Edukira joan

Valergues

Wikipedia, Entziklopedia askea
Valergues
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
Izen ofizialaValergues
Posta kodea34130
Geografia
Koordenatuak43°40′03″N 4°03′42″E / 43.6675°N 4.0617°E / 43.6675; 4.0617
Mapa
Azalera5,2 km²
Altitudea9 m, 41 m eta 20 m
MugakideakLansargues, Lunel-Viel, Saint-Brès eta Saint-Geniès-des-Mourgues
Demografia
Biztanleria2.238 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.087 (%50) (%50) 1.087 alt_right
Dentsitatea430 bizt/km²
valergues.com

Valergues (frantsesez eta ofizialki: Valergues) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.238 biztanle zituen 5,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lansargues, Lunel-Viel, Saint-Brès eta Saint-Geniès-des-Mourgues.

Mapa
Valergues eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ValerguesValergues
Població amb 2619 habitants (2000)Lansargues (1,9 km)
Població amb 2626 habitants (2000)Saint-Brès (2,5 km)
Població amb 2479 habitants (2000)Mudaison (2,7 km)
Població amb 3529 habitants (2000)Lunel-Viel (2,8 km)
Població amb 5948 habitants (2000)Baillargues (4,0 km)
Població amb 2651 habitants (2000)Saint-Just (4,3 km)
Població amb 1255 habitants (2000)Candillargues (5,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,4 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 698 mm-koa da, urtarrilean 5,9 euri-egun eta uztailean 2,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mauguio udalerrian dago, 12,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 639,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,8 °C-koa da, 1963ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (24,4 °C) eta hotzena urtarrila (6,5 °C). Urteko prezipitazioa 874 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (123 mm) eta lehorrena uztaila (25 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (13,8 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2015, 2018, 2022 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,8 °C) eta hotzena 1963 (12,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Valergues)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.5 7.1 10.1 13.1 17.3 21.7 24.4 23.6 18.9 14.9 10.2 7.1 14.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 77 51 60 76 66 42 25 44 113 123 109 89 874
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4−0,2+0,8+0,8+1,2+1,7+1,5+1,60,0+0,2+0,6+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,8 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea050010001500200025001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.087 gizon, 1.087 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.46
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.83
0.46
 
85-89
 
0.46
0.92
 
80-84
 
1.29
4.42
 
75-79
 
3.96
4.78
 
70-74
 
7.82
4.42
 
65-69
 
5.24
5.70
 
60-64
 
7.08
8.83
 
55-59
 
5.24
5.34
 
50-54
 
9.75
8.00
 
45-49
 
5.80
7.64
 
40-44
 
6.26
10.30
 
35-39
 
4.97
6.62
 
30-34
 
9.84
3.59
 
25-29
 
5.80
2.21
 
20-24
 
3.59
5.98
 
15-19
 
5.89
5.43
 
10-14
 
5.43
7.73
 
5-9
 
4.51
7.18
 
0-4
 
6.26
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Valergues udalerrian 2.238 biztanle zeuden eta 937 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,39 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.238biztanle
937elkarbizitza-unitate
2,39lagun elkarbizitza-unitateko
708familia
Udalerria
% 32
% 35
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 708 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (334). Guraso bakarreko 70 familietatik 60etan ama zen guraso bakarra. 354 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 169k seme-alaba bakarra zuten etxean, 160k bi, eta 25k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 304 bikoteetatik 55tan (% 18,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

334
304
70
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean354
Seme-alaba bat169
Bi seme-alaba160
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.828 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,3).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 6
40-54% 11
55-64% 17
65-79% 24
80 +% 32
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 82
40-54% 78
55-64% 78
65-79% 74
80 +% 56

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 25,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,9 izatezko bikotean eta % 10,7 PACS bidez lotuta). % 21,0 ezkongabeak ziren, % 4,1 alargunak eta % 5,5 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 43,8
Ezkongabea% 21,0
Izatezko bikotean% 14,9
PACS bidez lotuta% 10,7
Dibortziatuta% 5,5
Alarguna% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,3), enplegatuak (% 17,5), erdi-mailako lanbideak (% 16,0), goi-mailako langileak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,3) Hérault departamenduko batez bestekoaren (% 30,6) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 11
% 13
% 16
% 17
% 10
% 30
Hérault
% 13
% 16
% 16
% 10
% 31
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 990 etxebizitza zeuden. Horietatik 938 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 40 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (854), eta apartamentuak gutxi ziren (126). Egoitza nagusietatik 700 beren jabearen bizilekuak ziren, 217 alokairuan zeuden, 37 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 21 doan lagata.[11]

990etxebizitza
938egoitza nagusi
854etxe
126apartamentu

Etxebizitza multzoa

938
Egoitza nagusia (938)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (40)

Etxe mota

854
126
Etxea (854)Apartamentua (126)

Jabetza egoera

700
217
Jabeak (700)Alokairuan (217)HLM (37)Doan lagata (21)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (332).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik47
1919-194523
1946-197055
1971-1990267
1991-2005332
2006-2020115

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (416). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (606 etxebizitzatan). 788 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 375 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 528tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela55
3 gela148
4 gela313
5 gela edo gehiago416

Berogailu mota

180
606
105
Gas sarea (180)Fuel-olioa (28)Elektrizitatea (606)Gas botila (19)Bestelakoak (105)

Aparkalekua eta ibilgailuak

788aparkalekua
375ibilgailu 1
528ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.448 biztanleetatik 1.142 aktibo ziren (% 78,9), horietako 1.054 lanean (% 72,8) eta 88 langabezian (aktiboen % 7,7).

1.44815-64 urteko biztanle
% 78,9aktibo
% 72,8lanean
% 7,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,5
25-54 urte% 93,8
55-64 urte% 64,3
Gizonak% 81,3
Emakumeak% 76,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,9
BEPC, brebeta% 16,2
CAP-BEP% 6,9
Batxilergoa% 12,1
Goi-mailako +2% 6,0
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

306 ez-aktibotik 120 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,2), 83 erretiraturik zeuden (% 27,1) eta 103 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,7).

Ez-aktiboak

% 39
% 27
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 16
% 33
% 25
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 365 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.054 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

365enplegu udalerrian
% 71,0soldatapeko
% 29,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.220 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.220 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.280 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 21,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 93 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 19 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 32 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 8 igeltseroak, 5 margolariak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 drogeria zen.[14]

2000. urtean Valergues udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 50 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1946ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montpellier-Aéroport », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Valergues&oldid=11336773"(e)tik eskuratuta