Edukira joan

Montescot

Wikipedia, Entziklopedia askea
Montescot
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
BarrutiPerpignaneko barrutia
Kantonamenducanton of Elne
AlkateaLouis Sala (en) Itzuli
Izen ofizialaMontescot
Posta kodea66200
Geografia
Koordenatuak42°36′29″N 2°56′02″E / 42.6081°N 2.9339°E / 42.6081; 2.9339
Mapa
Azalera6,02 km²
Altitudea16 m, 40 m eta 15 m
MugakideakVilleneuve-de-la-Raho, Corneilla-del-Vercol, Elne, Bages eta Pollestres
Demografia
Biztanleria1.586 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 851 (%53,3) (%46,7) 746 alt_right
Dentsitatea263 bizt/km²
montescot.fr

Montescot (frantsesez eta ofizialki: Montescot) Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.586 biztanle zituen 6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Villeneuve-de-la-Raho, Corneilla-del-Vercol, Elne, Bages eta Pollestres.

Mapa
Montescot eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MontescotMontescot
Població amb 3779 habitants (2000)Bages (3,1 km)
Població amb 1285 habitants (2000)Ortaffa (3,2 km)
Població amb 7452 habitants (2000)Elne (3,4 km)
Població amb 1343 habitants (2000)Théza (3,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 15,1 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 622 mm-koa da, urtarrilean 5,2 euri-egun eta uztailean 2,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Perpignan udalerrian dago, 15,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 16 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 578,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11 °C-koa da, 1956ko otsailaren 10an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 15,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (24,4 °C) eta hotzena urtarrila (8,4 °C). Urteko prezipitazioa 618 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (93 mm) eta lehorrena uztaila (16 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (15,0 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (17,2 °C) eta hotzena 1980 (14,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Montescot)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 8.4 8.8 11.5 13.8 17.5 21.8 24.4 24.1 20.2 16.4 11.9 9.1 15.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 60 44 50 66 49 26 16 25 51 93 79 59 618
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (15,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,50,0+1,0+0,8+0,9+1,1+0,8+1,2+0,2+0,5+0,6+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (15,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea03006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 746 gizon, 851 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.18
0.67
 
85-89
 
0.71
2.01
 
80-84
 
3.76
5.50
 
75-79
 
5.52
8.31
 
70-74
 
6.70
8.98
 
65-69
 
9.05
4.69
 
60-64
 
4.94
6.57
 
55-59
 
7.17
10.32
 
50-54
 
11.99
8.18
 
45-49
 
9.99
4.96
 
40-44
 
4.94
7.37
 
35-39
 
5.99
4.96
 
30-34
 
3.06
1.88
 
25-29
 
3.29
3.08
 
20-24
 
3.29
6.03
 
15-19
 
5.41
6.03
 
10-14
 
5.17
6.30
 
5-9
 
3.64
4.16
 
0-4
 
4.23
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montescot udalerrian 1.586 biztanle zeuden eta 727 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,18 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 33,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.586biztanle
727elkarbizitza-unitate
2,18lagun elkarbizitza-unitateko
509familia
Udalerria
% 26
% 34
% 10
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 509 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (245). Guraso bakarreko 76 familietatik 56etan ama zen guraso bakarra. 286 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 128k seme-alaba bakarra zuten etxean, 79k bi, eta 16k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 188 bikoteetatik 16tan (% 8,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

245
188
76
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean286
Seme-alaba bat128
Bi seme-alaba79
Hiru seme-alaba16
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.375 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,8).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 8
40-54% 10
55-64% 12
65-79% 26
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 59
40-54% 76
55-64% 79
65-79% 70
80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,7 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 21,3 ezkongabeak ziren, % 7,0 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,6
Ezkongabea% 21,3
Izatezko bikotean% 11,7
Dibortziatuta% 7,4
Alarguna% 7,0
PACS bidez lotuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,5), enplegatuak (% 18,8), erdi-mailako lanbideak (% 14,0), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 11,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,5) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 11
% 14
% 19
% 41
Ekialdeko Pirinioak
% 13
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 808 etxebizitza zeuden. Horietatik 726 egoitza nagusi ziren, 45 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 37 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (749), eta apartamentuak gutxi ziren (59). Egoitza nagusietatik 601 beren jabearen bizilekuak ziren, 108 alokairuan zeuden, 24 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[11]

808etxebizitza
726egoitza nagusi
749etxe
59apartamentu

Etxebizitza multzoa

726
Egoitza nagusia (726)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (45)Hutsik (37)

Etxe mota

749
Etxea (749)Apartamentua (59)

Jabetza egoera

601
108
Jabeak (601)Alokairuan (108)HLM (24)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (300).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik23
1919-194510
1946-197061
1971-1990300
1991-2005224
2006-2020102

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (351). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (460 etxebizitzatan). 574 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 308 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 383tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela27
3 gela121
4 gela227
5 gela edo gehiago351

Berogailu mota

66
460
168
Gas sarea (66)Fuel-olioa (22)Elektrizitatea (460)Gas botila (10)Bestelakoak (168)

Aparkalekua eta ibilgailuak

574aparkalekua
308ibilgailu 1
383ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 926 biztanleetatik 715 aktibo ziren (% 77,2), horietako 621 lanean (% 67,1) eta 94 langabezian (aktiboen % 13,1).

92615-64 urteko biztanle
% 77,2aktibo
% 67,1lanean
% 13,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,5
25-54 urte% 93,0
55-64 urte% 64,4
Gizonak% 81,3
Emakumeak% 73,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,6
BEPC, brebeta% 17,6
CAP-BEP% 16,8
Batxilergoa% 16,7
Goi-mailako +2% 5,8
Goi-mailako +3/4% 6,5
Goi-mailako +5% 6,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

211 ez-aktibotik 67 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,8), 71 erretiraturik zeuden (% 33,6) eta 72 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,1).

Ez-aktiboak

% 32
% 34
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 17
% 15
% 28
% 28
% 10
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 198 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 621 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

198enplegu udalerrian
% 78,3soldatapeko
% 21,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.760 eurokoa zen.

25.760 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 58 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 okindegiak eta 1 kirol-denda zen.[14]

2000. urtean Montescot udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 360 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1924ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Perpignan », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Montescot&oldid=11344611"(e)tik eskuratuta