Edukira joan

Valeille

Wikipedia, Entziklopedia askea
Valeille
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Loira
Izen ofizialaValeille
Posta kodea42110
Geografia
Koordenatuak45°42′27″N 4°18′25″E / 45.7075°N 4.3069°E / 45.7075; 4.3069
Mapa
Azalera16,43 km²
Altitudea400 m, 350 m, 532 m eta 378 m
MugakideakFeurs, Saint-Barthélemy-Lestra, Saint-Cyr-les-Vignes, Saint-Laurent-la-Conche, Salt-en-Donzy eta Virigneux
Demografia
Biztanleria675 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 340 (%50,1) (%49,9) 339 alt_right
Dentsitatea41 bizt/km²
valeille.fr

Valeille Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 675 biztanle zituen 16,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Feurs, Saint-Barthélemy-Lestra, Saint-Cyr-les-Vignes, Saint-Laurent-la-Conche, Salt-en-Donzy eta Virigneux.

Mapa
Valeille eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ValeilleValeille
Població amb 469 habitants (2000)Salt-en-Donzy (3,4 km)
Població amb 187 habitants (2000)Jas (4,2 km)
Població amb 563 habitants (2000)Virigneux (4,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 739 mm-koa da, urtarrilean 8,5 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Feurs udalerrian dago, 6,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 650,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,4 °C). Urteko prezipitazioa 693 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (77 mm) eta lehorrena otsaila (32 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (13,0 °C) eta hotzena 1963 (9,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Valeille)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.4 4.1 7.6 10.7 14.9 18.8 20.8 20.3 15.9 12.1 7.2 4.2 11.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 39 32 34 53 77 73 73 68 65 72 68 40 693
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,1+1,4+1,6+1,6+2,0+1,2+1,6+0,1+0,7+0,9+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3504004505005506006507007501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 339 gizon, 340 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
1.47
1.47
 
80-84
 
0.00
4.72
 
75-79
 
2.94
4.42
 
70-74
 
2.94
9.14
 
65-69
 
7.65
4.72
 
60-64
 
1.47
9.14
 
55-59
 
10.59
6.19
 
50-54
 
5.88
7.08
 
45-49
 
10.29
10.03
 
40-44
 
5.59
8.85
 
35-39
 
9.71
4.42
 
30-34
 
4.12
3.24
 
25-29
 
1.47
4.42
 
20-24
 
4.41
7.08
 
15-19
 
5.59
2.65
 
10-14
 
12.35
8.26
 
5-9
 
6.76
4.13
 
0-4
 
6.76
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Valeille udalerrian 675 biztanle zeuden eta 270 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,50 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 35,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 21,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

675biztanle
270elkarbizitza-unitate
2,50lagun elkarbizitza-unitateko
208familia
Udalerria
% 36
% 35
% 21
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 208 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (97). Guraso bakarreko 16 familietatik 16etan ama zen guraso bakarra. 106 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 35k seme-alaba bakarra zuten etxean, 42k bi, eta 26k hiru edo gehiago.[10]

95
97
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean106
Seme-alaba bat35
Bi seme-alaba42
Hiru seme-alaba26
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 530 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 88,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 9
40-54% 6
55-64% 8
65-79% 17
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 2
25-39% 89
40-54% 81
55-64% 86
65-79% 79
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 55,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,9 izatezko bikotean eta % 8,5 PACS bidez lotuta). % 19,1 ezkongabeak ziren, % 4,9 alargunak eta % 3,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 55,3
Ezkongabea% 19,1
Izatezko bikotean% 8,9
PACS bidez lotuta% 8,5
Alarguna% 4,9
Dibortziatuta% 3,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 20,4), erretiratuak (% 19,6), goi-mailako langileak (% 15,2), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 13,0). Talde nagusia (eskulangileak, % 20,4) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 15,9) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 9,3).[10]

Udalerria
% 9
% 13
% 15
% 12
% 10
% 20
% 20
Loira
% 9
% 15
% 14
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 313 etxebizitza zeuden. Horietatik 270 egoitza nagusi ziren, 15 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 28 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (294), eta apartamentuak gutxi ziren (15). Egoitza nagusietatik 222 beren jabearen bizilekuak ziren, 43 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

313etxebizitza
270egoitza nagusi
294etxe
15apartamentu

Etxebizitza multzoa

270
28
Egoitza nagusia (270)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (15)Hutsik (28)

Etxe mota

294
Etxea (294)Apartamentua (15)

Jabetza egoera

222
43
Jabeak (222)Alokairuan (43)HLM (4)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (70).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik70
1919-194516
1946-197022
1971-199059
1991-200550
2006-202054

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (160). 109 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 222 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 93 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 164tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela27
4 gela75
5 gela edo gehiago160

Berogailu mota

59
86
109
Gas sarea (1)Fuel-olioa (59)Elektrizitatea (86)Gas botila (14)Bestelakoak (109)

Aparkalekua eta ibilgailuak

222aparkalekua
93ibilgailu 1
164ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 402 biztanleetatik 315 aktibo ziren (% 78,4), horietako 296 lanean (% 73,6) eta 19 langabezian (aktiboen % 6,0).

40215-64 urteko biztanle
% 78,4aktibo
% 73,6lanean
% 6,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,8
25-54 urte% 94,7
55-64 urte% 57,3
Gizonak% 80,2
Emakumeak% 76,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,0
BEPC, brebeta% 25,0
CAP-BEP% 7,3
Batxilergoa% 4,9
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 5,9
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

87 ez-aktibotik 30 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,5), 30 erretiraturik zeuden (% 34,5) eta 26 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,9).

Ez-aktiboak

% 34
% 34
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 11
% 15
% 17
% 20
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 76 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 296 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

76enplegu udalerrian
% 47,4soldatapeko
% 52,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.340 eurokoa zen.

27.340 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.800 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 20 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak eta 2 iturginak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 arropa denda zen.[14]

2000. urtean Valeille udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 901 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Feurs », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Valeille&oldid=11343637"(e)tik eskuratuta