Edukira joan

Montner

Montner
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
Historic comarca of North CataloniaRosselló
AlkateaDaniel Barbaro (en) Itzuli
Izen ofizialaMontner
Posta kodea66720
Geografia
Koordenatuak42°44′56″N 2°40′39″E / 42.7489°N 2.6775°E / 42.7489; 2.6775
Mapa
Azalera10,98 km²
Altitudea89 m, 500 m eta 205 m
MugakideakEstagel, Calce, Corneilla-la-Rivière, Millas, Bélesta, Latour-de-France eta Cassagnes
Demografia
Biztanleria324 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 168 (%51,4) (%48,6) 159 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²
montner.fr

Montner (frantsesez eta ofizialki: Montner) Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 324 biztanle zituen 11 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Estagel, Calce, Corneilla-la-Rivière, Millas, Bélesta, Latour-de-France eta Cassagnes.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MontnerMontner
Població amb 1902 habitants (2000)Estagel (3,3 km)
Població amb 96 habitants (2000)Planèzes (5,1 km)
Població amb 247 habitants (2000)Cassagnes (5,4 km)
Població amb 139 habitants (2000)Rasiguères (5,8 km)
Població amb 992 habitants (2000)Néfiach (6,1 km)
Població amb 225 habitants (2000)Calce (6,4 km)
Població amb 3849 habitants (2000)Millas (6,5 km)
Població amb 214 habitants (2000)Bélesta (6,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,6 °C-koa da, 15,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 652 mm-koa da, urtarrilean 6,6 euri-egun eta uztailean 3,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sant_Pau_de_Fenolhet udalerrian dago, 17,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 765,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -7,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,6 °C) eta hotzena urtarrila (7,3 °C). Urteko prezipitazioa 667 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (79 mm) eta lehorrena uztaila (25 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (14,1 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (16,3 °C) eta hotzena 1963 (13,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Montner)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.3 7.8 10.6 13.0 16.8 21.0 23.6 23.1 19.2 15.3 10.8 8.0 14.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 51 62 71 59 35 25 31 51 66 79 70 667
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,50,0+1,0+0,8+0,9+1,0+0,7+1,0−0,1+0,2+0,4+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1001502002503003504004505001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 159 gizon, 168 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
3.14
 
80-84
 
5.36
0.00
 
75-79
 
5.36
11.95
 
70-74
 
2.98
3.14
 
65-69
 
8.93
5.66
 
60-64
 
5.36
3.14
 
55-59
 
8.33
8.18
 
50-54
 
5.36
11.95
 
45-49
 
11.31
5.66
 
40-44
 
8.33
11.32
 
35-39
 
10.71
5.66
 
30-34
 
8.33
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
5.36
7.55
 
15-19
 
5.36
5.66
 
10-14
 
1.79
10.06
 
5-9
 
1.79
6.92
 
0-4
 
5.36
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montner udalerrian 324 biztanle zeuden eta 157 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,06 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

324biztanle
157elkarbizitza-unitate
2,06lagun elkarbizitza-unitateko
95familia
Udalerria
% 24
% 27
% 9
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 95 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (43). Guraso bakarreko 14 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 52 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

43
38
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,8), eskulangileak (% 22,9), erdi-mailako lanbideak (% 21,7), bestelakoak (% 8,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,8) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) azpitik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,7).[10]

Udalerria
% 22
% 23
% 32
% 8
Ekialdeko Pirinioak
% 13
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 254 etxebizitza zeuden. Horietatik 166 egoitza nagusi ziren, 64 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (235), eta apartamentuak gutxi ziren (17). Egoitza nagusietatik 124 beren jabearen bizilekuak ziren, 37 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

254etxebizitza
166egoitza nagusi
235etxe
17apartamentu

Etxebizitza multzoa

166
64
24
Egoitza nagusia (166)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (64)Hutsik (24)

Etxe mota

235
Etxea (235)Apartamentua (17)

Jabetza egoera

124
37
Jabeak (124)Alokairuan (37)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (46).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik46
1919-194523
1946-197030
1971-199015
1991-200530
2006-202022

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (76). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (109 etxebizitzatan). 104 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 90 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 57tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela3
3 gela32
4 gela52
5 gela edo gehiago76

Berogailu mota

109
45
Fuel-olioa (12)Elektrizitatea (109)Bestelakoak (45)

Aparkalekua eta ibilgailuak

104aparkalekua
90ibilgailu 1
57ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 210 biztanleetatik 147 aktibo ziren (% 70,0), horietako 123 lanean (% 58,6) eta 24 langabezian (aktiboen % 16,3).

21015-64 urteko biztanle
% 70,0aktibo
% 58,6lanean
% 16,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 26,9
25-54 urte% 84,4
55-64 urte% 53,1
Gizonak% 71,7
Emakumeak% 68,3

63 ez-aktibotik 16 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,4), 21 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,7).

Ez-aktiboak

% 25
% 33
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 49 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 123 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

49enplegu udalerrian
% 49,0soldatapeko
% 51,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.950 eurokoa zen.

25.950 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 17 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 5 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 margolaria eta 2 zurginak.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[14]

2000. urtean Montner udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 285 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2005ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « St Paul De Fenouillet », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]