Edukira joan

Viterbe (Tarn)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Viterbe
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Tarn
BarrutiCastreseko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Paul-Cap-de-Joux
Izen ofizialaViterbe
Posta kodea81220
Geografia
Koordenatuak43°40′39″N 1°55′48″E / 43.6775°N 1.93°E / 43.6775; 1.93
Mapa
Azalera6,51 km²
Altitudea140 m, 119 m, 162 m eta 142 m
MugakideakTeyssode, Fiac eta Lavaur
Demografia
Biztanleria361 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 175 (%49) (%51) 182 alt_right
Dentsitatea55 bizt/km²

Viterbe (frantsesez eta ofizialki: Viterbe) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 361 biztanle zituen 6,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Teyssode, Fiac eta Lavaur.

Mapa
Viterbe eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ViterbeViterbe
Població amb 346 habitants (2000)Teyssode (3,2 km)
Població amb 817 habitants (2000)Fiac (3,3 km)
Població amb 880 habitants (2000)Damiatte (4,7 km)
Població amb 94 habitants (2000)Pratviel (5,7 km)
Població amb 256 habitants (2000)Massac-Séran (5,8 km)
Població amb 181 habitants (2000)Cabanès (5,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 16,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 721 mm-koa da, urtarrilean 9,9 euri-egun eta uztailean 5,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lavaur_(Tarn) udalerrian dago, 5,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 701,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,5 °C). Urteko prezipitazioa 782 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (86 mm) eta lehorrena uztaila (45 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,3 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,1 °C) eta hotzena 1963 (11,3 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Viterbe)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.5 6.1 9.1 11.7 15.7 19.5 21.7 21.6 17.6 13.9 9.0 6.2 13.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 53 60 82 86 65 45 52 62 67 73 69 782
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,1+1,2+1,2+1,5+1,4+0,6+1,3−0,1+0,4+0,7+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Viterbe udalerrian erroldatutako biztanleak 341 ziren. Familiak 135 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 54 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea2002503003504004505001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 182 gizon, 175 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
2.20
 
85-89
 
6.86
4.95
 
80-84
 
5.14
2.20
 
75-79
 
2.29
4.95
 
70-74
 
12.00
4.40
 
65-69
 
5.14
9.34
 
60-64
 
0.00
2.20
 
55-59
 
5.14
5.49
 
50-54
 
2.29
10.44
 
45-49
 
10.86
7.69
 
40-44
 
5.71
10.44
 
35-39
 
5.71
0.00
 
30-34
 
8.00
5.49
 
25-29
 
5.14
0.00
 
20-24
 
5.71
2.75
 
15-19
 
5.14
0.00
 
10-14
 
5.71
19.23
 
5-9
 
9.14
8.24
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Viterbe udalerrian 361 biztanle zeuden eta 156 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

361biztanle
156elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
117familia
Udalerria
% 28
% 35
% 12
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 117 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (54). Guraso bakarreko 19 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 59 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

54
44
19
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,6), enplegatuak (% 21,2), erdi-mailako lanbideak (% 18,6), eskulangileak (% 17,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,6) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 18
% 21
% 17
% 34
Tarn
% 8
% 14
% 15
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 180 etxebizitza zeuden. Horietatik 161 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (169), eta apartamentuak gutxi ziren (11). Egoitza nagusietatik 111 beren jabearen bizilekuak ziren, 45 alokairuan zeuden, 5 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[9]

180etxebizitza
161egoitza nagusi
169etxe
11apartamentu

Etxebizitza multzoa

161
Egoitza nagusia (161)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (11)

Etxe mota

169
Etxea (169)Apartamentua (11)

Jabetza egoera

111
45
Jabeak (111)Alokairuan (45)HLM (5)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (36).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik36
1919-194513
1946-197026
1971-199025
1991-200528
2006-202025

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (99). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (78 etxebizitzatan). 139 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 67 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 86tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela5
3 gela15
4 gela42
5 gela edo gehiago99

Berogailu mota

25
78
52
Gas sarea (1)Fuel-olioa (25)Elektrizitatea (78)Gas botila (6)Bestelakoak (52)

Aparkalekua eta ibilgailuak

139aparkalekua
67ibilgailu 1
86ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 230 biztanleetatik 174 aktibo ziren (% 75,7), horietako 162 lanean (% 70,4) eta 12 langabezian (aktiboen % 6,9).

23015-64 urteko biztanle
% 75,7aktibo
% 70,4lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 25,7
25-54 urte% 96,3
55-64 urte% 55,9
Gizonak% 80,0
Emakumeak% 71,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 50,0
CAP-BEP% 4,9
Batxilergoa% 15,2
Goi-mailako +2% 3,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

57 ez-aktibotik 23 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,4), 20 erretiraturik zeuden (% 35,1) eta 14 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,6).

Ez-aktiboak

% 40
% 35
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 32 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 162 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

32enplegu udalerrian
% 40,6soldatapeko
% 59,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.680 eurokoa zen.

26.680 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.420 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 zurgina, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[11]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[12]

2000. urtean Viterbe udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lavaur », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Viterbe_(Tarn)&oldid=11338499"(e)tik eskuratuta