Saltar ao contido

Bengala

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Bengala
 Nome orixinal
বঙ্গ (bn)
বাংলা (bn) Editar o valor en Wikidata
Imaxe
 Instancia de
rexión xeográfica
rexión histórica Editar o valor en Wikidata
Características
 Lingua usada
lingua bengalí
Lingua chakma
Língua tanchangya (pt) Traducir
Dhakaiya Urdu (en) Traducir
Lingua bishnupriya manipuri
Lingua oriya
Lingua asamesa
lingua santali
Lingua sylheti
Lingua chittagoniana
Língua rangpuri (pt) Traducir Editar o valor en Wikidata
Localización
 Situado en
Bengala Occidental
Bangladesh
Tripura
Barak Valley (en) Traducir Editar o valor en Wikidata
 Situado na entidade xeográfica
Asia Meridional Editar o valor en Wikidata
 Mapas
Mapa de localización
 Coordenadas
23°59′20″N 88°43′52″L / 23.9888, 88.7311
Cifras e dimensións
 Superficie
   236.322 km² Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
VIAF154201622 Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/01js1 Editar o valor en Wikidata
 Descrito pola fonte
The Nuttall Encyclopædia
Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron
 Tema: Q24344948 Traducir
Encyclopædia Britannica
 Tema: 1911 Encyclopædia Britannica/Bengal (en) Traducir
História dos Ming (pt) Traducir
 Tema: Volume 326 of History of Ming (en) Traducir
Pequeno dicionario enciclopédico de Brockhaus e Efron
 Tema: Q24751952 Traducir Editar o valor en Wikidata
Wikidata C:Commons
A India, 1760-1905.

Bengala[1] (/bɛnˈɡɔːl/[2][3] bengalí: বাংলা/বঙ্গ ou বঙ্গ Bongo/Bônggô) é unha rexión xeopolítica, cultural e histórica do Sur de Asia, concretamente na parte oriental do subcontinente indio no vértice da Baía de Bengala, que abarca predominantemente o actual Bangladesh e o estado da India de Bengala Occidental, aínda que algunhas zonas que formaron parte da antiga rexión existente no período do Imperio Británico están agora nos estados de Bihar, Tripura e Orissa. Xeograficamente, consiste no sistema delta Ganges-Brahmaputra, o maior delta fluvial do mundo e unha sección do Himalaya ata Nepal e Bután. Os densos bosques, incluíndo as forestas tropicales montañosas, cobren as áreas do norte e do leste de Bengala, mentres que unha meseta boscosa elevada cobre a súa área central, o punto máis alto 3636 m. está en Sandakphu. No litoral suroeste están os Sundarbans, o bosque de mangleiro máis grande do mundo. A rexión ten un clima de monzón, que o calendario bengalí divide en seis estacións.

Bengala, antigamente coñecida como Gangaridai, era unha potencia líder na antiga Asia meridional, con extensas redes comerciais que tiña conexións ata o Exipto romano. O Imperio Pala bengalí foi a última gran potencia budista do subcontinente, fundada no ano 750 d.C. e converténdose na potencia dominante no norte do subcontinente indio no século IX d.C. Substituíuno a dinastía Sena hindú no século XII. O islam introducírase durante o Imperio Pala, a través do comercio co Califato Abasí, estendeuse por Bengala tras a formación do Sultanato de Delhi. A rexión alcanzou a súa maior prosperidade baixo o Sultanato de Bengala, fundado en 1352, que se converteu nunha das nacións comerciais máis ricas do mundo.[4]

Absorbida polo Imperio Mogol en 1576, o Subah de Bengala foi a provincia máis rica do imperio, e converteuse nun importante exportador mundial, e centro de industrias como o téxtil de algodón, a seda, e a construción naval. A súa economía valía o 12 % do PIB mundial,[5][6][7], un valor superior ao da totalidade de Europa occidental e ao de vida dos seus cidadáns estándares estaban entre os máis altos do mundo.[8][5] A economía de Bengala experimentou un período de protoindustrialización durante este período..[9] A rexión foi conquistada pola Compañía Británica das Indias Orientais británica tras a Batalla de Plassey en 1757, e pasou a formar parte da Presidencia de Bengala da India Británica. Bengala fixo contribucións significativas á primeira Revolución Industrial do mundo, pero máis tarde sufriu a súa propia desindustrialización. Políticas da Compañía das Indias Orientais, como aumentar as taxas impositivas agrícolas do 10% a ata o 50%, xunto coa seca e as epidemias, contribuíron a fames como a Gran fame de Bengala de 1770, que provocou a morte de entre 1 e 10 millóns de bengalíes.[10][11]

Despois da segunda guerra mundial, durante a cal Bengala foi invadida polo Xapón, Bengala xogou un papel importante ao acoller a grupos revolucionarios do movemento para a independencia da India. Como parte da Partición da India, Bengala dividiuse entre as poboacións predominantemente musulmás e hinduístas, considerouse unha Bengala unida independente, pero a idea rexeitouse, principalmente debido a divisións relixiosas.Modelo:NoteTag Bengala Occidental converteuse posteriormente en parte da India e Bengala Oriental nunha parte de Paquistán, aínda que gañou a súa independencia como Bangladesh en 1971. Hoxe, Bengala está dividida entre Bangladesh e o estado indio de Bengala Occidental, a rexión histórica abarcaba os estados actuais de Bihar, Jharkhand, Odisha e Assam, entre outros na India, e algunhas partes de Myanmar ou Birmania (Estado de Rakhine).[12][13] Estimouse que a poboación de Bengala era de 250  millóns en 2011, cun estimado de 160  millóns de persoas en Bangladesh e 91,3  millóns de persoas na India,[14] converténdoa nunha das rexións máis densamente poboadas do mundo.[12] O grupo etnolingüístico predominante é o pobo bengalí, que falan a lingua indoaria de bengala. Os pobos bengalíes tamén teñen unha presenza significativa nos estados indios de Tripura, Assam, Meghalaya, Mizoram, Nagaland e Uttarakhand, e outros.[15]

Etimoloxía

[editar | editar a fonte]

O nome de Bengala deriva do antigo reino de Banga (pronúnciase Bôngô),[16][17] cuxos primeiros rexistros remóntanse á épica Mahabharata no primeiro milenio a.C..[17] A referencia a 'Vangalam ' está presente nunha inscrición no templo de Vrihadeshwara en Tanjore, que quizais sexa a primeira referencia a Bengala como tal.[18] As teorías sobre a orixe do termo Banga apuntan ás tribos dravídicas, máis tarde coñecidas como Bang, que se estableceron na zona ao redor do 1000 a.C. e a palabra áustrica Bong (deus do Sol).[19]Modelo:Self-published inline[20] O termo Vangaladesa úsase para describir a rexión nos rexistros do sur da India do século XI.[21][22][23] O termo moderno Bangla destaca desde o século XIV, que viu o establecemento do Sultanato de Bengala, cuxo primeiro gobernante Shamsuddin Ilyas Shah era coñecido como o Xa de Bangala.[24] Os Portugueses facían referencia a rexión como Bengala na Era dos descubrimentos.[25]

Notas

[editar | editar a fonte]
  1. ↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para bengalí.
  2. ↑ "Bengal". The Chambers Dictionary (9th ed.). Chambers. 2003. ISBN 0-550-10105-5.
  3. ↑ "Oxford Dictionaries". Arquivado dende o orixinal o 29 de agosto de 2017. Consultado o 22 de febreiro de 2017.
  4. ↑ Nanda, J.N. (2005). Bengal: The Unique State. Concept Publishing Company. p. 10. ISBN 978-81-8069-149-2. Bengala [...] era rica na produción e exportación de grans, sal, froitas, licores e viños, metais preciosos e adornos ademais da produción dos seus teares manuais en seda e algodón. Europa referiuse a Bengala como o país máis rico para comerciar.
  5. 1 2 M. Shahid Alam (2016). Poverty From The Wealth of Nations: Integration and Polarization in the Global Economy since 1760. Springer Science+Business Media. p. 32. ISBN 978-0-333-98564-9.
  6. ↑ Khandker, Hissam (31 de xullo de 2015). "Which India is claiming to have been colonised?". The Daily Star (Op-ed) (Dhaka).
  7. ↑ Maddison, Angus (2003): Development Centre Studies The World Economy Historical Statistics: Historical Statistics, OECD Publishing, ISBN 9264104143, pages 259–261
  8. ↑ Harrison, Lawrence E.; Berger, Peter L. (2006). Developing cultures: case studies. Routledge. p. 158. ISBN 9780415952798.
  9. ↑ Lex Heerma van Voss; Els Hiemstra-Kuperus; Elise van Nederveen Meerkerk (2010). "The Long Globalization and Textile Producers in India". The Ashgate Companion to the History of Textile Workers, 1650–2000. Ashgate Publishing. p. 255. ISBN 9780754664284.
  10. ↑ Roy, Tirthankar (2019). "How British Rule Changed India's Economy: The Paradox of the Raj". Springer. pp. 117–. ISBN 978-3-030-17708-9. The 1769-1770 famine in Bengal followed two years of erratic rainfall worsened by a smallpox epidemic.
  11. ↑ Datta, Rajat (2000). Society, economy, and the market : commercialization in rural Bengal, c. 1760-1800. New Delhi: Manohar Publishers & Distributors. pp. 262, 266. ISBN 81-7304-341-8. OCLC 44927255.
  12. 1 2 Arijit Mazumdar (27 de agosto de 2014). Indian Foreign Policy in Transition: Relations with South Asia. Routledge. p. 86. ISBN 978-1-317-69859-3.
  13. ↑ Lewis, David (31 de outubro de 2011). Bangladesh: Politics, Economy and Civil Society. Cambridge University Press. pp. 44, 45. ISBN 978-1-139-50257-3.
  14. ↑ "Bengalis". Facts and Details. Arquivado dende o orixinal o 30 de xullo de 2017. Consultado o 15 de maio de 2017.
  15. ↑ "50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India" (PDF). nclm.nic.in. Ministry of Minority Affairs. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 8 July 2016. Consultado o 2 de novembro de 2018.
  16. ↑ Rahman, Urmi (2014). Bangladesh – Culture Smart!: The Essential Guide to Customs & Culture. Kuperard. pp. 26–. ISBN 978-1-85733-696-2.
  17. 1 2 "Vanga". Encyclopædia Britannica. Arquivado dende o orixinal o 30 de xullo de 2016. Consultado o 7 de xaneiro de 2017.
  18. ↑ Sengupta, Nitish K. (2011). Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib (en inglés). Penguin Books India. p. 10. ISBN 978-0-14-341678-4. Ademais, temos a referencia a 'Vangalam' nunha inscrición no templo de Vrihadeshwara en Tanjore, no sur da India, como un, entre os países invadidos polos Cholas. Esta é quizais a primeira referencia a Bengala como tal.
  19. ↑ SenGupta, Amitabh (2012). Scroll Paintings of Bengal: Art in the Village. AuthorHouse UK. p. 14. ISBN 978-1-4678-9663-4.
  20. ↑ "Bangladesh: early history, 1000 B.C.–A.D. 1202". Bangladesh: A country study. Washington, D.C.: Library of Congress. setembro 1988. Arquivado dende o orixinal o 7 de decembro de 2013. Consultado o 1 de decembro de 2014. Os historiadores cren que Bengala, a área que comprende a día de hoxe Bangladesh e o estado indio de Bengala Occidental, asentouse cara ao 1000 a.C. por pobos de fala dravídica que máis tarde foron coñecidos como Bang. A súa terra natal levaba varios títulos que reflectían nomes tribais anteriores, como Vanga, Banga, Bangala, Bangal e Bengal.
  21. ↑ Keay, John (2000). India: A History. Atlantic Monthly Press. p. 220. ISBN 978-0-87113-800-2. En C1020 ... lanzou a gran escapada ao norte de Rajendra ... os pobos que derrotou foron tentativamente identificados ... "Vangala-desa onde a auga da choiva nunca parou" parece unha descrición xusta de Bengala no monzón.
  22. ↑ Allan, J.; Haig, T. Wolseley; Dodwell, H. H. (1934). Dodwell, H. H., ed. The Cambridge Shorter History of India. Cambridge University Press. p. 145.
  23. ↑ Sen, Sailendra Nath (1999) [First published 1988]. Ancient Indian History and Civilization. New Age International. p. 281. ISBN 978-81-224-1198-0.
  24. ↑ Hasan, Perween (2007). Sultans and Mosques: The Early Muslim Architecture of Bangladesh. I.B.Tauris. pp. 13–. ISBN 978-1-84511-381-0.
  25. ↑ Lach, Donald F.; Kley, Edwin J. Van (1998). Asia in the Making of Europe, Volume III: A Century of Advance. Book 3: Southeast Asia. University of Chicago Press. pp. 1124–. ISBN 978-0-226-46768-9.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]
Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bengala&oldid=6959482»