Xofar
| Xofar | |
|---|---|
| Deiadarra eta erlijio-objektua | |
| Materiala(k) | adarkizkoa, adarkizkoa eta adarkizkoa |
| Identifikazioa | |
| Hornbostel-Sachs sailkapena | 423.121.2 |
Xofarra (hebreeraz שופר) judutarren erritualetan erabiltzen den haizezko musika tresna da. Animalia adarra da izatez, ahari-adarra ohikoan, baina kudu handiarena ere izan daiteke, animalia horren eremutik bizi izan diren komunitate judu batzuetan. Josueren liburuak, zehazki, hebrearrek Jerikoko harresien aurka erabili zutela dio, Kanaango herrialdearen konkistan harresi haiek botatzen lagundu ziela.
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Goizeko erlijio-ofizioak amaitzean jo ohi da, igandetik ostiralera biak barne Elul hilabetean, eta Rosh Hashana eta Yom Kippur jaietan erabiltzen da.
Rosh Hashanaren bi egunetan jotzen da adarra, Musaf otoitzaren aurretik eta bitartean jotzen da, lau doinu mota desberdinekin:
- Teqi'a: joaldi luze etenik gabea
- Teru'a: 9 soinuko saila
- Xevarim: 3 soinu labur
- Teqi'a gedola: hau ere oso luzea eta etenik gabea.
Yom Kippur egunean, xofarra jotzen da sinagoga bakoitzean barauaren amaiera iragartzeko, Teqi'a joaldi luze batekin.
Aljeriar tradizioko judu batzuek ohitura dute arratseko otoitzaren Kaddisharen ondoren jotzekoa, Tisha B'av baraualdiaren ondoren ere bai.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Madurai» artikulutik itzulia izan da, 2026-01-30 data duen 1057843531 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2026-01-30 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko Wikipediako «Chophar» artikulutik itzuli da; zehazki, 2026-02-24ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.