Edukira joan

Sarras

Wikipedia, Entziklopedia askea
Sarras
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Ardèche
Izen ofizialaSarras
Posta kodea07370
Geografia
Koordenatuak45°11′13″N 4°47′54″E / 45.1869°N 4.7983°E / 45.1869; 4.7983
Mapa
Azalera11,65 km²
Altitudea121 m, 402 m eta 249 m
MugakideakAndance, Ardoix, Eclassan, Ozon, Talencieux, Laveyron eta Saint-Vallier
Demografia
Biztanleria2.220 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.203 (%53,9) (%46,1) 1.027 alt_right
Dentsitatea191 bizt/km²
sarras.fr

Sarras Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.220 biztanle zituen 11,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Andance, Ardoix, Eclassan, Ozon, Talencieux, Laveyron eta Saint-Vallier.

Mapa
Sarras eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SarrasSarras
Població amb 4010 habitants (2000)Saint-Vallier (1,7 km)
Població amb 341 habitants (2000)Ozon (2,3 km)
Població amb 918 habitants (2000)Laveyron (3,2 km)
Població amb 906 habitants (2000)Talencieux (4,2 km)
Població amb 431 habitants (2000)Ponsas (4,2 km)
Població amb 833 habitants (2000)Eclassan (4,3 km)
Població amb 1261 habitants (2000)Beausemblant (4,3 km)
Població amb 985 habitants (2000)Ardoix (4,8 km)
Població amb 1842 habitants (2000)Saint-Uze (5,1 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta erdiko Rodano haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko anplitude termiko handia (4-20 °C); aire lehorra urte osoan; mistral haize gogorra; prezipitazio handiak udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 2,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 825 mm-koa da, urtarrilean 7,4 euri-egun eta uztailean 5,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Barthélemy-de-Vals udalerrian dago, 8,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 860,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,5 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,8 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,4 °C) eta hotzena urtarrila (3,6 °C). Urteko prezipitazioa 909 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (130 mm) eta lehorrena otsaila (40 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,41 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 2,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,6 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Sarras)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.6 4.3 7.9 11.1 15.2 19.2 21.4 20.8 16.3 12.3 7.3 4.3 12.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 61 40 48 71 82 60 64 64 99 130 127 63 909
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,4+1,7+1,8+1,8+2,1+1,4+1,7+0,3+0,8+1,2+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea600900120015001800210024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.027 gizon, 1.203 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.49
 
90-94
 
1.25
0.97
 
85-89
 
3.41
3.89
 
80-84
 
3.82
3.89
 
75-79
 
6.73
3.41
 
70-74
 
6.73
7.79
 
65-69
 
5.49
3.89
 
60-64
 
1.66
4.38
 
55-59
 
6.65
6.23
 
50-54
 
7.40
11.39
 
45-49
 
6.57
8.18
 
40-44
 
6.40
3.80
 
35-39
 
7.23
3.80
 
30-34
 
4.49
7.30
 
25-29
 
6.98
3.41
 
20-24
 
2.49
6.43
 
15-19
 
8.40
9.15
 
10-14
 
7.48
7.89
 
5-9
 
3.57
3.70
 
0-4
 
3.24
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sarras udalerrian 2.220 biztanle zeuden eta 1.038 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.220biztanle
1.038elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
636familia
Udalerria
% 25
% 27
% 10
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 636 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (277). Guraso bakarreko 99 familietatik 90etan ama zen guraso bakarra. 327 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 118k seme-alaba bakarra zuten etxean, 137k bi, eta 54k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 260 bikoteetatik 18tan (% 6,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

277
260
99
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean327
Seme-alaba bat118
Bi seme-alaba137
Hiru seme-alaba41
Lau edo gehiago13

15 urte edo gehiago zituzten 1.840 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,1).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 15
40-54% 17
55-64% 28
65-79% 29
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 72
40-54% 71
55-64% 68
65-79% 67
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 6,5 PACS bidez lotuta). % 23,6 ezkongabeak ziren, % 8,3 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 43,3
Ezkongabea% 23,6
Izatezko bikotean% 11,6
Alarguna% 8,3
Dibortziatuta% 6,8
PACS bidez lotuta% 6,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,1), eskulangileak (% 23,1), erdi-mailako lanbideak (% 20,1), enplegatuak (% 13,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,1) Ardèche departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[10]

Udalerria
% 20
% 13
% 23
% 35
Ardèche
% 15
% 15
% 15
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.168 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.047 egoitza nagusi ziren, 34 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 87 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (889), eta apartamentuak gutxi ziren (277). Egoitza nagusietatik 739 beren jabearen bizilekuak ziren, 294 alokairuan zeuden, 26 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 14 doan lagata.[11]

1.168etxebizitza
1.047egoitza nagusi
889etxe
277apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.047
Egoitza nagusia (1.047)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (34)Hutsik (87)

Etxe mota

889
277
Etxea (889)Apartamentua (277)

Jabetza egoera

739
294
Jabeak (739)Alokairuan (294)HLM (26)Doan lagata (14)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (230).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik159
1919-1945118
1946-1970183
1971-1990230
1991-2005163
2006-2020192

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (410). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (417 etxebizitzatan). 835 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 490 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 469tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela15
2 gela72
3 gela211
4 gela339
5 gela edo gehiago410

Berogailu mota

417
133
303
192
Gas sarea (417)Fuel-olioa (133)Elektrizitatea (303)Gas botila (2)Bestelakoak (192)

Aparkalekua eta ibilgailuak

835aparkalekua
490ibilgailu 1
469ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.312 biztanleetatik 1.030 aktibo ziren (% 78,5), horietako 924 lanean (% 70,4) eta 106 langabezian (aktiboen % 10,3).

1.31215-64 urteko biztanle
% 78,5aktibo
% 70,4lanean
% 10,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,9
25-54 urte% 92,9
55-64 urte% 62,2
Gizonak% 80,9
Emakumeak% 76,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,7
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 13,5
Batxilergoa% 9,9
Goi-mailako +2% 4,7
Goi-mailako +3/4% 4,5
Goi-mailako +5% 7,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

282 ez-aktibotik 114 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,4), 72 erretiraturik zeuden (% 25,5) eta 96 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,0).

Ez-aktiboak

% 40
% 26
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 33
% 22
% 36
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 862 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 924 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

862enplegu udalerrian
% 86,8soldatapeko
% 13,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.600 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.600 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.820 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 82 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.[13]

2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Sarras udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 380 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1961ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Barthélemy-V_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sarras&oldid=11315590"(e)tik eskuratuta