Edukira joan

Saverne

Saverne
Zàwere
Frantziako udalerria
Administrazioa
Antzinako herrialdea Alemaniar Inperioa
Lurralde Alsazia-Lorrena
District of Alsace-LorraineUnterelsaß
Izen ofizialaSaverne
Jatorrizko izenaZàwere
Posta kodea67700
Geografia
Koordenatuak48°44′29″N 7°21′43″E / 48.7414°N 7.3619°E / 48.7414; 7.3619
Mapa
Azalera26,01 km²
Altitudea200 m, 177 m, 463 m eta 291 m
MugakideakOttersthal, Danne-et-Quatre-Vents, Eckartswiller, Furchhausen, Gottenhouse, Haegen, Monswiller, Otterswiller, Schwenheim eta Waldolwisheim
Demografia
Biztanleria11.460 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 5.842 (%51,7) (%48,3) 5.464 alt_right
Dentsitatea441 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakDonaueschingen eta Mława
saverne.fr

Saverne Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 11.460 biztanle zituen 26 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ottersthal, Danne-et-Quatre-Vents, Eckartswiller, Furchhausen, Gottenhouse, Haegen, Monswiller, Otterswiller, Schwenheim eta Waldolwisheim.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SaverneSaverne
Població amb 735 habitants (2000)Ottersthal (1,8 km)
Població amb 2111 habitants (2000)Monswiller (1,8 km)
Població amb 1334 habitants (2000)Otterswiller (2,1 km)
Població amb 372 habitants (2000)Gottenhouse (2,4 km)
Població amb 476 habitants (2000)Eckartswiller (2,8 km)
Població amb 637 habitants (2000)Haegen (3,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 803 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 10,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Wangenbourg-Engenthal udalerrian dago, 11,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1131,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 26an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,1 °C) eta hotzena urtarrila (2,0 °C). Urteko prezipitazioa 702 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (73 mm) eta lehorrena apirila (43 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,38 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Saverne)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.0 2.9 6.6 10.7 14.8 18.3 20.1 19.5 15.1 10.6 5.7 2.8 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 54 47 48 43 73 65 65 60 57 66 61 65 702
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,9+1,3+1,7+1,5+1,8+1,5+1,5+0,3+0,6+0,9+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200040006000800010.00012.00014.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.464 gizon, 5.842 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.09
 
95+
 
0.55
0.33
 
90-94
 
1.57
1.39
 
85-89
 
2.82
3.28
 
80-84
 
4.35
4.69
 
75-79
 
6.44
5.25
 
70-74
 
5.82
6.28
 
65-69
 
6.81
6.00
 
60-64
 
6.81
6.73
 
55-59
 
7.33
7.08
 
50-54
 
7.65
6.35
 
45-49
 
6.69
5.56
 
40-44
 
5.91
6.37
 
35-39
 
5.67
6.15
 
30-34
 
4.48
6.09
 
25-29
 
5.44
6.92
 
20-24
 
5.84
5.55
 
15-19
 
5.05
6.13
 
10-14
 
4.59
5.20
 
5-9
 
3.05
4.56
 
0-4
 
3.13
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saverne udalerrian 11.163 biztanle zeuden eta 5.707 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,96 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

11.163biztanle
5.707elkarbizitza-unitate
1,96lagun elkarbizitza-unitateko
3.162familia
Udalerria
% 18
% 28
% 9
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.162 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.619). Guraso bakarreko 529 familietatik 395etan ama zen guraso bakarra. 1.838 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 629k seme-alaba bakarra zuten etxean, 441k bi, eta 254k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.014 bikoteetatik 125tan (% 12,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.619
1.014
529
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.838
Seme-alaba bat629
Bi seme-alaba441
Hiru seme-alaba203
Lau edo gehiago51

15 urte edo gehiago zituzten 9.809 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,5). 80 urte edo gehiagoko 822 biztanleetatik 697 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 125 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 11
25-39% 21
40-54% 22
55-64% 28
65-79% 32
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 62
40-54% 64
55-64% 65
65-79% 60
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,6 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 27,0 ezkongabeak ziren, % 8,3 alargunak eta % 9,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,7
Ezkongabea% 27,0
Izatezko bikotean% 9,6
Dibortziatuta% 9,3
Alarguna% 8,3
PACS bidez lotuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,8), erdi-mailako lanbideak (% 16,2), eskulangileak (% 16,0), enplegatuak (% 13,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,8) Rhin Beherea departamenduko batez bestekoaren (% 27,5) gainetik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[10]

Udalerria
% 13
% 16
% 13
% 16
% 32
Rhin Beherea
% 14
% 17
% 15
% 16
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.568 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.661 egoitza nagusi ziren, 181 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 726 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.291), etxeak baino gehiago (2.265). Egoitza nagusietatik 2.979 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.552 alokairuan zeuden, 398 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 130 doan lagata.[11]

6.568etxebizitza
5.661egoitza nagusi
2.265etxe
4.291apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.661
726
Egoitza nagusia (5.661)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (181)Hutsik (726)

Etxe mota

2.265
4.291
Etxea (2.265)Apartamentua (4.291)

Jabetza egoera

2.979
2.552
Jabeak (2.979)Alokairuan (2.552)HLM (398)Doan lagata (130)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.638).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik442
1919-1945552
1946-19701.408
1971-19901.638
1991-2005994
2006-2020543

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.823). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.588 etxebizitzatan). 4.036 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.906 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.713tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela324
2 gela957
3 gela1.431
4 gela1.126
5 gela edo gehiago1.823

Berogailu mota

3.588
478
1.180
Gas sarea (3.588)Fuel-olioa (478)Elektrizitatea (1.180)Gas botila (8)Bestelakoak (407)

Aparkalekua eta ibilgailuak

4.036aparkalekua
2.906ibilgailu 1
1.713ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.042 biztanleetatik 5.389 aktibo ziren (% 76,5), horietako 4.705 lanean (% 66,8) eta 684 langabezian (aktiboen % 12,7).

7.04215-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 66,8lanean
% 12,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,7
25-54 urte% 89,4
55-64 urte% 61,3
Gizonak% 80,4
Emakumeak% 72,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,0
BEPC, brebeta% 16,5
CAP-BEP% 15,4
Batxilergoa% 16,0
Goi-mailako +2% 9,1
Goi-mailako +3/4% 8,7
Goi-mailako +5% 6,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.653 ez-aktibotik 562 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,0), 423 erretiraturik zeuden (% 25,6) eta 667 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,4).

Ez-aktiboak

% 34
% 26
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 22
% 27
% 22
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 9.511 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.705 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

9.511enplegu udalerrian
% 90,5soldatapeko
% 9,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.230 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.230 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.890 €
% 17,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 15,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 876 komertzioetatik, 10 erauzte enpresak ziren, 14 janari enpresak ziren, 14 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 27 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 62 eraikuntza enpresak ziren, 249 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 18 garraio enpresak ziren, 51 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 16 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 41 finantziazio enpresak ziren, 46 higiezinen enpresak ziren, 135 zerbitzu enpresak ziren, 137 administrazio publikoko enpresak ziren eta 55 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 163 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 9 banku bulegoak, 1 funeraria, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 10 igeltseroak, 6 margolariak, 12 zurginak, 10 iturginak, 1 argiketaria, 5 eraikuntza enpresak, 17 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 40 jatetxeak, 15 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 4 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 100 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 5 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 5 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 6 liburu dendak, 30 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 7 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 4 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 3 drogeria, 5 lurrin-dendak, 5 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Saverne udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 5 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 3 botika eta 3 anbulantzia zegoen.

2009an 5 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saverne udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.154 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.308 eta lizeo teknologikoetan 522.

Saverne udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Wangenbourg_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]