpapan
  1. Translation, Office of Assistant to Deputy Cabinet Secretary for State Documents &, Statistics Indonesia Releases 2020 Census Results. Sekretariat Kabinet Republik Indonesia (23 januari 2021). Geraadpleegd op 9 mei 2026.
  2. (en) Nations, United, Latest urbanization data reveal world’s most populous cities. United Nations. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
  3. (en) Largest Cities by Population in Indonesia. Worldometer. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
  4. Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, dr. L. de Jong, dl 11b eerste helft, RIOD, A'dam, 1985
Zie de categorie Balikpapan van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.