Edukira joan

Morsain

Morsain
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Aisne
Izen ofizialaMorsain
Posta kodea02290
Geografia
Koordenatuak49°27′12″N 3°10′47″E / 49.4533°N 3.1797°E / 49.4533; 3.1797
Mapa
Azalera14,34 km²
Altitudea52 m, 154 m eta 104 m
MugakideakNouvron-Vingré, Selens, Tartiers, Vassens, Vézaponin eta Autrêches
Demografia
Biztanleria469 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 191 (%40,6) (%59,4) 280 alt_right
Dentsitatea33 bizt/km²

Morsain Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 469 biztanle zituen 14,3 km²-ko azaleran. Azken erroldaren arabera 469 biztanle zituen 14,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Nouvron-Vingré, Selens, Tartiers, Vassens, Vézaponin eta Autrêches.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MorsainMorsain
Població amb 165 habitants (2000)Vassens (2,4 km)
Població amb 123 habitants (2000)Vézaponin (3,5 km)
Població amb 737 habitants (2000)Autrêches (4,1 km)
Població amb 101 habitants (2000)Audignicourt (4,3 km)
Població amb 327 habitants (2000)Épagny (4,4 km)
Població amb 174 habitants (2000)Tartiers (4,7 km)
Població amb 528 habitants (2000)Fontenoy (5,3 km)
Població amb 240 habitants (2000)Selens (5,7 km)
Població amb 26 habitants (2000)Bieuxy (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 3,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 704 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Chauny udalerrian dago, 20,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 709,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,4 °C). Urteko prezipitazioa 749 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (83 mm) eta lehorrena apirila (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,5 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,2 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Morsain)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.4 3.9 6.7 9.8 13.6 16.5 18.8 18.3 14.6 10.8 6.7 4.0 10.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 66 56 55 47 62 62 67 71 51 65 63 83 749
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,9+1,3+1,4+1,3+1,2+1,6+1,4+0,4+0,5+1,1+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 280 gizon, 191 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.62
0.00
 
85-89
 
0.00
3.57
 
80-84
 
0.00
1.79
 
75-79
 
5.24
3.57
 
70-74
 
5.24
1.79
 
65-69
 
2.62
10.36
 
60-64
 
12.57
7.14
 
55-59
 
7.85
7.50
 
50-54
 
10.47
8.93
 
45-49
 
10.47
8.93
 
40-44
 
16.23
8.93
 
35-39
 
5.24
0.00
 
30-34
 
2.62
3.57
 
25-29
 
2.62
5.71
 
20-24
 
0.00
11.07
 
15-19
 
5.24
9.64
 
10-14
 
5.76
5.36
 
5-9
 
5.24
2.14
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Morsain udalerrian 469 biztanle zeuden eta 190 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,47 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 37,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

469biztanle
190elkarbizitza-unitate
2,47lagun elkarbizitza-unitateko
146familia
Udalerria
% 37
% 31
% 23
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 146 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (71). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 84 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

59
71
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 28,9), erdi-mailako lanbideak (% 21,1), erretiratuak (% 20,5), enplegatuak (% 13,2). Talde nagusia (eskulangileak, % 28,9) Aisne departamenduko batez bestekoaren (% 19,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 21
% 13
% 29
% 21
Aisne
% 14
% 16
% 20
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 221 etxebizitza zeuden. Horietatik 187 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (213), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 153 beren jabearen bizilekuak ziren, 32 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

221etxebizitza
187egoitza nagusi
213etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

187
25
Egoitza nagusia (187)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (25)

Etxe mota

213
Etxea (213)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

153
32
Jabeak (153)Alokairuan (32)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919-1945 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (73).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik14
1919-194573
1946-197034
1971-199039
1991-20058
2006-202018

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (120). 76 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 154 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 54 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 123tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela4
3 gela19
4 gela42
5 gela edo gehiago120

Berogailu mota

48
54
76
Fuel-olioa (48)Elektrizitatea (54)Gas botila (9)Bestelakoak (76)

Aparkalekua eta ibilgailuak

154aparkalekua
54ibilgailu 1
123ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 297 biztanleetatik 247 aktibo ziren (% 83,2), horietako 225 lanean (% 75,8) eta 22 langabezian (aktiboen % 8,9).

29715-64 urteko biztanle
% 83,2aktibo
% 75,8lanean
% 8,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,9
25-54 urte% 92,9
55-64 urte% 76,3
Gizonak% 84,9
Emakumeak% 81,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,6
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 11,2
Batxilergoa% 7,8
Goi-mailako +2% 8,1
Goi-mailako +3/4% 8,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

50 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,0), 9 erretiraturik zeuden (% 18,0) eta 21 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,0).

Ez-aktiboak

% 40
% 18
% 42
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 37
% 20
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 51 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 225 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

51enplegu udalerrian
% 60,8soldatapeko
% 39,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.950 eurokoa zen.

25.950 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.360 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.[13]

2000. urtean Morsain udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.045 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Chauny », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]